پزشکی

در نشست اخیر هیأت رئیسه دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دکتر محمود شبستری، رئیس دانشگاه، با تأکید بر نقش این دانشگاه در پیشبرد اهداف سلامت کشور، از برنامه‌های نوآورانه، رویکردهای اخلاق‌محور و ابتکارات اجرایی دانشگاه مشهد در مسیر بهبود خدمات سلامت و ارتقای رفاه مردم سخن گفت.

به گزارش وب دا، دکتر شبستری با اشاره به شرایط خاص اقتصادی و اجتماعی کشور اظهار داشت:در چنین روزهایی، بزرگ‌ترین سرمایه ما آرامش و همدلی است. دانشگاه علوم پزشکی مشهد در مسیر خدمت به مردم، هیچ‌گاه اجازه نخواهد داد التهاب و حاشیه‌سازی، مسیر پیشرفت را متوقف کند. ما به جای تمرکز بر مشکلات، با نگاه به آینده و تکیه بر همدلی، به سوی قله‌های پیشرفت حرکت می‌کنیم.

وی با بیان اینکه مسیر توسعه، نگاه به قله است نه حاشیه، افزود: هر صدایی که بخواهد تمرکز ما را از خدمت صادقانه به مردم دور کند، ما را از مسیر رشد بازمی‌دارد. رسالت ما آرامش جامعه و سلامت مردم است.

نوآوری مالی برای حمایت از کادر درمان

رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد یکی از اقدامات مهم مدیریت جدید را طراحی مدل همکاری با بانک ملی برای پرداخت منظم کارانه‌ها عنوان کرد و گفت:در توافقی با بانک ملی، مقرر شده است کارانه اعضای هیأت علمی و کادر درمان به‌صورت ماهانه پرداخت شود. این طرح با هدف کاهش دغدغه‌های مالی همکاران و ایجاد ثبات در نظام پرداخت اجرا می‌شود و می‌تواند به الگویی برای سایر دانشگاه‌های کشور تبدیل شود.

وی افزود: این طرح مورد استقبال وزیر محترم بهداشت قرار گرفته و با پیگیری‌های انجام‌شده، زمینه اجرای آن در سطح ملی نیز در حال فراهم شدن است. ما ثابت کردیم که می‌توان با خلاقیت، بدون تنش و با همکاری نهادهای مالی، مشکلات را به فرصت تبدیل کرد.

دانشگاه اخلاق‌محور؛ سرمایه‌ای برای اعتماد اجتماعی

دکتر شبستری با تأکید بر ضرورت حفظ شأن دانشگاه و اخلاق حرفه‌ای گفت:دانشگاه علوم پزشکی مشهد همواره پیشرو در رعایت اصول اخلاقی و انسانی بوده است. ما باور داریم که توسعه واقعی، بدون اخلاق، ممکن نیست. احترام، انصاف و قانون‌مداری باید در رفتار همه ما نمود پیدا کند.

وی ادامه داد: فضای مجازی و اجتماعی باید بستری برای تبادل اندیشه و هم‌افزایی باشد، نه محل تنش و تخریب. رسالت ما تقویت روحیه امید، همبستگی و اعتماد عمومی است.

دیپلماسی سلامت؛ راهی نو برای گسترش ارتباطات بین‌المللی

رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به برنامه‌های جدید دانشگاه در عرصه همکاری‌های فرامرزی گفت:دانشگاه علوم پزشکی مشهد به عنوان قطب آموزشی و درمانی شرق کشور، در مسیر گسترش دیپلماسی سلامت گام برمی‌دارد. هدف ما ایجاد ارتباطات پایدار علمی و درمانی با دانشگاه‌ها و مراکز پزشکی کشورهای منطقه از جمله عراق، کویت، عمان و تاجیکستان است.

وی با تأکید بر نگاه راهبردی دانشگاه در این زمینه افزود:اعضای هیأت رئیسه دانشگاه به عنوان نمایندگان علمی در کشورهای همسایه معرفی خواهند شد تا از ظرفیت‌های موجود برای توسعه همکاری‌ها بهره‌برداری شود. این ارتباطات زمینه‌ساز رشد علمی، جذب بیماران بین‌المللی و معرفی ظرفیت‌های علمی و درمانی ایران خواهد بود.

