پایگاه خبری وبدا

متخصص چشم‌پزشکی و فلوشیپ فوق‌تخصصی قرنیه و گلوکوم و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: گلوکوم یا آب سیاه به معنای آسیب عصب بینایی است که در زمینه برخی عوامل خطر ایجاد می‌شود و مهم‌ترین عامل آن افزایش فشار داخل چشم است. این بیماری ماهیتی پیش‌رونده دارد و برآوردها نشان می‌دهد حدود یک تا دو درصد جمعیت جهان به آن مبتلا هستند، در حالی که این رقم در ایران حدود ۲.۴ درصد گزارش شده است.

دکتر سعید شکوهی‌راد در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه  حدود ۲.۴ درصد جمعیت ایران به آب سیاه مبتلا هستند و بسیاری از بیماران تا مراحل پیشرفته از بیماری خود اطلاع ندارند، گفت: یکی از چالش‌های مهم در گلوکوم این است که بسیاری از مبتلایان از بیماری خود اطلاعی ندارند، زیرا در مراحل ابتدایی و حتی تا مراحل پیشرفته ممکن است هیچ علامتی ایجاد نشود. به همین دلیل، بسیاری از بیماران زمانی به پزشک مراجعه می‌کنند که دچار کاهش دید شده‌اند و بیماری در مراحل پیشرفته قرار دارد.

دکتر شکوهی‌راد خاطرنشان کرد: اگرچه افزایش فشار چشم یکی از مهم‌ترین عوامل خطر در گلوکوم است، اما همیشه بالا بودن فشار چشم معیار قطعی نیست. در برخی موارد، حتی با وجود فشار طبیعی چشم نیز آسیب عصب بینایی رخ می‌دهد و حدود ۳۰ درصد بیماران مبتلا به گلوکوم زاویه باز با وجود فشار طبیعی چشم دچار تغییرات گلوکوماتوز می‌شوند.

وی با اشاره به انواع این بیماری گفت: گلوکوم به‌طور کلی به دو نوع زاویه باز و زاویه بسته تقسیم می‌شود. در داخل چشم مایعی به نام زلالیه تولید و از مسیر مشخصی خارج می‌شود و هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند باعث افزایش فشار چشم شود. در صورتی که خروج مایع با وجود باز بودن زاویه مختل شود، گلوکوم زاویه باز ایجاد می‌شود و در صورت بسته شدن زاویه، نوع زاویه بسته رخ می‌دهد.

متخصص چشم‌پزشکی و فلوشیپ فوق‌تخصصی قرنیه و گلوکوم و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه عوامل ژنتیکی نقش مهمی در بروز این بیماری دارند، گفت: افرادی که در خانواده خود سابقه ابتلا به گلوکوم دارند باید به‌طور جدّی از نظر این بیماری بررسی شوند. افزایش سن نیز از عوامل مهم خطر است؛ به‌گونه‌ای که توصیه می‌شود افراد بالای ۴۰ سال هر یک تا دو سال یک‌بار و افراد بالای ۶۰ سال هر سال یک‌بار فشار چشم خود را بررسی کنند.

وی ادامه داد: برخی بیماری‌ها مانند بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت و فشار خون نیز می‌توانند با کاهش خون‌رسانی به عصب بینایی، زمینه آسیب‌پذیری این عصب را حتی در فشار طبیعی چشم افزایش دهند.

دکتر شکوهی‌راد درباره علائم بیماری نیز توضیح داد: کمتر از ۱۰ درصد موارد گلوکوم با علائمی مانند درد، قرمزی و کاهش دید آغاز می‌شوند و در اغلب موارد بیماری بدون علامت است. همچنین کاهش میدان بینایی معمولاً از نواحی محیطی شروع شده و به سمت مرکز پیش می‌رود، بنابراین ممکن است فرد با وجود دید ظاهراً مناسب به نوع شدید بیماری مبتلا باشد.

وی تأکید کرد: تنها راه تشخیص زودهنگام گلوکوم انجام غربالگری و معاینه منظم توسط چشم‌پزشک است، به‌ویژه در افرادی که سابقه خانوادگی این بیماری را دارند.

فلوشیپ فوق‌تخصصی قرنیه و گلوکوم درباره درمان نیز گفت: گلوکوم بیماری قابل کنترل است و می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد، اما آسیب ایجادشده در عصب بینایی معمولاً برگشت‌پذیر نیست. به همین دلیل تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد.

وی افزود: درمان‌های دارویی که عمدتاً به‌صورت قطره‌های چشمی هستند از مهم‌ترین روش‌های کنترل بیماری محسوب می‌شوند و معمولاً باید به‌صورت مادام‌العمر مصرف شوند. هدف از مصرف این داروها بهبود بینایی نیست، بلکه کنترل روند بیماری است.

دکتر شکوهی‌راد،  با اشاره به اینکه درمان‌های لیزری نیز به‌ویژه در نوع زاویه بسته نقش مؤثری دارند و در برخی موارد نیز از روش‌های جراحی استفاده می‌شود که از جراحی آب مروارید در برخی بیماران گرفته تا جراحی‌های پیشرفته‌تر در مراحل شدید بیماری ادامه دارد، گفت: با این حال حتی جراحی نیز با هدف کنترل بیماری انجام می‌شود و ممکن است بیمار در سال‌های بعد به جراحی‌های تکمیلی نیاز داشته باشد.

وی با اشاره به لزوم پیگیری مستمر بیماران گفت: در موارد شدید، بیماران معمولاً هر سه تا چهار ماه یک‌بار تحت معاینه قرار می‌گیرند و در موارد خفیف فاصله مراجعات معمولاً بین شش تا دوازده ماه است.

وی با اشاره به نقش تغذیه در سلامت چشم گفت: مصرف مواد غذایی حاوی آنتی‌اکسیدان و ویتامین‌های A، C و E می‌تواند در حفظ سلامت چشم و کاهش خطر ابتلا به بیماری آب سیاه مؤثر باشد.