پزشکی

عضو هیأت علمی گروه طب کار و توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان نکاتی مهم در خصوص استانداردهای انتخاب و استفاده از کوله‌پشتی برای دانش‌آموزان، تأکید کرد: وزن کوله‌پشتی نباید بیش از ۱۰ تا ۱۵ درصد وزن بدن کودک باشد.

دکتر محسن ظفر قاسم‌پور در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: حمل کیف سنگین‌تر از این میزان می‌تواند خطر بروز مشکلاتی همچون اسکولیوز فانکشنال (انحراف عملکردی ستون فقرات)، درد شانه و گردن و تغییر وضعیت بدن را افزایش دهد. به‌عنوان نمونه، حداکثر وزن کیف یک کودک ۳۰ کیلوگرمی باید بین ۳ تا ۴.۵ کیلوگرم باشد.

وی با اشاره به ویژگی‌های یک کوله‌پشتی استاندارد افزود: بندها باید دوگانه، پهن (حداقل ۵ سانتی‌متر) و پددار باشند.بندها باید قابل تنظیم باشند تا کوله در میانه پشت (ناحیه کمری–سینه‌ای) قرار گیرد و پایین‌تر از لگن آویزان نشود.استفاده از یک بند بر روی یک شانه به‌شدت منع شده است؛ زیرا باعث ایجاد فشار نامتقارن بر ستون فقرات می‌شود.

این متخصص طب کار ادامه داد: بهتر است پشتی کیف پددار و مطابق با انحنای ستون فقرات طراحی شود. وجود کمربند کمری برای انتقال بخشی از فشار به لگن و در صورت امکان بند سینه‌ای، توصیه می‌شود. همچنین بخشِ ‌بندی داخلی کوله‌پشتی کمک می‌کند تا وسایل سنگین‌تر نزدیک به پشت قرار گیرند.

دکتر قاسم‌پور افزود: وزن خود کوله باید سبک باشد و برای کودکان دبستانی کمتر از یک کیلوگرم توصیه می‌شود. همچنین استفاده از نوارهای بازتابنده (Reflective strips) روی کیف برای افزایش ایمنی کودکان هنگام عبور از خیابان در شب ضروری است.

وی خاطرنشان کرد: آموزش عادات درست استفاده از کیف به کودکان اهمیت ویژه‌ای دارد. کودک باید همیشه هر دو بند را به‌طور هم‌زمان ببندد، وسایل غیرضروری به‌طور مرتب از کیف خارج شوند و در مسیرهای طولانی (مانند رفت‌وآمدهای زیاد تا مدرسه) استفاده از کوله‌پشتی چرخ‌دار بلامانع است، هرچند نباید بر روی پله‌ها یا مسیرهای ناهموار کشیده شود؛ چراکه می‌تواند به مچ یا شانه آسیب برساند.

این عضو هیأت علمی در پایان تصریح کرد: در صورت مشاهده علائمی مانند درد یا گرفتگی مکرر در شانه، گردن یا کمر، تغییر وضعیت بدن هنگام حمل کیف (خم شدن به جلو یا کج شدن)، بی‌حسی یا گزگز در بازوها و دست‌ها، لازم است والدین، کودک را برای بررسی‌های پزشکی به پزشک متخصص ارجاع دهند.

چک‌لیست خرید کوله‌پشتی استاندارد

• وزن کوله بدون محتوا: کمتر از یک کیلوگرم
• بندها: دوگانه، پهن و پددار، با قابلیت تنظیم
• پشتی: پددار و ارگونومیک
• کمربند کمری و در صورت امکان بند سینه‌ای
• بخش‌بندی داخلی برای قرارگیری صحیح وسایل
• نوار بازتابنده برای ایمنی شب

فوق تخصص زنان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش مهم مراقبت‌های پیش از بارداری در تضمین سلامت مادر و جنین گفت: مصرف مکمل اسیدفولیک از سه ماه پیش از بارداری می‌تواند به شکل قابل توجهی از بروز سقط جنین پیشگیری کند.

دکتر ملیحه عافیت در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا اظهار کرد: سقط جنین به معنای دفع حاملگی پیش از هفته بیستم یا با وزن جنین کمتر از ۵۰۰ گرم تعریف می‌شود. این اتفاق می‌تواند خودبه‌خودی، کامل، ناکامل، اجتناب‌ناپذیر یا همراه با عفونت رخ دهد.

