پزشکی

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خاواده و مدارس معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: هرچند گذشت عمر و تبعات سالمندی را نمی توان متوقف نمود ولی می توان با بكارگیری روشها و مراقبت های مناسب از اختلالات و ناتوانی های دوران سالمندی پیشگیری نمود یا آنها را به تعویق انداخت تا سالمندان بتوانند از عمری طولانی همراه با سلامت و رفاه بهره مند شوند.

دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا  با بیان اینکه 9.93 درصد کل جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد را سالمندان تشکیل می دهند، افزود: سالمندی یك فرایند زیستی اجتناب ناپذیر است كه طی آن افراد دچار کاهشی در ظرفیت های درونی بدن و در نتیجه آن افت عملکرد سیستم ها و ارگان های بدن شده، نیازهای بهداشتی آنها پیچیده تر می شود و نیز گروهی از آنان نیاز به مراقبت های تخصصی پیدا می کنند.

وی اظهار کرد: یکی از علل نگراني عمده رشد جمعيت سالمندان، مسئله افزايش شيوع بيماري هاي مزمن و ناتواني ها می باشد، يعني شرايطي که با فرايند پيري همراه است و نيازمند توجهي خاص است.

دکتر احمدیان ادامه داد: توانمند سازی سالمندان با هدف بهبود سلامت و کیفیت زندگی آنان شامل ایجاد شرایطی است که سالمندان قادر به دستیابی به سطوح بالای سلامت جسمی و روانشناختی، مشارکت فعال در جامعه، حفظ استقلال و خودکفایی باشند.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خاواده و مدارس معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: مجموعه اقدامات توانمندسازی سالمندان شامل ارائه خدمات سلامتی، حمایتی، آموزش و اطلاع‌رسانی مناسب، ایجاد فرصت‌های اشتغال و فعالیت‌های اجتماعی، تسهیل دسترسی به محیط‌های سالم و سازگار با نیازها و تضمین حقوق و مشارکت سالمندان در اجتماع است که باعث ایجاد زندگی مستقل، ارتقاء رضایتمندی و کاهش بار وابستگی افراد سالمند به دیگران می‌شود.

دکتر احمدیان با اشاره به جمعیت 276 هزار و669 نفری سالمندان زن و 259 هزار و 315 نفر مردان سالمند تحت پوشش دانشگاه، گفت: فراهم کردن خدمات بهداشتی قابل دسترس و با کیفیت بالا از طریق فعالیت های پیشگیرانه شامل آموزش شیوه ی زندگی سالم و تشخیص به هنگام و درمان مشکلات سلامتی سالمندان، می تواند زندگی فعال و سالمی را برای آنان فراهم نماید.

وی تصریح کرد: علاوه بر این، نهاد های متولی رفاه جامعه باید محیطی حمایت کننده ایجاد کنند که ضمن برقراری ارتباطات اجتماعی مناسب برای سالمند، فرصت هایی برای ادامه آموزش و رشد او فراهم نماید و امنیت مالی سالمندان را تضمین کند.

دکتر احمدیان تاکید کرد: سالمندان دارای ثروتی فراوان از دانش، تجربه و حکمت هستند که با توانمند سازی و فعال نگاه داشتن آنان در جامعه، علاوه بر بهره مندی از این منبع ارزشمند، احترام و قدردانی خود را نسبت به آنان نشان می دهیم و این ضرورتی است که نیازمند تلاش جمعی ما است تا جامعه ای را خلق کنیم که کرامت و استقلال شهروندان سالمند خود را حفظ می کنند.

متخصص تغذیه و فلوشیپ چاقی با اشاره به عوامل کاهنده ی روند سالمندی و افزایش کیفیت زندگی سالمندان گفت: تغذیه سالم و فعالیت بدنی کافی، از جمله فاکتورهایی است که روند سالمندی را کند و آرام می کند.

دکتر عطیه مهدی‌زاده در گفتگو با وبدا، انجام برخی اقدامات را پیش از رسیدن به دوره سالمندی مورد تاکید قرار داد و گفت: همه ما پیش از رسیدن به دوره سالمندی باید بدنمان را توانمند کنیم و تغذیه مناسبی را در برنامه غذایی خود داشته باشیم، زیرا چنانچه با اختلالات وزن ( کم وزنی یا اضافه وزن ) وارد این دوره شویم، قطعاً مشکلات زیادی برای حفظ سلامتی خواهیم داشت. همچنین اگر ورزش را قبل از دوره سالمندی بخشی از زندگی مان قرار نداده باشیم، با رسیدن به این دوره، به راحتی نمی‌توانیم فعالیت بدنی داشته باشیم، زیرا محدودیت‌های حرکتی و مشکلات مفصلی و استخوانی برای ما ایجاد می‌شود که تحرکمان را با مشکل مواجهه خواهد ساخت. لذا افرادی که هنوز سالمند نیستند، از هم اکنون به تغذیه و فعالیت بدنی خود توجه داشته و آن را اصلاح کنند تا در آینده، دوره سالمندی سالمی داشته باشند.

