پزشکی

مدیر مرکز مشاوره مبتنی بر سبک زندگی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ضمن برشمردن فاکتورهای موثر در حفظ سلامت روان در شرایط پرفشار، بر تاثیرات مثبت تفکرات و رفتارهای معنوی ( اثبات شده در پژوهش‌های روانشناسی مثبت‌گرا ) در شرایط بحران  تاکید کرد.

دکتر حمیده صمدی، دکترای تخصصی روانشناسی در گفتگو با وب دا، آشنایی با اصول کلیدی حفظ سلامت روان در شرایط پرفشار را بمنظور مدیریت هر چه بهتر موقعیت های بحرانی ضروری دانست و گفت: مدیریت ورودی‌های ذهنی که شامل؛ کنترل دقیق منابع خبری و اطلاعاتی، محدودسازی مواجهه با محتواهای پرتنش و استفاده از منابع رسمی و موثق است، نقش مهمی در کاهش هیجان‌های منفی و جلوگیری از افزایش اضطراب دارد.

وی پایبندی به ساختار زندگی منظم را دومین عامل کمک کننده در حفظ سلامت روان در شرایط پرفشار برشمرد و گفت: حفظ نظم خواب، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و پیروی از روال‌های روزانه ثابت، به‌عنوان مولفه‌های اصلی حفظ هموستاز روانی شناخته شده‌اند.

دکتر صمدی توسعه حمایت‌های اجتماعی و ارتباطات انسانی را هم در راستای ایجاد و نگهداری روابط عاطفی مثبت با خانواده، دوستان و همکاران و در نهایت کاهش تنش‌های روانی و افزایش احساس امنیت و تعلق مهم برشمرد و آن را یکی از راهکارهای موثر در روان‌درمانی اجتماعی دانست.

دکترای تخصصی روانشناسی، انجام حرکاتی همچون شل‌سازی عضلانی تدریجی (PMR) را بمنظور کاهش تنش فیزیکی اضطراب کمک کننده دانست و افزود: برای انجام این حرکت عضلات مختلف بدن را به‌نوبت سفت و بعد رها کنید (از پاها شروع کنید تا صورت) تا سطح تنش فیزیکی اضطراب در بدن کاهش یابد.

آرامش واقعی؛ تلفیقی از مدیریت ذهن، معنویت و تعامل اجتماعی

دکتر صمدی، همچنین با اشاره به تعالیم اصیل اسلامی و یافته‌های علمی نوین، تأکید کرد: آرامش واقعی، فراتر از یک احساس زودگذر و محصول فرآیندی پیچیده و مستمر است که تلفیقی از مدیریت ذهن، معنویت، و تعامل اجتماعی می‌باشد.

وی اضافه کرد: طبق آیات نورانی قرآن کریم، «أَلا بِذِکرِ اللَّهِ تَطمَئِنُّ القُلُوبُ»، یاد خداوند به عنوان یک محرک معنوی قدرتمند موجب تنظیم فعالیت‌های عصبی، کاهش پاسخ‌های استرسی و افزایش ثبات روانی می‌شود. یافته‌های پژوهش‌های روانشناسی مثبت‌گرا نیز بر اثرات مثبت معنویت در افزایش تاب‌آوری روانی و کاهش علائم اضطراب و افسردگی صحه می‌گذارند.

مدیر مرکز مشاوره مبتنی بر سبک زندگی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بر تکرار جملات تأکیدی مثبت، همچون «الان امن هستم.»، «می‌گذرد.»، «می‌توانم کنترل داشته باشم.» هم تاکید کرد و افزود: برای نتایج بهتر میتوانید با فردی مورد اعتماد تماس بگیرید یا فقط چند دقیقه با او صحبت کنید و یا حتی در صورت بروز علائم روانشناختی پایدار با متخصص روانشناسی و روانپزشکی در ارتباط باشید.

دکتر صمدی انجام تمرین‌های روان‌تنی را هم در کاهش سطح اضطراب کمک کننده برشمرد و گفت: فعالیت‌هایی مانند تمرینات تنفس عمیق، مدیتیشن، دعا و نوشتن احساسات، با تأثیر بر سیستم عصبی پاراسمپاتیک، به کاهش فعالیت بخش‌های استرس‌زا در مغز کمک می‌کنند و به بهبود آرامش ذهنی می‌انجامند.

