بهداشت و پیشگیری

مدیر گروه پیشگیری از بیماری‌های دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: از ابتدای اجرای طرح بسیج ملی کنترل فشار خون تاکنون حدود ۷۰ هزار فرد بالای ۳۰ سال در مناطق زیر پوشش این دانشگاه در استان خراسان رضوی غربالگری شدند.

به گزارش وب دا، دکتر محمد جعفر صادقی افزود: این افراد برای کنترل فشار خون خود به مراکز و پایگاه‌های خدمات جامع سلامت مراجعه کرده‌اند.

وی اظهار داشت: طرح بسیج ملی کنترل فشار خون که از ۲۷ اردیبهشت امسال آغاز شده است تا ۱۵ تیر ماه ادامه دارد.

وی گفت: در اجرای این طرح یک میلیون و ۲۵۰ هزار فرد بالای ۳۰ سال در مناطق زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد که بسیاری از مناطق استان خراسان رضوی را در برمی گیرد، نسبت به بیماری بیش فشاری خون غربالگری می‌شوند.

دکتر صادقی افزود: در این طرح افرادی که حداکثر و حداقل فشار خون آنها به ترتیب از ۱۴۰ و ۹۰ میلیمتر جیوه بیشتر باشد تحت کنترل، مراقبت و بررسی قرار می‌گیرند.

وی اظهار داشت: طرح بسیج کنترل ملی فشار خون تا ۱۸ خرداد ماه به صورت اطلاع رسانی و آموزشی اجرا خواهد شد به طوری که از مردم دعوت می‌شود برای کنترل فشار خون خود به صورت رایگان به مراکز و پایگاه‌های خدمات جامع سلامت یا سایت مربوطه مراجعه کنند.

وی گفت: بخش اصلی این طرح از ۱۵ خرداد تا ۱۵ تیر ماه اجرا می‌شود، به طوری که علاوه بر مراکز و پایگاه‌های خدمات جامع سلامت، گروههای سیار برای کنترل فشار خون مراجعان در اماکن پرتردد، بوستان‌ها، ادارات، ورودی حرم مطهر رضوی، داروخانه‌ها و سایر مراکز خراسان رضوی مستقر می‌شوند.

هم اکنون بیش از پنج میلیون نفر از جمعیت ۶ میلیون و ۴۰۰ هزار نفری استان خراسان رضوی زیرپوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد قرار دارند و بقیه توسط دانشکده‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی گناباد، نیشابور، تربت جام، سبزوار و تربت حیدریه خدمات رسانی می‌شوند.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: فشار خون بالا سبب افزایش خطر حملات قلبی، سکته و نارسایی کلیه می‌شود.

دکتر زهرا اباصلتی در رابطه با فشارخون بالا در گفتگو با خبرنگار وب دا گفت: فشار خون در واقع همان نیروی خون است که به رگ‌ها وارد می‌شود، قلب خون را به درون رگ‌ها پمپ می‌کند و به این ترتیب خون در تمام بدن حمل می‌شود امروزه فشار خون بالا یکی از مشکلات بهداشتی در جهان محسوب می‌گردد.

دکتر اباصلتی با بیان اینکه فشار خون بالا قابل پیشگیری و درمان است و با پیشگیری و کنترل فشار خون بالا مرگ و ناتوانی ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی کاهش می‌یابد، اظهار داشت: خطر پیشرفت فشار خون بالا با رعایت کاهش مصرف نمک، رعایت رژیم غذایی متعادل، پرهیز از مصرف الکل، فعالیت بدنی منظم، ثابت نگه داشتن وزن ایده آل و پرهیز از استعمال دخانیات کاهش می یابد.

وی به تاثیر تغذیه بر فشار خون اشاره و تصریح کرد: مصرف غذاهای حاوی نمک یا سدیم زیاد می‌توانند فشار خون را بالا ببرند، افزایش وزن بدن باعث بالا رفتن و کاهش وزن بدن می‌تواند باعث کاهش فشار خون شود هم چنین کاهش میزان مصرف چربی می‌تواند از فشارخون بالا پیشگیری کند.

دکتر اباصلتی نمک را یکی از علل افزایش فشار خون عنوان و خاطرنشان کرد: وقتی که مقدار زیادی از غذاهای شور و پر‌نمک خورده شود، مقدار زیادی سدیم وارد بدن می‌شود به دنبال آن بدن مقدار زیادی آب جذب می‌کند تا بتواند سدیم اضافی را از خود خارج سازد این مسأله باعث افزایش فشار خون در بعضی از افراد خواهد شد بنابراین آب اضافه شده به بدن باعث افزایش فشار بر قلب و رگ‌های خونی می‌شود.