این متخصص تغذیه در رابطه با شرایط دوران سالمندی نیز گفت: افرادی که وارد دوره سالمندی شده‌اند، بسیار مهم است که خودشان و اطرافیان، نسبت به یک سری علائم خطر مثل؛ اختلالات بلع و تغییرات وزنی و یا علائم روانشناختی که منجر به اختلالات تغذیه‌ای و اختلالات خواب می‌شود، آگاهی داشته باشند.

دکتر مهدی زاده در ارتباط با نقش تغذیه در کیفیت زندگی سالمندان نیز گفت: از نظر تغذیه‌ای توجه به کفایت تغذیه، برای سالمندان بسیار مهم است؛ به ویژه از نظر دریافت پروتئین‌ها و فیبرها . چون اکثر سالمندان مشکلات دندانی دارند و به همین دلیل مصرف میوه و سبزیجات را کاهش می‌دهند که در نتیجه آن مصرف فیبر و گوش در آنها کم می‌شود و همچنین مصرف لبنیات را به دلیل مشکلات گوارش کاهش می‌دهند. در اینجا اطرافیان فرد سالمند باید توجه داشته باشند که دریافت پروتئین در بدن او به میزان کافی انجام شود، زیرا در صورت عدم دریافت کافی پروتئین به تدریج فرد عضلات خود را از دست می‌دهد و دچار مشکلاتی در حرکات بدن خواهد شد.

سمینار تخصصی کاربری و نگهداشت تجهیزات حوزه استریلیزاسیون(CSSD)  و ابزار جراحی، با هدف آشنایی بیشتر متخصصین با تجهیزات نوین استریلیزاسیون و تأثیر آن در ارتقاء کیفیت خدمات درمانی، در سالن شهید چمران بیمارستان قائم (عج) برگزار شد.

به گزارش وبدا، دکتر محدثه هدایت زاده، مسئول آموزش تجهیزات و ملزومات پزشکی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی در رابطه با برگزاری این سمینار اظهار داشت: سمینار فوق، به همت مدیریت تجهیزات و ملزومات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و با حضور کارشناسان تجهیزات پزشکی دانشگاه های علوم پزشکی استان خراسان خراسان رضوی، شمالی و جنوبی و کلیه کارشناسان تجهیزات پزشکی بیمارستان های غیر دانشگاهی مشهد و کارشناسان CSR  برگزار شد.

وی هدف از برگزاری این سمینار را آشنایی بیشتر متخصصین با تجهیزات نوین استریلیزاسیون و تأثیر آن در ارتقاء کیفیت خدمات درمانی برشمرد و افزود: از محورهای برگزاری این سمینار بررسی چالش‌ها و راهکارهای موجود در حوزه استفاده از تجهیزات استریلیزاسیون و نحوه کاربری و نگهداشت این تجهیزات و همچنین بحث و بررسی نکات کلیدی مرتبط با ابزارهای جراحی و اهمیت به‌روزرسانی دانش در این زمینه است.

مسئول آموزش مدیریت تجهیزات و ملزومات پزشکی، ضمن قدردانی از خدمات مدیر تأمین و نگهداشت تجهیزات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، کارشناس مسئول تجهیزات پزشکی معاونت درمان، مسئول تجهیزات پزشکی بیمارستان قائم(عج) و آقای مهندس رسول صرافان در برگزاری هر چه بهتر این رویداد اظهار امیدواری کرد: نتایج این سمینار به بهبود فرآیندها و افزایش کیفیت خدمات درمانی در استان کمک شایانی کند.  

دکتر ناصر مبرا، دانشیار گروه بیوشیمی بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از جمله اساتید و محققان جوان دانشکده پیراپزشکی است که از سال ۱۳۹۷ به عنوان عضو هیئت علمی در این مجموعه دانشگاهی مشغول به فعالیت های آموزشی و پژوهشی می باشد. یکی از مهمترین اقدامات پژوهشی این استاد جوان و تیم تحقیقاتی همراه در دانشکده پیراپزشکی، ساخت سلول های بنیادی شبه کبد و شبه پانکراس در فاز آزمایشگاهی است که با نتایج امید بخشی همراه بوده و هم اکنون آماده پیاده سازی در مدل های حیوانی و انسانی است.

