غذا و دارو

در روزگاری که پزشکی مدرن بسیاری از بیماری‌های کشنده را مهار کرده بود، اکنون تهدیدی آرام و بی‌صدا از دل همین پیشرفت‌ها سر برآورده است؛ مقاومت میکروبی. تهدیدی که می‌تواند ما را دوباره به دوران پیش از آنتی‌بیوتیک‌ها بازگرداند؛ زمانی که عفونت‌های ساده، جان انسان‌ها را تهدید می‌کرد.با آغاز هفته جهانی آگاهی از مقاومت میکروبی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد بر ضرورت هوشیاری عمومی و تغییر رفتار مصرف دارو تأکید دارد.

دکتر علی روح‌بخش، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا با اشاره به خطرات فزاینده مقاومت میکروبی می‌گوید:اگر امروز اقدام نکنیم، فردا ممکن است بسیاری از درمان‌های معمول، جراحی‌ها، شیمی‌درمانی و حتی مراقبت‌های ساده پزشکی با خطر جدی مواجه شوند. مقاومت میکروبی نتیجه رفتارهای امروز ماست، اما پیامدهای آن گریبان نسل‌های آینده را خواهد گرفت.

دکتر روح‌بخش با هشدار نسبت به مصرف نادرست و خودسرانه داروهای ضد میکروبی، چند نکته کلیدی را برای کاهش سرعت گسترش مقاومت میکروبی یادآور شد:

آنتی‌بیوتیک داروی سرماخوردگی نیست

بیشتر موارد سرماخوردگی، گلودرد، گوش‌درد و سرفه ویروسی هستند و آنتی‌بیوتیک هیچ اثری بر آنها ندارد. مصرف بی‌مورد آنتی‌بیوتیک فقط بدن را در برابر دارو مقاوم می‌کند.همچنین قطع زودهنگام دارو، تکثیر میکروب‌های مقاوم را سرعت می‌دهد. حتی اگر علائم شما کاهش یافت، مصرف دارو را طبق نسخه کامل کنید.آنتی‌بیوتیک‌ها هرکدام طیف اثر خاصی دارند و مصرف اشتباه آنها می‌تواند خطرناک و غیر مؤثر باشد.

 در صورت بروز عارضه، خودسرانه دارو را قطع نکنید تهوع، اسهال شدید، بثورات پوستی و واکنش‌های آلرژیک باید به سرعت به پزشک گزارش شود.

یکی از کارآمدترین روش‌های پیشگیری از انتقال میکروب‌های مقاوم، شست‌وشوی مرتب دست با آب و صابون است.

معاون غذا و دارو در ادامه خطاب به جامعه پزشکی و دامپزشکی تأکید کرد:تجویز آنتی‌بیوتیک تنها بر اساس شواهد آزمایشگاهی یا تشخیص بالینی معتبر انجام شود.از آنتی‌بیوتیک‌های خط اول طبق راهنمای AWaRe استفاده شود.از تجویز بی‌مورد در بیماری‌های ویروسی، دردهای غیرعفونی و موارد بدون اندیکاسیون بالینی پرهیز گردد،آموزش مداوم بیماران درباره مصرف صحیح دارو در اولویت باشد.

چرا مقاومت میکروبی در ایران اهمیت بیشتری دارد؟

بر اساس داده‌های GLASS و مطالعات داخلی، ایران با چالش‌هایی همچون؛مصرف بالاتر از میانگین جهانی آنتی‌بیوتیک رواج خوددرمانی و استفاده از داروهای باقی‌مانده در منزل،مقاومت نگران‌کننده برخی باکتری‌ها مانند سودومونا، کلبسیلا و آسینتوباکتر به داروهای حیاتی و مصرف گسترده آنتی‌بیوتیک در حوزه دام و کشاورزی.

دکتر روح‌بخش هشدار داد:ادامه این روند می‌تواند کشور را با بحران جدّی درمانی روبه‌رو کند. امروز زمان اصلاح عادت‌های غلط و حرکت به سمت مصرف منطقی داروست.مقاومت میکروبی یک تهدید دوردست نیست؛ از همین حالا در بیمارستان‌ها، مزارع، مراکز درمانی و حتی در خانه‌ها در حال رخ‌دادن است. هر فرد با شست‌وشوی دست‌ها، تکمیل دوره درمان و پرهیز از مصرف خودسرانه دارو می‌تواند نقشی اساسی در حفظ سلامت جامعه ایفا کند.

