پزشکی

رئیس بانک خون بیمارستان طالقانی از مراکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفت:  در پی وقوع بحران و آشوب‌های اخیر در سطح شهر که منجر به سرازیر شدن تعداد زیادی از مجروحان و آسیب‌دیدگان به بیمارستان سوانح طالقانی شد، نیاز فوری به خون و فرآورده‌های خونی به شکل ناگهانی و چشمگیری افزایش یافت.

دکتر فاطمه عابدی،  با تأیید این خبر در گفتگو با وبدا اظهار داشت: در زمان اغتشاسات در کشور، طبق درخواست‌های روتین اورژانسی را به سرعت به سازمان انتقال خون ارسال کردیم و خودروی مخصوص انتقال فرآورده‌ها را اعزام نمودیم، اما به دلیل شرایط بسیار بحرانی و ترافیک شدید در سطح شهر، نیروهای امدادی نتوانستند به موقع خود را به محل برسانند.

وی افزود: در این شرایط اضطراری، فداکاری و ایثار یکی از کارکنان بیمارستان جان بسیاری از مصدومان را نجات داد. آقای آذری، سوپروایزر فداکار آزمایشگاه بیمارستان طالقانی که همواره در صحنه حضور فعال دارد، با مشاهده بحران و با درک فوریت شرایط، جان خود را به خطر انداخت. وی با موتورسیکلت شخصی خود به سازمان انتقال خون مراجعه کرد و با سرعت، کیسه‌های خون و فرآورده‌های خونی مورد نیاز حیاتی را به بیمارستان منتقل نمود.

دکتر عابدی گفت: آقای آذری با وجود شرایط حاکم بر شهر و برودت هوا، این اقدام شجاعانه را انجام داد. کارشناسان آزمایشگاه نیز تمام تلاش خود را به کار گرفتند تا خون و فرآورده‌های حیاتی به موقع به مجروحان برسد.

این ایثار و از خودگذشتگی آقای آذری، به گفته دکتر عابدی، باعث شد که جان تعداد قابل توجهی از بیماران و هموطنان نجات یابد. این اقدام همچنین تأثیر مثبتی در فرهنگ‌سازی اهداء خون داشته است؛ به طوری که در پی این رویداد، شاهد مراجعه روزانه تعداد زیادی از کادر بیمارستان طالقانی به پایگاه‌های انتقال خون برای نجات هموطنان خود هستیم.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: ارائه خدمات درمانی به موقع و بسیج تمام کادر درمان، مانع از تحقق اهداف دشمن در ایجاد کشته سازی در حوادث اخیر شد و تأکید کرد که تمامی مجروحان خدمات درمانی را به صورت رایگان دریافت کردند.

دکتر منصور شکیبا، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا در تشریح روند خدمات‌رسانی به مصدومین و مجروحان حوادث اخیر، اظهار داشت: در شب‌های پرتلاطم گذشته، کلیه کادر درمان، فعالانه و داوطلبانه در پای کار بیماران حضور یافتند. حجم خدمات‌رسانی بسیار بالا بود و برخی از پزشکان تا ۷۲ ساعت بدون استراحت در منزل، مستمراً به خدمت‌رسانی به بیماران و مجروحان مشغول بودند.

وی افزود: مدیریت بحران اورژانس ۱۱۵ و تمامی سیستم‌های درمانی دانشگاه با آمادگی کامل، خدمات مؤثری به مردم ارائه کردند. در شب اول حوادث، با حجم بالای مراجعین، شرایط بیمارستان‌های دولتی دشوار شد، اما در شب‌های بعد، بیمارستان‌های خصوصی و خیریه نیز به یاری آمدند تا خللی در روند درمان ایجاد نشود. همچنین همکارانی که در شیفت نبودند و حتی نیروهای بازنشسته نیز برای خدمت‌رسانی داوطلب شدند.

دکتر شکیبا به همکاری مؤثر سازمان انتقال خون در تأمین خون مورد نیاز مراکز درمانی و تلاش معاونین دانشگاه برای فراهم‌آوری فوری دارو و ملزومات پزشکی اشاره کرد و گفت: در این حوادث، با وجود آسیب دیدن برخی آمبولانس‌ها، مجروح شدن پرسنل حفاظت فیزیکی و وارد آمدن خسارت به مراکز درمانی، تمامی کادر درمان با آمادگی کامل به تمامی مراجعین و مجروحان خدمات ارائه دادند.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به افزایش چند برابری تعداد جراحان برای تسریع روند درمان، خاطرنشان کرد: خوشبختانه به واسطه حمایت کادر درمان و تأمین به موقع ملزومات، تعداد تلفات در شهر مشهد بسیار پایین بود و سناریوی دشمن برای کشته سازی به شکست انجامید.