همدلی، رمز عبور از چالش‌ها

دکتر شبستری در پایان با قدردانی از تلاش‌های شبانه‌روزی اعضای هیأت علمی، کارکنان و مدیران دانشگاه گفت:با همدلی و کار گروهی می‌توانیم از هر چالشی عبور کنیم. ما در دانشگاه علوم پزشکی مشهد ثابت کرده‌ایم که با وحدت، عقلانیت و نگاه انسانی، می‌توان سخت‌ترین شرایط را به فرصت تبدیل کرد. مسیر ما، مسیر امید، اخلاق و پیشرفت است.

وی تأکید کرد:دانشگاه علوم پزشکی مشهد مصمم است با اتکا به ظرفیت‌های علمی و انسانی خود، مسیر رشد و تعالی را ادامه دهد و در کنار مردم، برای ارتقای سلامت و آرامش جامعه گام بردارد.

عضو هیأت علمی گروه بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: هر چند که شیوه های مختلفی برای فرونشاندن  درد وجود دارد اما ، در اغلب مواقع، درد می تواند یکی از علائم حیاتی باشد که از خطری در درون بدن حکایت می کند و باید مورد بررسی قرار گیرد.

دکتر سید حسین خادمی، به مناسبت روز جهانی درد، در گفتگو با وب دا، به تشریح ابعاد ناشناخته و پیچیده “درد” پرداخت و گفت: حس درد، فراتر از یک پیامد فیزیکی ساده و بلکه یک عارضه سیستمیک با پیامدهای گسترده است که باید مورد توجه بسیار قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: تعریف درد، حتی در قالب چند جمله، به دلیل دامنه وسیع آن دشوار است. درد می‌تواند یک حس ناخوشایند همراه با آسیب فیزیکی باشد و یا حتی بدون وجود آسیب مشهود، خود را نشان دهد. این پیچیدگی، تعریف مشخصی را برای آن ناممکن می‌سازد.

پیامدهای پنهان درد بر سلامت بدن

این متخصص بیهوشی مباحث جدّی در خصوص اثرات سیستمیک درد، به‌ویژه در دوره پس از عمل، بیان و تأکید کرد: درد شدید باعث فعال‌سازی سیستم انعقادی بدن شده و می‌تواند مستقیماً به اختلالات قلبی-عروقی پس از عمل منجر شود، کنترل درد پس از جراحی، به معنای کاهش تشکیل لخته و جلوگیری از این عوارض جدّی جسمی است و مدیریت مؤثر درد، نه تنها عوارض را کاهش می‌دهد، بلکه به طور مستقیم بر بهبود سریع‌تر زخم و کاهش عفونت‌ها نیز تأثیر مثبت دارد، زیرا تقویت سیستم ایمنی فرد را به دنبال دارد.

معضل درد مزمن در جامعه ایرانی

دکتر خادمی یادآور شد؛ در حال حاضر، از هر پنج نفر در کشور ما، یک نفر دچار درد مزمن متوسط تا شدید است و این آمار، بار اجتماعی و اقتصادی بسیار سنگینی را بر جامعه تحمیل می‌کند و ما با یک مشکل اجتماعی بزرگ در زمینه مدیریت درد مواجهیم.

طبق گفته دکتر خادمی، یکی از مهم‌ترین تحولات در پارادایم درمانی درد، جایگاه جدید آن در ارزیابی بالینی است و طی سالیان اخیر، درد را رسماً به عنوان علامت حیاتی پنجم در کنار ضربان قلب، فشار خون، تنفس و دما طبقه‌بندی کرده‌اند. این بدان معناست که هنگام ارزیابی هر بیماری، پرسش در مورد وضعیت درد او به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است.

وی همچنین به تفاوت میان دردهای حاد و مزمن اشاره و اظهار کرد: دردهای حاد معمولاً قابل درمان قطعی هستند، اما دردهای مزمن تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارند و درمان قطعی آن‌ها ممکن نیست. در این موارد، هدف ما «کنترل» و «مدیریت» درد است تا بیمار بتواند به زندگی روزمره و کار خود بازگردد؛ مشابه مدیریت بیماری دیابت.