وی افزود: حدود ۵۰ درصد سقط‌ها بدون علت علمی مشخص هستند. اما در بسیاری از موارد، اختلالات ژنتیکی یا کروموزومی، کمبود پروژسترون، اختلالات تیروئید، بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت کنترل‌نشده، فشار خون بالا، لوپوس و مشکلات انعقادی و همچنین عفونت‌های ویروسی و باکتریایی همچون سرخجه از عوامل اصلی سقط جنین محسوب می‌شوند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: عواملی نظیر فیبروم رحمی، زخم دهانه رحم، عفونت‌های مزمن ادراری یا لگنی و کم‌خونی شدید به تنهایی علت مستقیم سقط نیستند، اما می‌توانند احتمال وقوع آن را افزایش دهند.

وی ادامه داد: سقط درمانی در مواردی که جنین دچار ناهنجاری‌های شدید مانند عدم تشکیل سر، نقص جدی اندام‌ها یا سندرم داون باشد، یا ادامه بارداری تهدیدکننده سلامت مادر باشد، با مجوز قانونی امکان‌پذیر است. این مجوز معمولاً تا ۱۸ هفته و ۶ روز بارداری صادر می‌شود و در موارد خاص با فرآیند پیچیده‌تر در زمان‌های طولانی‌تر نیز امکان‌پذیر است.

دکتر عافیت با اشاره به نقش بیماری‌های زمینه‌ای در بروز سقط گفت: دیابت کنترل‌نشده، نارسایی قلبی یا کلیوی، و اختلالات تیروئید می‌توانند زمینه‌ساز سقط جنین شوند. به عنوان مثال، اگر میانگین قند سه‌ماهه مادر بالاتر از ۸ باشد، خطر سقط و اختلالات شدید رشد جنین افزایش می‌یابد.

این فوق تخصص زنان خاطرنشان کرد: مصرف اسیدفولیک روزانه با دوز ۴۰۰ میکروگرم از سه ماه پیش از بارداری ضروری است. در برخی شرایط خاص ممکن است دوز بالاتر نیاز باشد، اما مصرف خودسرانه دوزهای بسیار بالا می‌تواند احتمال بروز اوتیسم در نوزاد را افزایش دهد.

وی بهترین سن باروری را بین ۲۵ تا ۳۵ سال دانست و هشدار داد: پس از ۴۰ سالگی ذخیره تخمدان کاهش می‌یابد و مشکلات باروری و خطر سقط افزایش پیدا می‌کند؛ بنابراین توصیه می‌شود باروری به دلایل اقتصادی یا اجتماعی بیش از حد به تأخیر نیفتد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان علائم هشدار سقط گفت: خونریزی، درد شکم و لگن و کاهش ناگهانی علائم بارداری نشانه‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند و در صورت مشاهده هر یک از آنها مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

وی تأکید کرد: پس از وقوع سقط، مراقبت‌های جسمی و روانی برای مادر ضروری است تا ضمن بازیابی سلامت، بدن او برای بارداری‌های بعدی آماده شود.

دکتر عافیت در پایان گفت: مشاوره‌های پیش از بارداری، کنترل دقیق بیماری‌های زمینه‌ای، تغذیه مناسب و مصرف مکمل‌ها و همچنین مراقبت‌های جسمی و روانی پس از سقط، از مهم‌ترین عوامل کاهش تکرار سقط و دستیابی به یک بارداری سالم است.

همکاری سه رشته تخصصی گوش و حلق و بینی، چشم‌پزشکی و جراحی مغز و اعصاب برای ارائه درمان‌های دقیق‌تر و کاهش عوارض بیماران

کلینیک فوق‌تخصصی چندرشته‌ای بینی و سینوس، حدقه چشم و قاعده جمجمه با تلاش استادان دانشگاه علوم پزشکی مشهد و با هدف تصمیم‌گیری تیمی و کاهش عوارض بیماران، در مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی قائم (عج) این دانشگاه افتتاح شد.

دکتر محمدرضا مجیدی، فلوشیپ آندوسکوپی بینی و سینوس و قاعده جمجمه و دانشیار گروه گوش و حلق و بینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفت‌وگو با وبدا درباره راه‌اندازی این کلینیک اظهار داشت: با توجه به اینکه ارگان آناتومیک بینی و سینوس اشتراکات حیاتی با کره چشم و قاعده جمجمه در حفرات جمجمه‌ای قدامی و میانی و عناصر حیاتی وابسته دارد، درمان بیماری‌های مشترک این نواحی نیازمند رویکرد چندجانبه و تصمیم‌گیری بر اساس نظرات استادان مرتبط است.