وی با تأکید بر نقش کادر آموزشی، رزیدنت‌ها و اینترن‌ها در ورود به عرصه خدمت و حضور اعضای هیأت علمی در اتاق‌های عمل، اظهار داشت که مصدومین به سرعت تحت مداوا قرار گرفتند. دکتر شکیبا همچنین از حمایت مقامات استانی از تیم درمان قدردانی کرد و گفت: اتحاد بیمارستان‌ها در خدمت‌رسانی به مجروحین و بیماران، عاملی کلیدی بود.

دکتر شکیبا در مورد آسیب‌های چشمی تصریح کرد: بیمارستان‌های چشم‌پزشکی خاتم‌الانبیاء(ص) و بینا نیز به مصدومین خدمات دادند. تعدادی از بیماران آسیب‌دیده تحت جراحی‌های متعدد قرار گرفتند که در حال حاضر تعداد محدودی همچنان تحت درمان بوده و مابقی با حال عمومی مساعد مرخص شده‌اند.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص مدیریت تخت‌های بیمارستانی توضیح داد: بیمارستان هاشمی‌نژاد که روزانه ۱۲۰ بیمار ترافیکی دارد و درصد اشغال تخت آن بالای ۹۰ درصد بود، با جابه‌جایی بیماران به سایر مراکز، تخت‌هایی را برای مجروحین احتمالی خالی نگه داشت.

وی تأکید کرد: تعداد قابل توجهی از مجروحین افراد بی‌گناه و عبوری بودند. از مردم عزیز درخواست می‌شود در شرایط مشابه، برای حفظ سلامت خود در منزل باقی بمانند. همچنین تأکید می‌شود که جدایی صف مردم معترض از اغتشاش‌گران، زمینه کنترل شرایط و مدیریت بهتر مسائل را فراهم آورد.

یک روانپزشک و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بر لزوم حفظ سطح بالای تاب‌آوری در کادر درمان هنگام رویارویی با مجروحان بحران‌ها تأکید کرد و نقش کلیدی ارتباطات مستمر خانوادگی و اجتماعی را در تسریع بهبودی و حفظ آرامش روانی بیماران در دوره نقاهت پس از ترخیص گوشزد نمود.

به گزارش وب دا، دکتر علی ثاقبی، استاد و  عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در کارگروه «سلامت روان در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد» که در بیمارستان ولایت برگزار شد، بر اهمیت فوق‌العاده حفظ آرامش و ارتقاء تاب‌آوری در تمامی سطوح جامعه، به‌ویژه کارکنان درمانی، هنگام مواجهه با سیل مجروحان و آسیب‌دیدگان تأکید کرد.

دکتر ثاقبی اظهار داشت: در شرایط بحرانی، حفظ ثبات روانی کادر درمان برای تضمین ارائه خدمات مؤثر و جلوگیری از آسیب‌های روحی و افسردگی ناشی از فشار کاری ضروری است.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به مراجعین دچار تروما، گفت: در این افراد شاهد بروز علائم متنوعی از جمله اختلالات تجزیه‌ای و مشکلات حافظه هستیم؛ تا جایی که ممکن است فرد، اطرافیان خود را نشناسد. درمان این بیماران باید به‌صورت جامع و متناسب با آسیب‌های جسمی، روحی و روانی تنظیم شود.

وی در ادامه به اهمیت شیوۀ بیان کلام در هنگام مواجهه با موارد سوگ اشاره کرد و افزود: در زمان فقدان عزیز، عباراتی مانند «راحت شد» می‌تواند نتیجه‌ای معکوس بر جای گذاشته و آرامش‌بخش نباشد. گاهی سکوت و به تعویق انداختن صحبت تا زمان مناسب، همراه با ابراز درک واقعی از وضعیت فرد، بهترین رویکرد است و باید از گفت‌وگوهای حاشیه‌ای پرهیز شود.

وی تأکید کرد: «ترس و خشم، هیجانات طبیعی در مواجهه با بحران هستند. به جای سرکوب این احساسات با جملاتی نظیر «نترس»، باید بر تلاش فرد تأکید کرد و به او اطمینان داد که آسیب روحی‌اش درک می‌شود. این همدلی، اعتماد فرد را جلب کرده و او را برای خروج سریع‌تر از شرایط بحرانی یاری می‌رساند.

دکتر ثاقبی همچنین استفاده از ظرفیت مداخلات گروه درمانی در کنار درمان‌های فردی، و همچنین بهره‌گیری از خدمات مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد و اورژانس اجتماعی بهزیستی را در مدیریت و درمان اختلالات به‌وجود آمده توصیه کرد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به گذر از روزهای سخت، خاطرنشان کرد: برای عبور سالم از چالش‌های پیش رو، تقویت بنیه روانی و افزایش سطح تاب‌آوری عمومی امری حیاتی است.