نوآوری در کنترل درد؛ از نوروپلاستیسیتی تا بلوک‌های عصبی

دکتر خادمی در بخش دیگری از سخنان خود به مکانیسم‌های انتقال درد و روش‌های نوین مدیریت آن پرداخت و گفت: مسیرهای انتقال درد از محیط به مغز، دینامیک بوده و توسط مفهوم نوروپلاستیسیتی تحت تأثیر قرار می‌گیرند؛ یعنی درک فرد از یک درد واحد در طول زمان متفاوت خواهد بود و عوامل روانی مانند اضطراب یا افسردگی، شدت احساس درد را تشدید می‌کنند.

وی در انتها به روش‌های پیشرفته کنترل درد پس از عمل اشاره کرد و گفت: ما اکنون قادر هستیم دردهای پس از عمل را با دقت مدیریت کنیم. از طریق انجام همزمان بلوک‌های عصبی در مرحله پایانی عمل جراحی، داروها به صورت پیوسته و آرام در بدن بیمار آزاد می‌شود و بیمار عملاً پس از عمل هیچ دردی را احساس نخواهد کرد؛ همان‌طور که در زایمان بدون درد شاهد این موفقیت هستیم.

متخصص ارتوپدی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت رعایت وضعیت بدن در فعالیت‌های روزمره گفت: ایستادن طولانی، نشستن نادرست و بی‌توجهی به زمان‌های استراحت از مهم‌ترین عوامل بروز آرتروز و دیسک کمری در بزرگسالان محسوب می‌شود.

دکتر حمید فرزادفر، متخصص ارتوپدی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا اظهار کرد:به دلیل راست‌قامتی انسان، ساختار ستون فقرات بسیار ظریف و حساس است. ستون فقرات از جمجمه آغاز و پس از عبور از هفت مهره گردنی، دوازده مهره پشتی، پنج مهره کمری و پنج مهره لگنی تا انتهای بدن امتداد می‌یابد.

وی افزود:مهم‌ترین وظیفه ستون فقرات، حفظ تعادل، ایجاد پایداری و تشکیل کانالی محافظ برای نخاع است تا پیام‌های عصبی از مغز به اندام‌ها منتقل شود. مهره‌ها از طریق مفاصل و دیسک‌های بین‌مهره‌ای با یکدیگر در ارتباط هستند و این ساختار، ضمن حفظ استحکام، امکان خم شدن، چرخش و حرکت جانبی را فراهم می‌سازد.

دکتر فرزادفر ادامه داد:بین هر دو مهره دیسکی غضروفی قرار دارد که مانند یک فنر طبیعی، فشارهای واردشده را جذب می‌کند. در حاشیه مهره‌ها نیز فضاهایی برای خروج اعصاب نخاعی وجود دارد؛ عصب‌های گردنی به اندام فوقانی و عصب‌های کمری به پاها عصب‌رسانی دارند، بنابراین هرگونه آسیب یا لغزش مهره می‌تواند موجب درد، بی‌حسی یا ضعف در اندام‌ها شود.

متخصص ارتوپدی دانشگاه با اشاره به اینکه درد لگن در سنین سالمندی می‌تواند ناشی از آرتروز یا صدمات استخوان دنبالچه باشد، گفت:درمان این عارضه معمولاً ترکیبی از دارو، فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی است و تشخیص دقیق آن از طریق بررسی کامل نواحی کمری و لگنی انجام می‌شود.

وی افزود:برخلاف تصور عمومی، نوعی از کمردردها ماهیت التهابی دارد و معمولاً در سنین ۱۵ تا ۳۰ سال بروز می‌کند. این نوع دردها هنگام استراحت تشدید شده و با تحرک کاهش می‌یابد، بنابراین مراجعه به پزشک برای بررسی زمینه‌های ایمنی و ژنتیکی ضروری است.

