پزشکی

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با عنایت به شیوع بیماری سرخک در کشور عراق به افرادی که قصد عزیمت به این کشور را برای شرکت در مراسم اربعین دارند تاکید کرد: قبل از سفر، از کامل بودن سابقه واکسیناسیون سرخک کودکان زیر 15 سال خود اطمینان حاصل نمایند.

دکتر حمیدرضا قربان زاده در گفتگو با وب دا گفت: بیماری سرخک یک بیماری ویروسی است که عموما کودکان را مبتلا می کند ولی افراد بزرگسال چنانچه سابقه ابتلا به بیماری و یا واکسیناسیون نداشته باشند نیز در معرض خطر ابتلا خواهند بود.

 وی با اشاره به اینکه دوره نهفتگی بیماری سرخک  از 7 تا 21 روز متفاوت است و  بیماری با تب، علائم تنفسی و بثورات پوستی قرمز رنگ که از صورت شروع شده و به سمت اندامها گسترش می یابد تظاهر می کند گفت: 4 روز قبل از بروز بثورات پوستی تا 4 روز بعد از آن، بیماری از طریق تنفسی قابل انتقال است.

معاون بهداشت دانشگاه تصریح با بیان اینکه بیماری سرخک بسیار مسری است و موثرترین راه مقابله با آن واکسیناسیون به موقع است. افزود:  متاسفانه در کشورهای همسایه از جمله عراق پوشش واکسیناسیون کودکان برای مهار بیماری سرخک کافی نبوده و بنابراین شاهد همه گیری این  بیماری در کشورهای همجوار به ویژه افغانستان، پاکستان و عراق هستیم.

 دکتر قربان زاده گفت: با توجه به اینکه کشور عراق بر حسب مستندات سازمان جهانی بهداشت از سال قبل شاهد اپیدمی بزرگ سرخک بوده و موارد بیماری در ماه های اخیر افزایش بیشتری نیز داشته است  هموطنان عزیز قبل از سفر، از کامل بودن سابقه واکسیناسیون سرخک کودکان زیر 15 سال خود اطمینان داشته باشند و برای این منظور با در دست داشتن کارت واکسن کودکان خود به مراکز بهداشتی درمانی مراجعه و در صورت نیاز نسبت به تکمیل واکسیناسیون آنان اقدام نمایند.

 وی در ادامه از هموطنانی که در مراسم اربعین شرکت می کنند خواست در حین سفر حتی الامکان از تماس با بیماران احتمالی خودداری نمایند و در صورت بروز علائم بیماری در حین سفر و یا بازگشت به کشور، سریعا به مراکز بهداشتی درمانی جهت بررسی و جلوگیری از انتشار بیماری مراجعه کنند.

رییس دپارتمان علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: مطالعات زیادی نشان می‌دهند که شرکت در فعالیت‌های هنری و خلاقانه ابزاری قدرتمند برای کاهش استرس و اضطراب می‌باشد.

پروفسور علی گرجی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه در دنیای امروزی که با سرعتی فزاینده و فشارهای روزافزون همراه است، استرس به یکی از اجزای جدایی‌ناپذیر زندگی مدرن تبدیل شده است، خاطر نشان کرد: استرس می‌تواند از منابع مختلفی مانند فشار کاری، مشکلات شخصی و خانوادگی، و معضلات زندگی در کلان شهرها  ناشی شود،در حالی که روش‌های مختلفی برای مدیریت استرس وجود دارد، یکی از روش‌های بسیار مؤثر، استفاده از هنر با هدف آرامش روح و روان است. 

وی با بیان اینکه هنر درمانی به‌ ویژه برای افرادی که با تنش و اضطراب مواجه بودند راهگشاست، اظهار کرد: این شکل از درمان شامل استفاده از فرآیندهای خلاقانه‌ای مانند نقاشی، طراحی، مجسمه‌سازی و دیگر اشکال هنری برای بهبود سلامت روانی است. 