در ادامه ضمن آشنایی بیشتر با این استاد و محقق جوان، اطلاعات کامل تری در خصوص پژوهش یادشده از زبان ایشان ارائه خواهد شد؛ دکتر ناصر مبرا در گفتگو با وبدا: " من متولد شهر مشهد هستم و تحصیلات پیش از دانشگاه را در همین شهر گذرانده ام، پس از شرکت در کنکور سراسری و پذیرش در دوره کارشناسی به دانشگاه تبریز رفتم و مجددا برای طی دوره کارشناسی ارشد در دانشگاه علوم پزشکی مشهد به زادگاهم بازگشتم، پس از پایان این دوره ارشد، با کسب رتبه 5 مقطع دکترا به دانشگاه علوم پزشکی تهران رفتم و پس از فارغ التحصیلی در رشته بیوشیمی، به عنوان عضو هیئت علمی ضریب k در یکی از دانشگاه‌های شمال مشغول به کار شدم. با طی شدن دوره تعهدات، به عنوان عضو هیئت علمی پیمانی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد استخدام شدم. البته همزمان با فعالیت در دانشگاه مشهد، یک مقطع ارشد دیگر نیز در رشته آموزش پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی بهشتی گذراندم که زمینه فعالیت‌های من در حوزه سلول‌های بنیادی بود و در همان سال دو بار در خصوص همین فعالیت‌ها با دانشگاه مصاحبه داشتم که به عنوان یکی از فعالیت‌های علمی خوب به شمار می‌رفت.

این استاد جوان پیرامون فعالیت پژوهشی که به همراه تیم تحقیقاتی، بر روی سلول های بنیادی شبه کبدی و شبه پانکراس داشته اظهار می کند: " در زمینه سلول‌های بنیادی ما موفق شدیم، در فاز آزمایشگاهی سلول ها را به سلول‌های شبه کبدی تمایز دهیم و این پیشرفت خیلی خوبی بود، در واقع ما توانستیم از یک منبع سلول انسانی یعنی سلولی که از خود انسان گرفته شده و به سمت سلول‌های بنیادی تمایز یافته بود ( یا به عبارتی برگشت به عقب داشت) سلول‌های بنیادی را به سلول‌های شبه کبدی بر روی نانو داربست‌هایی تمایز دهیم که این نانو داربست‌ها تقریباً نمایش شبیه سه بعدی کبد بدن را ایجاد کرده بود و نتایج بسیار خوبی داد. اکنون هم در صدد هستیم که بتوانیم در فاز بالینی آن را پیاده کنیم، البته همزمان که کار روی کبد را آغاز کردیم در رابطه با سلول‌های پانکراس نیز این اقدام را داشتیم و مشاهده کردیم که سلول‌های بنیادی که ما آنها را با عنوان IPS می‌شناسیم در فاز کلینیکال بسیار موفقیت آمیز عمل کردند، در ادامه هم دنبال آن هستیم که در مدل‌های حیوانی و سپس مدل‌های انسانی پیاده سازی کنیم. ما این کار را تقریباً همزمان با دنیا آغاز کردیم؛ یعنی زمانی که به تازگی کاشف این سلول‌ها جایزه نوبل را دریافت کرده بود. سلول‌های بنیادی در ایران همزمان با فعالیت‌هایی که در دانشگاه تهران در بخش پیوند استخوان انجام می‌شد در مشهد نیز آغاز شد و جناب آقای دکتر قوام جزو آغازگران سلول‌های بنیادی در ایران بودند.

دکتر مبرا در خصوص ویژگی ها و اهمیت سلول های بنیادی نیز می گوید: " بر اساس یافته‌ها و مقالات علمی، سلول‌های بنیادی در تمام ارگان‌های بدن وجود دارد و به عنوان سلول‌هایی شمرده می‌شوند که قابلیت تمایز یافتن به سایر سلول‌ها را دارند و به عبارتی مادر سلول‌ها هستند. بر اساس کاربرد آنها معمولاً به دو صورت مزانشیمال یا به عبارتی جنینی یا امبریونیک وجود دارند. سلول های مزانشیمال تقریباً در تمام بافت‌های انسانی وجود دارد و زمانیکه یک بافت آسیبی می بیند، این سلول‌ها باعث می‌شوند که بافت تعمیر شود و در واقع از تقسیم همین سلول‌های بنیادی است که آن بافت ترمیم می‌شود. سلول‌های بنیادی نوع دوم، جنینی یا امبریونیک هستند که مقداری از سلول‌های مزانشیمال توان تمایزی آنها بیشتر است و خیلی راحت می‌توان در محیط آزمایشگاه آنها را به سلول‌های دلخواه تمایز داد. اما این سلول‌ها باید در بدن طوری تمایز یابند که بتوانند به لحاظ سه بعدی بودن شبیه آن بافت طبیعی بدن باشند. ساختارهای نانو فیبری معمولا کمک می‌کند تا این سلول‌ها بتوانند بهتر در نمای شبیه به نمای بافت بدن تمایز یابند".