وی افزود: تأسیس این کلینیک فوق‌تخصصی چندرشته‌ای علاوه بر مزایایی که برای بیماران به جهت کاهش زمان انتظار و تصمیم‌گیری مشترک برای انتخاب مناسب‌ترین رویکرد درمانی دارد، می‌تواند بستر مناسبی برای فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی مشترک فراهم کند.

دکتر مجیدی همچنین ابراز امیدواری کرد: با اطلاع‌رسانی مناسب و ارجاع به‌موقع بیماران، گام مؤثری در درمان سریع‌تر و کامل‌تر این بیماران برداشته شود و مزایای آموزشی و پژوهشی این اقدام، کارآمدی بیشتر سیستم درمانی در ارائه خدمات بهتر در این حوزه را به همراه داشته باشد.

در ادامه، دکتر محمد شریفی، دانشیار گروه چشم‌پزشکی و فلوشیپ رشته استرابیسم و اکولوپلاستیک، با اشاره به ضرورت همکاری چندرشته‌ای گفت: با توجه به مجاورت حدقه چشم با سینوس و جمجمه، در برخی بیماری‌های مرتبط با حدقه و اوربیت نیاز است سایر متخصصان نیز درباره انجام اعمال جراحی نظر دهند.

وی افزود: تا پیش از این، بیمار پس از مراجعه به بیمارستان خاتم‌الانبیاء(ص) برای تعیین برنامه درمانی به سایر متخصصان ارجاع داده می‌شد و امکان تصمیم‌گیری نهایی در یک جلسه وجود نداشت. اکنون در این کلینیک چندتخصصی، تصمیم‌گیری برای درمان یا جراحی بیماران در همان جلسه انجام می‌شود و در صورت نیاز به جراحی، متخصصان هر سه رشته به صورت مشترک اقدام خواهند کرد.

دانشیار گروه چشم‌پزشکی ضمن قدردانی از تلاش‌های دکتر مجیدی تصریح کرد: این کلینیک برای اتخاذ تصمیم واحد در درمان و جراحی بیماران راه‌اندازی شده و علاوه بر مزایای درمانی برای بیماران، فرصت آموزشی ارزشمندی برای دستیاران فراهم می‌کند.

سپس دکتر احسان کیخسروی، فلوشیپ نوروواسکولار اینترونشن دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به بیان دیدگاه خود پرداخت و گفت: بیماران مبتلا به مشکلات قاعده جمجمه معمولاً با چالش‌های زیادی روبه‌رو هستند و به‌تنهایی نمی‌توان درمان موفقیت‌آمیزی برای آنها انجام داد. همکاری رشته‌های گوش و حلق و بینی، چشم‌پزشکی و جراحی مغز و اعصاب این امکان را فراهم می‌کند تا بیماران با کمترین عارضه تحت درمان قرار گیرند.

وی تصریح کرد: درمان قاعده جمجمه در همه دنیا جزء سخت‌ترین اعمال جراحی مغز و اعصاب به شمار می‌رود که متأسفانه علاوه بر عوارض فراوان، غالباً درمان کامل هم به‌دست نمی‌آید.

این دانشیار گروه مغز و اعصاب با اشاره به تجربه چندساله جراحی‌های مشترک با دکتر مجیدی افزود: فعالیت تیمی در اتاق عمل بین این سه رشته موجب کاهش عوارض و بهبود نتایج درمانی برای بیماران می‌شود. در این کلینیک تلاش داریم تا با تصمیم‌گیری دقیق و گروهی، بهترین مسیر درمانی انتخاب شود.

وی در پایان یادآور شد: یکی از مزایای مهم این همکاری مشترک، آموزش دستیاران تخصصی است که پس از پایان دوره، با کسب تجربه در این حوزه می‌توانند دانش خود را در مراکز درمانی شهرها و استان‌های مختلف کشور به بیماران نیازمند ارائه کنند.

  رئیس بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد از مراکز زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد به تشریح وضعیت این مرکز درمانی، خدمات ارائه‌شده و چشم‌اندازهای پیش‌رو پرداخت. او در ابتدای سخنان خود با اشاره به جایگاه این بیمارستان گفت:بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد یکی از بیمارستان‌های اصلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و تنها بیمارستان جنرال در شمال شهر است؛ یعنی تقریباً همه خدمات تخصصی در آن انجام می‌شود. این منطقه هم کم‌برخوردار است و هم تراکم جمعیت بالایی دارد؛ بنابراین حجم مراجعین بالاست، چه از طریق مراجعه حضوری و چه اورژانس ۱۱۵.