27آبان تا3 آذر هفته مقاومت میکروبی با شعار "اقدام فوری: حفاظت از امروز، تضمین آینده" تعیین شده است و روز شمار این هفته مسئولیت اجتماعی و مشارکت عمومی،آموزش، آگاهی و فرهنگ‌سازی آبان ،رسالت رسانه‌ها،پژوهش و فناوری،ارائه خدمات سلامت مسئولانه و مدیریت مصرف دارو،دامپزشکی و مصرف مسئولانه ومحیط زیست و مدیریت پسماند نامگذاری شده است.

در سی‌امین جلسه کمیته فنی و قانونی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در مجموع ۹۴ پروانه ساخت، بهره‌برداری و مسئول فنی در حوزه‌های مختلف غذایی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی مورد بررسی و ارزیابی کارشناسی قرار گرفت.

به گزارش وب‌دا، دکتر میترا رضایی، مدیر امور فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی معاونت غذا و دارو دانشگاه، با اشاره به برگزاری مستمر جلسات کمیته فنی و قانونی اظهار کرد:این کمیته با هدف بررسی، تأیید و صدور پروانه‌های بهداشتی ساخت اقلام مشمول قانون مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و در راستای اجرای دستورالعمل‌های نظارتی مربوطه، به‌صورت منظم برگزار می‌شود.

وی افزود: در سی‌امین جلسه این کمیته، ۲۴ موضوع تخصصی مورد بررسی قرار گرفت که شامل ۴۳ پروانه ساخت، ۱۲ پروانه بهره‌برداری و ۶ پروانه مسئول فنی در حوزه مواد غذایی و آشامیدنی بوده است.

در ادامه، دکتر زهرا حاج‌زاده، رئیس اداره امور فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و دارو دانشگاه، نیز با اشاره به بررسی سه موضوع تخصصی در این حوزه، اظهار کرد:در این بخش، ۳۰ پروانه ساخت، یک پروانه بهره‌برداری و دو پروانه مسئول فنی مورد ارزیابی قرار گرفت و تصمیمات لازم مطابق با ضوابط قانونی اتخاذ شد.

شایان ذکر است، جلسات کمیته فنی و قانونی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با حضور معاون غذا و دارو، مدیران و کارشناسان حوزه‌های تخصصی، اعضای هیئت علمی دانشکده پزشکی (گروه تغذیه و ایمنی مواد غذایی) و نمایندگانی از واحدهای تولیدی و مسئولین فنی برگزار می‌شود.

این کمیته به‌صورت هفتگی تشکیل جلسه داده و ضمن بررسی صدور، تعلیق یا ابطال پروانه‌های بهداشتی تولید، نگهداری و ورود مواد و فرآورده‌های غذایی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی، در زمینه تدوین و اجرای ضوابط، دستورالعمل‌ها و مقررات مربوط به سلامت و ایمنی فرآورده‌ها نیز همکاری فنی و مشورتی دارد.

رئیس اداره امور فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از کشف و ضبط ۶۱ هزار و ۳۳۳ قلم کالای قاچاق به ارزش ۱۹ میلیارد و ۷۸۶ میلیون و ۳۰ هزار ریال در سطح عرضه اقلام و لوازم آرایشی و بهداشتی از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داد.

دکتر زهرا حاج‌زاده، در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دابا اظهار کرد: از ابتدای امسال تاکنون بیش از ۶۰ مورد بازرسی از واحدهای عرضه محصولات آرایشی و بهداشتی و ۷۰ مورد بازرسی از واحدهای تولیدی در سطح حوزه دانشگاه انجام شده است.

وی افزود: در این مدت همچنین ۳۰ جلسه کمیته ساخت فنی و قانونی برگزار شده که خروجی آن منجر به صدور ۱۰ پروانه بهره‌برداری و ۱۲۰ پروانه ساخت جدید برای فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی شده است.

رئیس اداره امور فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ابطال برخی مجوزها در سال جاری گفت: در ۷ ماه نخست سال جاری، سه واحد تولیدی به دلیل جابه‌جایی یا خروج تجهیزات، پروانه بهره‌برداری و ساخت آن‌ها ابطال شده است.