ارتباط معنوی و ارتقاء توکل؛ تقویت زمینه ساز افزایش ظرفیت مدیریت استرس

دکترای تخصصی روانشناسی، تعامل مستمر با آموزه‌های دینی و انجام نماز با حضور قلب و تدبر در قرآن کریم را در بالابردن ظرفیت روانی مهم دانست و گفت: جنبه‌های معنوی، از دیدگاه علوم اعصاب شناختی موجب تقویت سیستم‌های تنظیم هیجانی مغز و افزایش ظرفیت مدیریت استرس می‌گردد.

دکتر صمدی همچنین خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی، لزوم حفظ تعادل روانی، تمرکز و آرامش، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود و در چنین فضاهایی، گروه‌هایی همچون دانشجویان و کارکنان حوزه سلامت که نقش کلیدی در پایداری خدمات اجتماعی دارند، باید بیش از پیش مراقب سلامت روان خود باشند.

وی در پایان تاکید کرد: ملت ایران با تکیه بر ارزش‌های دینی و فرهنگی خود، همواره نمونه‌ای از مقاومت و صبر در برابر بحران‌ها بوده و اکنون نیز آرامش درونی و سلامت روان به عنوان سرمایه‌ای راهبردی، زمینه‌ساز پایداری و امید در مسیر خدمات بهداشت، درمان و آموزش است.

مسئول سلامت روان بیمارستان قائم (عج) با اشاره به شرایط خاص کشور در طی روزهای اخیر گفت: با توجه به افزایش سطح اضطراب و نگرانی افراد در این شرایط توصیه می شود که برای کاهش میزان اضطراب، ضمن محدود کردن رصد اخبار مربوط به جنگ، با دیگران در رابطه با احساسات و نگرانی های خود گفتگو کنند .

دکتر شم آبادی در گفتگو با وبدا ، با بیان اینکه در شرایط جنگی و بحران، تجربه یک سری هیجانات اجتناب ناپذیر است افزود: رصد مداوم اخبار منفی می تواند اضطراب افراد را تشدید کند و بر همین اساس تاکید می شود که هموطنانمان اخبار را به صورت محدود و صرفاً از منابع موثق دریافت کنید

این روانشناس بالینی، گفتگو با یک فرد آشنا حتی در قالب یک تماس تصویری یا یک پیام صوتی ساده را کمک کننده در کاهش اضطراب دانست و گفت: در همین راستا تاکید می شود که روتین زندگی خود را تا حد امکان حفظ کنید؛ چرا که خواب کافی، تحرک نسبی و تغذیه سالم می تواند بین تاب آوری را قوت ببخشد.

دکتر شم آبادی همچنین گفت: کودک شما بیشتر از اطلاعات نیازمند ارتباط است، پس همراه او باشید و اگر در ارتباط با سالمندان هستید بهترین کار گوش دادن به حرف های آنهاست، ضمناً در لحظه‌ای که احساس می‌کنید همه چیز از کنترل خارج شده، فقط به یک چیز فکر کن: «من،الان، اینجا، نَفَس».

مسئول سلامت روان بیمارستان قائم (عج) در ادامه متذکر شد؛ اضطراب باعث می شود در افکار غرق شده و از بدنتان فاصله بگیرید، پس برای جلوگیری از این اتفاق برعکس عمل کنید؛ یک لیوان آب خنک بنوشید، چیزی را لمس کنید و روی پا‌هایتان تمرکز کنید، همچنین نترسید از اینکه چند دقیقه‌ای از موبایل و اخبار فاصله بگیرید. مغزتان به یک منطقه‌ی بی‌صدا نیاز دارد تا خودش رو بازیابی کنه.

دکتر شم آبادی این نکته را هم یادآور شد که اگر افراد توان لازم را برای کمک به دیگران دارند؛ کمکی هر چند کوچک این کار را انجام دهند، چون همین کار به ظاهر اندک و کوچک آرامشی قابل توجه را به آنها هدیه خواهد کرد.

کارگاه آموزشی «کمک‌های اولیه روانشناختی» در قالب برنامه «سلامت روان در بحران» با حضور اساتید و دانشجویان آموزش‌های مهارتی تخصصی در بیمارستان روانپزشکی ابن سینا از مراکز زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد.

به گزارش وب دا، دکتر فرشاد شیبانی، دکتری تخصصی روانشناسی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در این کارگاه به تبیین مباحث مرتبط با کمک‌های اولیه روانشناختی (Psychological First Aid - PFA) پرداخت.