دکتر فرزادفر توصیه کرد:افراد باید پس از هر ۴۵ تا ۵۰ دقیقه فعالیت مداوم ایستاده، دست‌کم ۱۰ دقیقه در وضعیت درازکش استراحت کنند تا فشار عمودی از روی مفاصل و دیسک‌ها کاهش یابد.

وی با تأکید بر اهمیت رعایت اصول صحیح نشستن افزود:در حالت نشسته، زانوها باید هم‌سطح یا کمی بالاتر از لگن قرار گیرند و گودی کمر با تکیه‌گاه پر شود. انجام ورزش‌های سبک و منظم مانند پیاده‌روی، شنا و نرمش‌های کششی، همچنین پرهیز از حمل بار سنگین و حرکات ناگهانی در حفظ سلامت ستون فقرات مؤثر است.

عضو هیأت علمی دانشگاه تصریح کرد:مفاصل تحتانی کمر بیشترین وزن بدن را تحمل می‌کنند، بنابراین ایستادن طولانی بدون استراحت باعث افزایش احتمال آرتروز و تخریب تدریجی دیسک‌ها می‌شود. استراحت افقی به احیای عملکرد عضلات و کاهش فشارهای فیزیکی کمک می‌کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: ستون فقرات محور اصلی پایداری بدن است و باید با رعایت اصول زندگی سالم از آن مراقبت کرد. بسیاری از بیماری‌های کمری نتیجه‌ی فرسایش تدریجی و فشارهای مداوم‌اند؛ درحالی‌که کمردردهای التهابی در جوانان با تشخیص زودهنگام، فیزیوتراپی، کنترل وزن و اصلاح الگوهای حرکتی قابل درمان و پیشگیری هستند.

استاد گروه رادیوتراپی انکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه سرطان پروستات پس از سرطان معده، دومین بدخیمی شایع در میان مردان ایرانی است، گفت: سالانه حدود ۱۰ هزار مورد جدید از این بیماری در کشور شناسایی می‌شود. وی تأکید کرد افزایش سن، چاقی، بی‌تحرکی و رژیم غذایی نامناسب از مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به این سرطان هستند.

دکتر سید امیر آل‌داوود، استاد گروه رادیوتراپی انکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وب دا به مناسبت ماه آگاهی‌رسانی سرطان پروستات اظهار کرد:در کشور ما، پس از سرطان معده، شایع‌ترین بدخیمی در میان مردان سرطان پروستات است و سالانه حدود ۱۰ هزار مورد جدید از این بیماری به ثبت می‌رسد.

وی با اشاره به اینکه سن بالا مهم‌ترین عامل خطر ابتلا به سرطان پروستات است، افزود:با افزایش سن، احتمال بروز این بیماری بیشتر می‌شود. علاوه بر آن، سابقه خانوادگی مثبت، چاقی و اضافه وزن، کم‌تحرکی، رژیم غذایی پرچرب و مصرف زیاد گوشت قرمز از دیگر عوامل مؤثر در افزایش خطر ابتلا هستند، در حالی که مصرف سبزیجات تازه و فعالیت بدنی منظم می‌تواند نقش محافظتی داشته باشد.

دکتر آل‌داوود با بیان اینکه سرطان پروستات در مراحل اولیه معمولاً بدون علامت است، گفت:در مراحل پیشرفته ممکن است علائمی مانند تکرر ادرار، دشواری در تخلیه مثانه یا انسداد ادراری بروز کند که نیازمند بررسی تخصصی است.

وی افزود: اندازه‌گیری سطح PSA در خون یکی از مؤثرترین روش‌های غربالگری سرطان پروستات محسوب می‌شود. انجام این آزمایش برای مردان بین ۴۵ تا ۷۵ سال، پس از مشاوره و توضیح مزایا و معایب آن توسط پزشک، توصیه می‌شود.

این استاد دانشگاه تأکید کرد:در صورت تشخیص زودهنگام، درمان اصلی سرطان پروستات شامل جراحی یا پرتودرمانی است، مشروط بر آن‌که بیماری هنوز به اعضای دوردست بدن مانند استخوان‌ها گسترش نیافته باشد.