وی با تأکید بر رضایت‌بخش بودن وضعیت نظارت‌ها ادامه داد: خوشبختانه در این مدت هیچ‌گونه شکایت مردمی در حوزه فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی به ثبت نرسیده که منجر به صدور اخطار یا پلمب شود. در سال‌های گذشته نیز موارد معدودی از پلمب واحدهای متخلف داشتیم که اقدامات قانونی انجام‌شده بازدارنده بوده و از تکرار تخلف جلوگیری کرده است.

دکتر حاج‌زاده با اشاره به اهمیت نظارت والدین در استفاده کودکان از محصولات شوینده و بهداشتی تصریح کرد: لازم است خانواده‌ها هنگام استفاده از این محصولات دقت کافی داشته باشند تا از بروز مسمومیت‌های احتمالی جلوگیری شود.

وی افزود: محصولات شوینده و بهداشتی باید دارای قفل ایمنی کودک و مجوز بهداشتی معتبر باشند. بر اساس ضوابط وزارت بهداشت، تمام محصولات بهداشتی موظف به داشتن شناسه اصالت کالا هستند تا مصرف‌کنندگان بتوانند با اسکن کد درج‌شده، از طریق سامانه «تی‌تک»، اصالت محصول را بررسی و از سلامت آن اطمینان حاصل کنند.

رئیس اداره امور فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با اشاره به نتایج بازرسی‌های انجام‌شده گفت:از ابتدای فروردین‌ماه تا پایان مهرماه سال جاری، بیش از ۱۰۰ مورد بازرسی در سطح عرضه اقلام آرایشی و بهداشتی انجام شد که طی آن ۶۱ هزار و ۳۳۳ قلم کالای قاچاق به ارزش ۱۹ میلیارد و ۷۸۶ میلیون و ۳۰ هزار ریال شناسایی و ضبط گردید. همچنین، با متخلفان طبق مقررات قانونی برخورد شد.

نشست آموزشی «آشنایی با پدافند غیرعامل در صنایع غذایی، آرایشی و بهداشتی» ویژه کارشناسان حوزه مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به میزبانی معاونت غذا و دارو دانشگاه برگزار شد.

به گزارش وب‌دا، این نشست در راستای اجرای برنامه عملیاتی نظام راهبری سلامت سال ۱۴۰۴ و به‌منظور ارتقای آگاهی و آمادگی کارشناسان در مواجهه با تهدیدات احتمالی حوزه سلامت برگزار گردید.

در این برنامه، دکتر میترا رضایی، مدیر امور فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی معاونت غذا و دارو، ضمن گرامیداشت هفته پدافند غیرعامل، اظهار کرد:با توجه به نقش مهم صنایع غذایی، آرایشی و بهداشتی در سلامت جامعه، آشنایی با اصول پدافند غیرعامل و افزایش توان کارشناسان در شناسایی و مدیریت تهدیدات احتمالی، از اولویت‌های مهم معاونت غذا و دارو به شمار می‌رود.

در ادامه، دکتر علی روحبخش، معاون غذا و دارو دانشگاه، با تأکید بر ضرورت ارتقای آگاهی نسبت به مخاطرات مواد غذایی در حوزه سلامت، خواستار گزارش‌دهی سریع موارد مشکوک و نامنطبق به نهادهای بالادستی جهت اطلاع‌رسانی مؤثر و مدیریت به‌موقع خطر شد.

همچنین، دکتر یوسف رحمتی، دبیر کمیته پدافند غیرعامل دانشگاه، با اشاره به اهمیت پدافند غیرعامل در حفظ سلامت عمومی، اظهار کرد:امنیت غذایی یکی از ارکان اصلی استقلال و پایداری کشور است و باید با برنامه‌ریزی منسجم، ضمن افزایش آمادگی در برابر تهدیدات، میزان آسیب‌پذیری در این حوزه را به حداقل رساند.

در بخش پایانی نشست، کارشناسان حاضر در قالب کارگاه آموزشی به بحث و تبادل نظر پیرامون شناسایی تهدیدات، پیشگیری و کاهش آسیب‌پذیری در حوزه مواد غذایی پرداختند. همچنین موضوعاتی از جمله پایش خطرات شیمیایی، زیستی، صنعتی و پرتوی در صنایع غذایی و الزامات قانونی مرتبط با ماده ۶۵ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.