دکتر مبرا که سالهای تحصیل و کار را در دانشگاه های مختلفی گذرانده و به خوبی با شرایط و فضاهای مختلف آموزشی و پژوهشی آشناست، تجربه خود از این فضا و شرایط متفاوت را اینگونه توصیف می کند: " فعالیت‌های کاری و تحصیلی در دانشگاه‌های مختلف ، تجارب خوبی را به من آموخت و دریافتم که خوشبختانه تمام دانشگاه‌های ایران از بعد کیفی و کمی در جایگاه خوبی قرار دارند، البته شاید ما نتوانیم بگوییم که مثلا این دانشگاه سرآمد است و یا دانشگاه دیگری سرآمد نیست، اما از آنجا که دانشگاه مشهد به عنوان یکی از دانشگاه‌های مادر شمرده می‌شود و خوشبختانه ما تعداد زیادی از اساتید جوان و یک درصد برتر را در دانشگاه داریم می‌توانیم بگوییم که این دانشگاه یکی از برندهای دانشگاهی کشور است و همینطور که ملاحظه می‌کنید؛ چه در جنبه آموزشی و چه پژوهشی جزء تعداد درصدهای بالای امتیازی را دارد و در زمره دانشگاه‌های برتر است. این برای ما مایه افتخار است که در دانشگاهی تحصیل کرده و فعالیت می‌کنیم که اساتید بزرگ و نامداری حضور دارند؛ اساتیدی که نه تنها در ایران بلکه در دنیا سرآمد هستند و در خیلی از مراجع و مجلات معتبر دنیا مقاله و کتاب دارند و بعضاً جزو انجمن‌های معتبر دنیا هستند و این سبب خرسندی بسیار برای ما است.

این استاد جوان در پاسخ به این پرسش که آیا نقش استاد منحصر به آموزش و پژوهش است می گوید: " نقش استاد در دانشگاه تنها آموختن علوم و به عبارتی یافته‌های صرفاً علمی نیست. یک استاد باید دانشجویان خود را در ابعاد مختلف علمی، شخصیتی و اجتماعی تربیت کند و تنها نگاه صرف به علم نداشته باشد. خوشبختانه ما بسیاری از اساتید را در ایران و دانشگاه مشهد داریم که هم به لحاظ علمی و هم اخلاقی جزو سرآمدان ایران هستند و چه بسا که در برخی زمینه‌ها و نگاه‌های اخلاقی و رفتاری از حوزه‌ی دانش شان نیز بالاتر باشند. بنابراین دانشجویانی که ما پرورش می‌دهیم قطعاً باید در کنار علم، در زمینه اخلاق و رفتار هم شاخص باشند و همه جنبه‌های انسانیت را در خود رشد دهند و این یکی از اهداف مهم همه اساتید است. به دانشجویانی هم که در آینده قرار است به عنوان استاد در این جایگاه قرار بگیرند تبریک می‌گویم چون این جایگاه در واقع جایگاه انبیا است و عملاً پا جای بزرگان می‌گذارند.

وی در خصوص اهمیت حوزه پژوهش و کارکردهای آن در فضای دانشگاه هم می گوید: " تقریباً همه آن چیزی که در بخش درمان انجام می‌شود وابسته به پژوهش است و در واقع منشأ گرفته از حوزه پژوهش است. زمانی ما می‌توانیم یک درمان خوب داشته باشیم که یک پژوهش خوب در رابطه با آن انجام دهیم و طبعاً نمی‌توانیم بدون یک پژوهش خوب، کار درمانی خوب و مثمر ثمری را داشته باشیم. قطعاً تضمین کننده یک درمان خوب یک پژوهش خوب است. خوشبختانه تعداد زیادی از دانشمندان یک درصد برتر دنیا را در دانشگاه مشهد داریم و اگر می‌بینیم که درمان‌های نوینی در حال آغاز شدن در دانشگاه علوم پزشکی مشهد است قطعاً منشا گرفته از پژوهش‌های قابل قبول است که به دنبال آن درمان‌های نوین راه‌اندازی شده است. در خیلی از کتب و مقالات عموماً درمان زمانی که انجام می‌شود، حتماً به پژوهش ارجاع داده می‌شود .

و سخن پایانی استاد جوان : " از حمایت‌های ریاست دانشگاه و معاونین محترم تشکر می‌کنم و قطعاً حمایت‌های بیش از پیش مسئولان و معاونت‌های مختلف آموزش پژوهش و درمان که تاکنون با تمام توان تلاش کرده‌اند، سبب شده که دانشگاه مشهد امروز در جایگاه خوبی باشد و مطمئن هستم که دانشگاه مشهد چون اساتید و دانشجویان توانمندی دارد، قطعاً با حمایت بیشتر مسئولین از این اساتید و دانشجویان می‌تواند دانشگاه را در جایگاه بالاتری از آنچه که هست قرار دهد و حتی می‌تواند دانشگاه را به سطح تراز اول دانشگاه‌های ایران برساند”.