وی گفت: انجمن هنر درمانی آمریکا هنر درمانی را به‌عنوان روشی برای "استفاده از فرآیند خلاقانة خلق هنر برای بهبود سلامت جسمی، روانی و عاطفی فرد" تعریف می‌کند، مشارکت در فعالیت‌های هنری به افراد اجازه می‌دهد تا احساساتی که ممکن است بیان آن‌ها به صورت کلامی دشوار باشد را به شکل دیگری نظیر یک شعر، دست نوشته یا نقاشی  بیان کنند. این بیان می‌تواند  احساسات فروخورده را آزاد کند و علائم فیزیولوژیکی تنش مانند افزایش ضربان قلب و فشار خون را کاهش دهد. این فرآیند نه تنها به تخلیه احساسات منفی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند احساساتی مانند آرامش و رضایت را نیز تقویت کند. 

رئیس دپارتمان علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه درگیر شدن با هنر می‌تواند حالتی از ذهن‌‌آگاهی ایجاد کند که به معنای حضور و توجه کامل به لحظة حال است، ابراز کرد:  وقتی فرد به‌طور عمیق در یک فعالیت هنری غوطه‌ور می‌شود، تمرکز او از تنش‌ها و افکار منفی دور می‌شود. در طول یک فعالیت هنری به نظر می‌رسد زمان متوقف شده و ذهن به‌طور کامل بر روی فرآیند خلاقانه متمرکز می‌شود، مطالعات نشان داده‌اند که حالت‌ ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌طور قابل توجهی سطح کورتیزول (هورمون مرتبط با استرس) را کاهش دهند. 

پروفسور علی گرجی با اشاره به اینکه همچنین، فعالیت‌های هنری می‌توانند حس موفقیت و اعتماد به نفس  را تقویت کنند، که این نیز به کاهش استرس کمک می‌کند، گفت:  هنر نه تنها بر حالت عاطفی تأثیر می‌گذارد، بلکه دارای فواید شناختی است که به کاهش استرس کمک می‌کند. 

وی گفت: مشارکت در فعالیت‌های خلاقانه مغز را تحریک کرده و عملکرد شناختی را بهبود می‌بخشد و ارتباط بین سلول‌های عصبی مغز را تقویت می‌کند، که به معنای توانایی مغز برای سازماندهی مجدد خود با ایجاد اتصالات عصبی جدید است. این امر می‌تواند مهارت‌های حل مسئله را بهبود بخشیده و مقاومت در برابر استرس را افزایش دهد. 

رئیس دپارتمان علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: پژوهش‌های انجام شده  نشان می‌دهند که فعالیت‌های خلاقانه می‌توانند انعطاف‌پذیری شناختی را افزایش دهند، که به معنای توانایی تطبیق با موقعیت‌های جدید و نگرش به چالش‌ها از دیدگاه‌های مختلف است، این انعطاف‌پذیری می‌تواند مدیریت استرس و یافتن راه‌حل‌های سازنده برای مشکلات را آسان‌تر کند. 

پرداختن به هنر، تمرینی برای  تمرکز حواس است که خود نقش مهمی در کاهش تنش و احساس آرامش دارد 

  وی با بیان اینکه رهایی احساسی یکی دیگر از مزایای بزرگ  پرداختن به هنر  است، هنر همچنین می‌تواند ارتباطات اجتماعی را تقویت کند که برای سلامت عاطفی بسیار مهم هستند، گفت:  مشارکت در پروژه‌های هنری گروهی یا شرکت در کلاس‌های هنر می‌تواند حس تعلق را ایجاد کرده و احساس تنهایی را کاهش دهد، این تعاملات اجتماعی می‌توانند شبکة حمایتی ایجاد کنند که به افراد در مقابله با استرس به‌طور مؤثری کمک می‌کند.

پروفسور گرجی با اشاره به اینکه پروژه‌های هنری گروهی، مانند خلق دیوارنگاره‌ها در فضاهای عمومی، می‌توانند با ایجاد حس لذت بخش به دست آوردن دستاورد جمعی، آرامش ذهنی  را ارتقاء دهند، بیان کرد:  این پروژه‌ها کار تیمی را تقویت می‌کنند و ایده اینکه افراد در مواجهه با مشکلات تنها نیستند و می‌توانند به دیگران برای حمایت اعتماد کنند را تقویت می‌کند. 

وی اظهار کرد: دوپامین یک انتقال دهنده عصبی است که اغلب در افراد  مبتلا به  استرس و اضطراب کم است، مطالعاتی که روی هنر و تأثیر خلاقیت فعال بر مغز انجام شد، نشان می‌دهد که سطح دوپامین اغلب در افرادی که فعالیت‌های هنری را آزمودند افزایش می‌یابد.  