وی اظهار کرد: بر اساس توصیه‌های استاندارد بهتر است که میزان سدیم دریافتی در روز بیشتر از ۲۳۰۰ میلی‌گرم یا کمتر از ۵‌گرم (یک قاشق مربا‌خوری) نمک نباشد که متأسفانه اغلب افراد بیشتر از این مقدار در روز سدیم دریافت می‌کنند هم چنین توصیه می شود که بیماران قلبی، افرادی که فشار خون بالا دارند و همچنین افراد بالای ۵۰‌سال روزانه کمتر از ۱۵۰۰ میلی‌گرم سدیم که معادل ۳‌گرم نمک است، مصرف کنند.

دکتر اباصلتی برای کنترل فشار خون به نکاتی اشاره و اظهار داشت: روزانه از مواد غذایی موجود در ۵ گروه اصلی غذایی (نان و غلات، میوه‌ها، سبزی‌ها،‌ شیر و لبنیات، پروتئین‌ها) به مقدار توصیه شده استفاده شود و غذاهای سرشار از فیبر نظیر نان سنگک و جو،از نوع کم نمک، ماکارونی سبوس‌دار، میوه‌ها و سبزی‌های تازه در رژیم غذایی گنجانده شود. 

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم چنین در ادامه به مصرف روزانه سبزی‌ها و میوه‌ها به مقدار بیشتری اشاره و بیان کرد: روغن‌های گیاهی (آفتابگردان، کانولا، روغن زیتون و ...) را به جای روغن‌های حیوانی انتخاب و غذاهایی با حداقل اسیدهای چرب ترانس و اشباع را انتخاب و از مصرف غذاهای سرخ شده، گوشت های پرچرب، کیک‌ها، کلوچه‌ها و شیرینی خامه ای که چربی بالا دارند، پرهیز نمایید.

وی افزود: نان‌هایی را مصرف کنید که در تهیه آن‌ها جوش شیرین به کار نرفته است، مصرف غذاهای کنسروی و غذاهای آماده را که در خارج از منزل تهیه می‌شوند را محدود کنید چراکه این غذاها حاوی مقادیر زیادی نمک و چربی هستند و برای بهبود طعم غذا به جای نمک از انواع سبزی‌های معطر، سیر، آب‌لیمو و آب نارنج بهره ببرید.

مشاور اجتماعی رییس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اشاره به بسیج ملی کنترل فشار خون اظهار کرد: اجرای بسیج ملی با محوریت سلامت، به معنای کارکرد اجتماعی سلامت است و همگان باید در تحقق اهداف این برنامه مشارکت داشته باشند.

به گزارش وب دا، دکتر غلامحسن خدایی در نشست هم اندیشی دانشگاه و شهرداری در خصوص استفاده از "ظرفیت کانون های سلامت محلات مشهد در راستای پویش ملی کنترل فشار خون" با بیان اینکه زمانی سلامت به شکل صحیح تعریف می شود که به کارکردهای اجتماعی مورد توجه قرار می گیرد خاطر نشان کرد: در بهترین شرایط وزارت بهداشت و حوزه های پزشکی و درمانی تامین کننده 25 درصد سلامت است و 75 درصد از آن به عوامل اجتماعی باز می گردد.

مشاور اجتماعی رییس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه با وجود گسترش زیر ساخت های بهداشتی پیشرفت علم پزشکی، روند رشد بیماری های غیر واگیر چشمگیر است خاطر نشان کرد: در صورت کنترل عوامل آسیب رسان به سلامت در ابعاد مختلف، می توان در زمینه پیشگیری از بیماری های غیر واگیر نیز موفق بود.

دکتر خدایی با بیان اینکه سالانه 52 هزار نفر به لیست افراد در انتظار پیوند افزوده می شود و روزانه سه هزار نفر به دلیل نبود عضو پیوندی جان خود را از دست می دهند خاطر نشان کرد: 70 درصد علل ابتلا به نارسایی های کبدی، کلیوی و قلبی به عواملی همچون فشار خون بالا، دیابت و تغذیه نادرست ارتباط دارد که درصورت گسترش مشارکت مردم در امر سلامت و ترویج فرهنگ خود مراقبتی می توان از بروز این بیماری ها جلوگیری نمود.

وی با اشاره به اینکه پیش بینی می شود 15 میلیون نفر در کشور مبتلا به فشار خون بالا هستند و سالانه 100 هزار نفر به دلیل عوارض این بیماری جان خود را از دست می دهند خاطر نشان کرد: در صورت مشارکت مردم، سازمان های دولتی و غیر دولتی و سازمان های مردم نهاد می توان با شناسایی بیماران مبتلا به فشار خون از بروز عوارض ناشی از این بیماری جلوگیری کرد.