این دوره آموزشی در راستای ارتقای سطح دانش و مهارت‌های عملی شرکت‌کنندگان طراحی شده و بر اهمیت آموزش و انجام اقدامات اولیه در مواقع بحران تأکید داشت.

افزایش آگاهی و توانمندسازی افراد در مواجهه با پیامدهای روانی بحران‌ها، کاهش استرس و اضطراب در افراد آسیب‌دیده، تقویت قدرت مقابله و بهبود عملکرد روانی، و پیشگیری از بروز مشکلات جدی‌تر مرتبط با استرس و اختلالات روانی پس از رویدادهای آسیب‌زا از جمله اهداف این کارگاه بود.

 ایجاد امنیت ،شناخت نیازها و مشکلات فوری ،ارائه حمایت عاطفی، تسهیل ارتباط با منابع حمایتی،ارائه اطلاعات صحیح در مورد مقابله،حمایت از توانمندسازی فرد،شناسایی افرادی که نیاز به کمک تخصصی دارند و ارجاع به خدمات تخصصی از جمله موضوعات کلیدی و اصول کمک‌های اولیه روانشناختی بود که در این کارگاه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت.

این نوع کمک‌های اولیه، به عنوان یک سیستم پشتیبانی غیردرمانی و موقت، نقش اساسی در کاهش اثرات منفی بحران‌های روانی و کمک به افراد در مقابله موثر با شرایط اضطراری دارد. یادگیری و اجرای این مهارت‌ها برای کارکنان نظام سلامت و تمامی افراد درگیر در مدیریت بحران‌ها، امری بسیار حیاتی است.

گفتنی است، کمک‌های اولیه روانشناختی در بحران‌ها، به عنوان بخشی از اقدامات امدادی فوری، نه تنها کمک می‌کند تا افراد آسیب‌دیده احساس امنیت و حمایت داشته باشند، بلکه نقش مهمی در تسهیل فرآیند بازیابی روانی و کاهش آسیب‌های بلندمدت ایفا می‌کند.

این کارگاه در ادامه مسیر توسعه و تقویت زیرساخت‌های سلامت روان در مواجهه با بحران‌های مختلف، گامی مهم و تاثیرگذار محسوب می‌شود.

سرپرستار بخش انکولوژی مردان بیمارستان امید؛ از مراکز درمانی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه جنگ و بحران، نباید مانع از انجام فعالیت های روزمره در زندگی شخصی و حرفه ای افراد شود، تاکید کرد: کادر درمان در شرایط بحرانی کشور، بیش از هر زمان دیگر در کنار مردم خواهد بود.

بهنام فراهانی در گفتگو با وبدا اظهار کرد: هر چند که کشور عزیزمان در شرایط جنگی قرار دارد و فضای حاکم بر جامعه متفاوت است، اما مردم عزیز باید به زندگی عادی و همیشگی خود ادامه دهند و بنده نیز در محیط کار و منزل همچون گذشته به فعالیت های معمول و روزمره خود می پردازم، چرا که اعتقاد دارم جنگ نباید ما را از ادامه زندگی و کار نا امید سازد.

وی خاطرنشان کرد: کادر درمان همیشه در خدمت مردم بوده و خواهد بود و درصورتی که بتوانیم در این اوضاع فعلی، باری از دوش مردم شریف ایران و همشهریان برداریم، یقیناً برای من با احساس خوبی همراه خواهد بود.

فراهانی تصریح کرد: با توجه به اینکه بنده، در بیمارستان تک تخصصی سرطان امید مشغول خدمت هستم، انتقال نگرانی ها، در بیماران مبتلا به سرطان که دارای سطح ایمنی ضعیفی هستند، موجب تأخیر در روند درمان آنها می شود، لذا جلوگیری از انتقال نگرانی ها و استرس های ناشی از اخبار جنگ، به درمان این گروه از بیماران کمک بسزایی می کند.

سرپرستار بیمارستان امید، همچنین گفت: در شرایط کنونی کشور که اخبار ضد و نقیض بسیاری منتشر می شود، مردم جهت اطمینان یافتن از صحت و سقم اخبار جنگ، تنها از طریق رسانه های داخلی استفاده کنند، تا علاوه بر جلوگیری از شایعات، باعث کاهش استرس و نگرانی در بین مردم شوند.