رئیس دپارتمان علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: پرداختن به یک کار هنری در زندگی روزمره نیازی به استعداد فوق‌العاده یا منابع مالی زیاد ندارد، فعالیت‌های ساده‌ای مانند طراحی، رنگ‌آمیزی یا کاردستی می‌توانند باعث کاهش معني‌داری در سطح تنش روزانه شوند. دفتری تهیه کنید تا افکار و احساسات منفی یا مثبت  خود را به در قالب شعر، نقاشی یا طراحی بیان کنید. 

وی با اشاره به اینکه لازم نیست که حتماً هنرمند حرفه‌ای  باشید تا این کار را انجام دهید، توانایی هنری شما زیاد مهم نیست، کمال‌گرایی را رها کنید زیرا  مهم فراهم کردن مسیری برای تخلیه هیجانات روزانه است، ابراز کرد: کتاب‌های رنگ‌آمیزی بزرگسالان به خاطر اثرات آرامش‌بخش خود محبوبیت زیادی  یافته‌اند، رنگ‌آمیزی الگوهای پیچیده می‌تواند بسیار آرام‌بخش باشد. در حالی که بسیاری از بزرگسالان ممکن است به رنگ‌آمیزی به‌عنوان یک فعالیت کودکانه نگاه کنند، اما در واقع فواید بسیاری برای سلامت روان دارد . 

وی تاکید کرد: زمانی را به بازدید از موزه‌ها یا گالری‌های هنری اختصاص دهید زیرا این فعالیت می‌تواند فرصتی برای استراحت ذهنی  فراهم کند و شما را از فشارهای روزمره دور کند. نگاه کردن به یک نگاره زیبا یا یک نوای روح‌بخش  سبب انسجام امواج مغزی شده و فعالیت مناطقی از مغز که در ایجاد تنش مهم هستند را کاهش می‌دهد. در نهایت، هنر درمانی می تواند استرس را برای افراد در هر سنی کاهش دهد. هنر یکی از دروازه‌های رهایی از تنش روزانه و رسیدن به آرامش روانی و عاطفی است، حتما آن را امتحان کنید.

مدیر مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی قائم (عج) از مراکز زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به دستورالعمل سازمان یونیسف و سازمان جهانی بهداشت مبنی بر راه اندازی بیمارستان های دوستدار کودک گفت: در راستای همین دستورالعمل، تأمین و تغذیه با شیر مادر، جزء اهداف زایشگاه بیمارستان قائم (عج) است.

دکتر حسین محسن زاده، در گفتگو با وبدا، هدف از راه اندازی بیمارستان های دوست دار کودک را، اعطای بهترین شروع زندگی برای هر شیرخوار از طریق برقراری و ارائه مراقبت های مناسب برای حمایت از تغذیه با شیرمادر دانست و گفت: نقش کلیدی بیمارستان های دوست دار کودک، از طریق اجرای 10 اقدام برای تغذیه موفق با شیرمادر در بخش های زنان و زایمان، اطفال و NICU است، که اثرات خیلی مطلوبی را می تواند بر سلامت جسمی و روانی اطفال و کودکان زیر 2 سال داشته باشد.

وی ادامه داد: مهم ترین هدف بیمارستان های دوست دار کودک، تقویت راهکار هایی برای حفظ سلامت کودکان و شیرخواران، تغییر روش های نادرست شیرخواران در بیمارستان ها و زایشگاه ها از طریق اجرای اقدام و توانمند ساختن مادران در جهت تغذیه نوزاد با شیرمادر است، چرا که مادران باید با توانمندی شیر دادن به نوزاد خود، از بیمارستان ترخیص شوند و چنانچه مادری در انجام شیردهی نوزاد خود مشکل داشته باشد، بعد از ترخیص به طور مرتب پیگیری ها انجام می شود.

دکتر محسن زاده، همچنین با اشاره به اینکه بیمارستان ها مجاز به تبلیغ شیر مصنوعی یا توزیع رایگان و کم بهای شیر مصنوعی نیستند افزود: در رابطه با شیر مصنوعی و جانشین‌شونده های شیر مادر، سیاست بیمارستان قائم (عج) این است که اجازه تبلیغات به آنها را ندهد و داروخانه نیز هیچ گونه شیر هدیه، کم بها و نیم بها را قبول نمی کند؛ چرا که خلاف قوانین بین المللی جانشین‌شونده های شیر مادر است و باعث تبلیغات شیرهای مصنوعی می گردد، همچنین در راستای این فعالیت توانمندی و آموزش به پرسنل جهت افزایش آگاهی آنها در این زمینه نیز ارائه می شود.