وی در پایان، توصیه‌هایی برای بیماران در دوران نقاهت خانگی ارائه داد و گفت: «بر نظم‌دهی به ساعت خواب، بیداری، تغذیه و ورزش تأکید می‌شود. مهم‌تر از همه، اعضای خانواده و خویشاوندان باید ارتباط مستمر و حضوری خود را با بیمار حفظ کنند. برخلاف دوران قرنطینه کرونا که ارتباطات محدود بود، در این مرحله، افزایش تعاملات حضوری، نقش محوری در آرامش‌بخشی و بهبود بیماران ایفا می‌کند.»

در پی حوادث اخیر کشور در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه، بیمارستان دکتر شریعتی شاهد حضور مصدومان بود. دکتر زهرا صدرزاده، متخصص جراحی بیمارستان شریعتی، که به صورت متوالی حدود ۴۸ ساعت در صحنه حضور فعال داشته است، در گفت‌وگو با وبدا، گزارشی دقیق و تکان‌دهنده از ماهیت و شدت جراحات وارده به شهروندان، به‌ویژه نوجوانان و جوانان، ارائه داد.

دکتر صدرزاده در تشریح آن شب‌های پرتنش اظهار داشت: به دلیل ماهیت اورژانسی و تخصصی بودن جراحی، به بیمارستان فراخوانده شدم و شاهد حجم بی‌سابقه‌ای از جراحات وارده به شهروندان بودم. وی تأکید کرد که متأسفانه بیشترین قشر آسیب‌دیده، نوجوانان و جوانان جامعه بودند که اغلب «ناآگاهانه و از سر احساس و هیجان» وارد این عرصه شده بودند. این جراح دانشگاه افزود که حتی بسیاری از افرادی که صرفاً نظاره‌گر بودند نیز به شدت مصدوم شدند.

به گفته دکتر صدرزاده، شدت آسیب‌ها «فراتر از تصور» بود و بسیاری از بیماران دچار جراحات جدی به ارگان‌های حیاتی از جمله روده، طحال، معده، کلیه و ریه شده بودند که پیامدهای این جراحات سنگین، مستلزم انجام اقدامات جراحی پیچیده بود، شامل:کولوستومی،نفرکتومی (برداشتن کلیه) و اسپلنکتومی (برداشتن طحال) شد.

وی اشاره کرد که بیشترین آسیب‌های وارده به ناحیه شکم منجر به جراحی‌های سنگین و اغلب «لاپاراتومی تجسسی» برای ارزیابی دقیق میزان آسیب‌ها شد. متأسفانه، تعدادی از مراجعین نیز «بدون علائم حیاتی» وارد بیمارستان شده و امکان مداخله برای نجات آن‌ها میسر نبود.

دکتر صدرزاده با اشاره به حجم کاری طاقت‌فرسا در بیمارستان شریعتی، بیان کرد: هر پنج اتاق عمل بیمارستان شریعتی در ایام اغتشاشات فعال بود و عملاً هیچ استراحتی نداشتیم و بیماران پشت سر هم وارد اتاق عمل می‌شدند.

خوشبختانه، این متخصص جراحی خبر داد که بسیاری از بیمارانی که تحت عمل جراحی قرار گرفتند، ترخیص شده‌اند و مابقی که اعمال سنگین‌تری داشتند، تحت مراقبت‌های ویژه بوده و بهبودی حاصل شده است، و افزود: خستگی کادر درمان با بهبودی بیماران اتمام یافت.

این جراح دانشگاه در توصیه‌ای جدی خطاب به والدین، بر لزوم مراقبت از فرزندان در شرایط بحرانی تأکید کرد و گفت: این اغتشاشات اخیر خشن، آسیب‌رسان و خطرناک بود. هیجانات و احساسات تند و دامنه دار نوجوانان خود را هدایت و رهبری کنید.

دکتر صدرزاده همچنین بر ضرورت توجه مسئولین به مطالبات جوانان تأکید کرد: مسئولین باید بستر اعتراضات هدف‌دار برای جوانان را ایجاد کنند و توجه بیشتری به خواسته‌ها و مطالبات جوانان داشته باشند، تا بتوانیم این سرمایه‌های ارزشمند کشور را در مسیر درست هدایت کنیم.

در پایان، دکتر صدرزاده ضمن قدردانی از زحمات کادر درمانی، از همکاری بی‌دریغ دکتر شیری و دکتر حسن‌آبادی (متخصص ارتوپدی) تشکر کرد. او قدردانی ویژه‌ای از تیم اتاق عمل بیمارستان شریعتی به خاطر فداکاری‌هایشان در آن شب‌های سخت و پرفشار ابراز داشت که با وجود بار کاری سنگین، بار روانی قابل توجهی بر دوش تمامی کادر درمان گذاشته بود.