وی با بیان اینکه بر اساس برنامه ریزی قرار است 171 کانون سلامت محله در مناطق زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد راه اندازی شود تصریح کرد: در صورت تحقق آن به طور حتم در کنترل عوامل آسیب رسان به سلامت و ارتقاء سلامت جامعه موفق خواهیم بود.

نشست هم اندیشی دانشگاه و شهرداری در خصوص استفاده از "ظرفیت کانون های سلامت محلات مشهد در راستای پویش ملی کنترل فشار خون" با موضوعاتی همچون کارکردهای اجتماعی کانون سلامت محله، تعامل و هم افزایی کانون های سلامت و شورای اجتماعی محلات، نقش کانون ها در حفظ و ارتقاء سلامت شهروندان با حضور معاون شهردار و رییس سازمان اجتماعی فرهنگی شهرداری مشهد، معاونین فرهنگی اجتماعی مناطق 13 گانه شهرداری مشهد، روسای مراکز بهداشتی درمانی و اعضای کانون های سلامت برگزار شد.

 مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: غربالگری ژنتیکی زوجین در زمان ازدواج، اجباری است.

دکتر محمد جعفر صادقی در گفتگو با وب دا خاطر نشان کرد: وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی،  مشاوره و تشخیص ژنتیک را به صورت کمی و کیفی گسترش داده که بتواند خدمات ژنتیک بسیاری را که در بستر تحول سلامت ایجاد شده حمایت کند تا بر اساس آن  بتوان ،به هدف مشخص شده در برنامه تحول سلامت و برنامه عملیاتی دانشگاه های علوم پزشکی  مبنی بر کاهش 50 درصدی بیماری های ژنتیک اولویت دار، دست یافت.

وی با اشاره به اینکه بر اساس برنامه ریزی وزارت بهداشت در یک بازه زمانی 10 ساله، بیماری های ژنتیکی باید 80 تا 90 درصد کاهش پیدا کند تصریح کرد: بر اساس ماده 75 قانون برنامه ششم توسعه، تمامی شبکه های بهداشت ودرمان ملزم به اجرای غربالگری ژنتیکی برای زوجین متقاضی ازدواج می باشند و در صورتی که در پرسشنامه غربالگری، زوجین در معرض خطر داشتن فرزند بیمار بودند ، باید مشاوره های ژنتیک برای زوجین  انجام شود.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های معاونت بهداشت دانشگاه افزود: در این راستا هزینه زوجین بی بضاعت توسط نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی تقبل می شود، بنابراین افراد بی بضاعت نیز در این زمینه حمایت خواهند شد.

دکتر صادقی گفت: در راستای اجرایی شدن برنامه غربالگری ژنتیک زمان ازدواج، از ابتدای سال 97 غربالگری ژنتیک زوجین در مراكز خدمات جامع سلامت ویژه مشاوره ژنتيك  شهرستان مشهد و طرقبه و شاندیز آغاز گردید و حدود17 هزار زوج متقاضی ازدواج غربالگری شده اند  و از ابتدای اردیبهشت سال 98 در تمامی شهرستان های تحت پوشش دانشگاه غربالگری ژنتیک زمان ازدواج انجام می شود.  

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطر نشان کرد برای اینکه به ازدواج های مردم آسیب وارد نشود، به آنها اجازه می دهیم که قبل از ازدواج یا پیش از بارداری، به مشاوره های ژنتیک مراجعه کنند.

دکترصادقی گفت: خوشبختانه در حال حاضر وضعیت ژنتیک قابل مقایسه با دهه های گذشته نیست و پیشرفت های قابل توجهی کرده است. زمانی به خانواده ها می گفتیم که شما راهی برای ازدواج و زندگی مشترک ندارید زیرا با مشکل ژنتیکی مواجه بودند، اما در حال حاضر، چندین راه را برای داشتن ازدواج و فرزند سالم به زوجین پیشنهاد می شود که این کمک و حمایت بزرگی برای آنها بوده و اگر خانواده ای بخواهد فرزند سالمی داشته باشد، مانعی برای آن وجود ندارد.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد  با تاکید بر اینکه  غربالگری ژنتیک زمان ازدواج، به تنهایی هرگز نمی تواند معلولیت ها را کاهش دهد گفت :غربالگری های ژنتیک باید در دوران مختلف زندگی مانند زمان ازدواج، حاملگی، نوزادی، کودکی و میانسالی انجام شود تا بیماری های ژنتیکی کاهش پیدا کنند.