وی تاکید کرد: نکته بسیار مهم این است که ما در بخش زایشگاه بیمارستان قائم (عج)، دستورالعمل تأمین و تغذیه با شیر مادر در بیمارستان های دوست دار کودک را جزء اهداف خود قرار داده و برای تمام مفاد آن تلاش کرده ایم که به درستی در این بیمارستان اجرا کنیم.

دکتر محسن زاده ، با مهم خواندن زمان شیردهی درساعات اولیه پس از تولد نوزاد هم گفت: در همین راستا، خوشبختانه اقدامات صحیح و درستی در جهت تماس پوست با پوست مادر و نوزاد و تغذیه با شیرمادر در ساعات اولیه انجام می شود که امری بسیار اثرگذار در تداوم و موفقیت تغذیه با شیر مادراست، همچنین آموزش هایی به مادران در جهت اهمیت تداوم تغذیه با شیر مادر ارائه می شود که پس از ترخیص از بیمارستان، فرآیند شیردهی به شیرخوار خود را در 6 ماهه اول پس از تولد به شیوه صحیح انجام دهند.

وی اضافه کرد: یکی از نکات مهم دیگر، هم اتاق بودن مادر و شیرخوار است که در بخش های زایشگاه، اتاق عمل زایشگاه و مامایی نیز سعی کرده ایم به ارائه آموزش ها در جهت شیردهی بپردازیم، چرا که تغذیه براساس میل شیرخوار می تواند به موفقیت شیردهی کمک کند.

دکتر محسن زاده همچنین گفت: یکی از مهم ترین سیاست های بیمارستان قائم (عج)، اجرای قانون خانواده و جوانی جمعیت است که در راستای این سیاست کلان کشوری مدت زمان مرخصی با پرداخت تمام حقوق و فوق العاده های مرتبط به 9 تمام افزایش یافته که در صورت درخواست مادر 2ماه از این زمان مرخصی در ماه های پایانی بارداری نیز قابل استفاده است و چنانچه بارداری 2 قلو یا بیشتر باشد مدت زمان مرخصی می تواند به دوازده ماه نیز افزایش یابد.

وی در خصوص همکاری بیمارستان قائم (عج) با مادران شاغل نیز گفت: رویکرد بیمارستان این است که در صورت عدم تمایل مادر باردار یا مادرانی که دارای فرزند شیرخوار هستند، نوبت کاری شب برای آنها در نظر گرفته نشود. همچنین مادران تا 2 سالگی فرزند شیرخوار و پدران تا یک ماهگی نوزاد خود می توانند از این امتیاز بهره مند شوند.

در تغذیه‌ی شیرخوار، از بطری و پستانک استفاده نشود

سوپروایزر بلوک مادر و نوزاد بیمارستان قائم (عج) هم با تاکید بر اینکه مادران جهت تغذیه‌ی شیرخوارشان نباید از بطری و پستانک استفاده کنند افزود: ما در بیمارستان قائم(عج) از کمک مادرانی که در زمینه شیردهی موفق بودند، به مادرانی که مشکل شیردهی دارند کمک می گیریم که این امر نتایج مفیدی هم داشته است.

زهرا پروینی همچنین گفت: در بیمارستان قائم(عج) جلسات کمیته تغذیه با شیرمادر، به طور مرتب هر 2 ماه یک بار برگزار میشود تا مسائل و موانع مرتبط با آن بررسی شود، همین طور از نظرات متخصصین در زمینه ارائه راهکارهای مناسب که می تواند در موفقیت شیردهی اثرگذار باشد بهره مند می شویم.

وی اضافه کرد: در ابتدای هر سال نیز، یک نسخه از این سیاست نامه را که در رابطه با 10 اقدام مؤثر درباره تغذیه با شیرمادر است، تمامی افراد مسئول در کمیته و فعال در بخش های بلوک مادر و نوزاد و تغذیه با شیر مادر، مطالعه و امضاء می کنند. همچنین هر 6 ماه یک بار پایش تغذیه با شیرمادر انجام می شود و در صورت نیاز  اقدامات اصلاحی لازم صورت می گیرد که می تواند بسیار زیاد در امر تغذیه با شیر مادر مؤثر باشد.