 روزانه حدود ۵۰۰ مراجعه به اورژانس داریم، که بین ۸۰ تا ۱۵۰ موردشان توسط اورژانس ۱۱۵ منتقل می‌شوند. این حجم باعث شده اورژانس هاشمی‌نژاد شلوغ‌ترین اورژانس مشهد و شاید شرق کشور باشد.

دکتر حسین ابراهیمی پور در گفتگو با وب دا خاطر نشان کرد: سه سال است که ساختمان بیمارستان کاملاً نوسازی شده و اکنون از بهترین زیرساخت‌های بیمارستانی مشهد برخورداریم. حدود ۳۰ خدمت تخصصی داریم، از بخش‌های جنرال تا پاراکلینیک. از یک سال گذشته خدمات قلب باز و آنژیوپلاستی نیز راه‌اندازی شده که در کاهش مرگ‌ومیر سکته‌های قلبی منطقه بسیار مؤثر بوده است. صدمین جراحی قلب باز را همین چند روز پیش انجام دادیم.

وی در ادامه به وضعیت اورژانس و نحوه مدیریت بیماران اشاره کرد و گفت:طبق قانون، هر بیمار ورودی از اورژانس باید مداوا شود. ما بیماران را به ۵ سطح تریاژ تقسیم می‌کنیم: سطح ۱ و ۲ بلافاصله خدمات کامل می‌گیرند؛ سطح ۳ تا نیم‌ساعت؛ سطح ۴ و ۵ نیز که خدمات سرپایی لازم دارند توسط پزشک عمومی ترخیص می‌شوند یا درمان مختصر می‌گیرند. الان بیش از ۹۵ درصد بیماران اورژانس در کمتر از ۶ ساعت تعیین تکلیف می‌شوند. البته با بیش از ۹۰درصد اشغال تخت، بیمارستان گستردگی کافی ندارد که امیدواریم با افزایش ظرفیت تخت حل شود.

دکتر ابراهیمی‌پور در بخش دیگری از سخنان خود به خدمات حوزه زنان و زایمان اشاره کرد و اظهار داشت:بخش زایمان همیشه پرمراجعه بوده. برای مادرانی که زایمان طبیعی می‌خواهند، از ۱۰ سال پیش اتاق LDR داریم که فضای صمیمی و حضور همسر را ممکن می‌کند. از نظر شاخص زایمان طبیعی و کمترین نرخ سزارین نخست‌زا، رتبه اول دانشگاه علوم پزشکی مشهد را داریم. NICU نیز از ۹ به ۱۴ تخت افزایش یافته و کیفیت مراقبت از نوزادان نارس جزو بهترین‌هاست.

رئیس بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد درباره برنامه‌های آینده مرکز گفت:با ساختار ۴۶۰ تختی، بخشی از مشکل کمبود ظرفیت رفع می‌شود. هدف ما ارائه ۲۴ ساعته خدمات سکته قلبی (۲۴۷) شامل آنژیوگرافی، آنژیوپلاستی و جراحی قلب باز است، که نیازمند تیم کامل جراح، متخصص قلب، پرستار و اتاق عمل در تمام ساعات خواهد بود.

او همچنین درباره انگیزه خدمت در یکی از شلوغ‌ترین مراکز درمانی کشور اظهار کرد:کارکنان این بیمارستان با عشق انتخاب می‌کنند اینجا بمانند، چون خدمت به قشری است که واقعاً به آن نیاز دارد. همین عشق، انگیزه ما را حفظ می‌کند. وقتی حس کنیم کارمان بُعد معنوی دارد، ادامه‌دادنش آسان‌تر می‌شود.

دکتر ابراهیمی‌پور در پایان به راهکارهای مدیریتی برای حفظ انگیزه و رضایت شغلی پرسنل اشاره کرد و گفت: اگر کارکنان حس کنند مدیر از جنس خودشان است و حرفشان شنیده می‌شود، ۷۰ تا ۸۰٪ مشکلات حل می‌شود. ما به‌صورت رسمی و غیررسمی در بینشان هستیم، شنوا هستیم و تا حد ممکن مشکلات را حل می‌کنیم. این رویکرد فضای صمیمی‌تر و رضایت شغلی را تقویت می‌کند.