سوپروایزر بلوک مادر و نوزاد بیمارستان قائم (عج) یادآور شد؛ در مجموعه بیمارستان قائم (عج)، سیاست های مدون ترویج تغذیه با شیرمادر را در معرض نگاه کلیه کارکنان نصب کردیم که همه در جریان دستورالعمل های آن قرار گیرند.

رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی قائم (عج) و استاد گروه کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: با توجه به اینکه، نوزاد از فضای استریل شکم مادر به دنیای بیرون پا می گذارد و در معرض انواع عفونت ها است، شیر مادر می تواند به مثابه یک واکسن عمل کرده و مقاومت بدن نوزاد را افزایش دهد.

به گزارش وبدا، دکترغلامعلی معموری در مراسم هفته ملی حمایت از تغذیه با شیر مادر در بخش زایشگاه بیمارستان قائم (عج) اظهار داشت: شیر مادر از سه بُعد تغذیه، عاطفی و ایمونولوژی برای سلامت نوزاد دارای اهمیت است و از بدو تولد تمام نیازهای شیرخوار را فراهم می کند، لذا این ماده می تواند از نظر بیولوژیکی، بهترین ماده غذایی سازگار با طبیعت نوزاد باشد.

وی افزود: در بُعد تغذیه‌ای می توان گفت که، شیر مادر حاوی مواد منحصر به فردی است و علاوه بر مواد غذایی معمولی مثل پروتئین و چربی و کربوهیدارت ها، بیش از 150نوع ماده هورمونی، آنزیمی و مدیاتوری در آن وجود دارد، که نقش بی بدیلی در سلامت ارگان ها و سایر اندام بدن نوزادان ایفا می کند.

دکتر معموری همچنین گفت: تغذیه با شیر مادر در بُعد عاطفی می تواند، به برقراری و حفظ ارتباط عاطفی قوی مادر با نوزاد شیرخوار برای تمام دوران کودکی تا بزرگسالی کمک کند و بنابراین در سلامت روان نوزاد بسیار مؤثر خواهد بود.

وی با بیان اینکه، بحث ایمونولوژی سومین بُعد از ابعاد اهمیت تغذیه با شیر مادر است افزود: با توجه به اینکه، نوزاد از فضای داخل شکم استریل مادر به دنیای بیرون پا می گذارد، در معرض تهدید عفونت ها قرار می گیرد، بنابراین شیر مادر جایگزین مؤثری است، که به عنوان یک واکسن مقاومت بدن نوزاد را افزایش داده و او را از عفونت های مختص این دوره مصون نگه دارد.

استاد گروه کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه افزود: زندگی انسان ها به سه بخش دوره جنینی، شیرخوارگی و کودکی و بعد از آن تقسیم می شود، که دوره شیرخوارگی چنانچه با شیر مادر تغذیه نشود، می تواند مخاطرات و آسیب های جدی برای زندگی بعد از شیرخوارگی ایجاد کند و نیز جدا از اهمیت ابعاد ایمونولوژیکی، عاطفی و تغذیه ای، جزء یک فرآیند تکامل محسوب می شود.

وی در عین حال گفت: خوشبختانه همه مادران اعتقاد،آگاهی و نگرش کافی نسبت به اهمیت شیردهی در 2 سال اول زندگی شیرخوار دارند دارند، اما آموزش های قبل تولد و هنگام تولد باید بیشتر تقویت شود.

دکتر معموری با اشاره به بحرانی بودن دو و سه هفته اول بعد از تولد نوزاد خاطر نشان کرد: در این دوره ممکن است، خروج شیر با تأخیر انجام شود یا مکیدن نوزاد ضعیف و یا شیر مادر کم باشد و نوزاد نارس متولد شده باشد، لذا کارکنان حوزه های بهداشت، سلامت و پزشکان ضمن حمایت از مادر، آموزش های لازم را  ارائه می کنند و همدم مؤثری برای ارتقاء، ترویج، استمرار و ماندگاری شیر مادر تا 2 سالگی باشند تا شیردهی مطلوب انجام شود.