پزشکی

رئیس مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی مشهد ضمن تأکید بر نقش مستقیم مصرف دخانیات در بروز بسیاری از سرطان‌ها گفت: استفاده از سیگارهای الکترونیکی در حال حاضر، به فرهنگی رایج تبدیل شده؛ در حالی که این نوع سیگارها مضراتی برابر و گاه بیشتر از سیگارهای معمولی دارند.

دکتر سودابه شهید ثالث، در گفت‌وگو با وبدا ، با بیان اینکه سوم تا نهم خردادماه، هفته بدون دخانیات نام‌گذاری شده افزود: شیوع روزافزون مصرف دخانیات زنگ خطری جدی در جوامع مختلف به شمار می‌رود و قرار گرفتن جوانان در معرض مواد دخانی یا مواد سرطان‌زا می‌تواند زمینه‌ی تبدیل سلول‌های سالم بدن را به سلول‌های سرطانی فراهم کند و بنابراین، در آینده با بیمارانی مواجه خواهیم شد که در سنین پایین‌تر به انواع سرطان‌ها مبتلا می‌شوند.
وی ادامه داد: سال گذشته در هفته بدون دخانیات شاهد کاهش مصرف سیگار در میان دختران بودیم، اما در گزارش‌های بعدی مشخص شد که همزمان با این کاهش، مصرف قلیان افزایش یافته است، در همین راستا باور غلطی در جامعه وجود دارد که قلیان‌های میوه‌ای را بی‌ضررتر از سیگار می‌داند، در حالی که علاوه بر داشتن عوارض مشابه، مواد آروماتیکی که در قلیان‌ها استفاده می‌شوند، اغلب بی‌کیفیت بوده و خطر بروز بیماری‌های جدی را افزایش می‌دهند.
وی همچنین گفت: در گذشته تصور می‌شد سیگار تنها باعث سرطان ریه می‌شود، اما مطالعات جدید نشان داده‌اند که دخانیات در بروز بسیاری از سرطان‌ها مانند سرطان دهانه‌ی رحم در زنان، سرطان مثانه، سر و گردن، و همچنین سرطان‌های حفره‌ی دهان، لب، حلق و حنجره نقش دارند؛ به‌ویژه وقتی مواد دخانی مستقیماً با مخاط دهان تماس پیدا کنند.
دکتر شهید ثالث در پایان تاکید کرد:  رسالت کادر درمان و رسانه‌ها آگاه‌سازی جامعه، به‌ویژه نسل جوان، درباره‌ی مضرات دخانیات است و این آموزش‌ها باید از مدارس آغاز شده و تا دانشگاه‌ها و مراکز درمانی ادامه یابد، چرا که جوانان در صورت عدم دریافت آموزش صحیح، ممکن است اطلاعات نادرستی از محیط اطراف خود کسب کنند. با تکیه بر اصل "پیشگیری بهتر از درمان است"، می‌توان از سنین پایین با آموزش مناسب، گامی مؤثر در کاهش مصرف دخانیات و ابتلا به سرطان برداشت.

مدیر مرکز تک تخصصی بیمارستان امید از مراکز زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از تجهیز این بیمارستان به دستگاه اتوکلاو پلاسما توسط خیّرین سلامت خبر داد.

دکتر غلامرضا آزموده در گفتگو با وبدا اظهار داشت: بیمارستان امید تنها مرکز تک تخصصی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد است، که علاوه بر ارائه خدمات درمانی، در زمینه شیمی درمانی، رادیوتراپی و غربال گری بیماران مبتلا به سرطان در سطح استان و حتی سطح کشور، به عنوان تنها مرکز فوق تخصصی با پنج اتاق عمل پیشرفته فعالیت دارد و خدمات مختلفی از جمله جراحی سرطان توسط اساتید برجسته در این مرکز انجام می شود.

وی افزود: خوشبختانه طبق اقدام خداپسندانه توسط خیّرین حوزه سلامت، یک دستگاه اتوکلاو پلاسما، با مبلغی بالغ بر 10 میلیارد ریال معادل( یک میلیارد تومان)، خریداری و به مرکز درمانی امید اهدا شد و عملاً به واسطه این اقدام نیکو، توانایی ما را در افزایش تعداد اعمال جراحی سرطان بیشتر نموده است.

مدیر مرکز تک تخصصی بیمارستان امید همچنین گفت: بیماری سرطان یک بیماری طولانی مدت و مزمن است، که بیمار و خانواده ها را درگیر مسائل متعددی می کند، لذا بیمارستان امید سعی کرده است با تعرفه دولتی در زمینه شیمی درمانی، رادیوتراپی و اعمال جراحی فعالیت بیشتری انجام دهد.

وی، درباره قابلیت و مزایای این دستگاه اظهار داشت: اتوکلاو پلاسما یک دستگاه پیشرفته است که از طریق تکنیک رادیکال های آزاد، ابزار و ملزومات مربوط به اعمال جراحی را که با  فشار و دمای بخار دستگاه اتوکلاو معمولی دچار آسیب می شوند می توان استریل نمود و همچنین میتوان با سرعت بیشتری ابزار جراحی را استریل کرد و آنها را در اختیار جراحان قرار داد.

مدیر مرکز تک تخصصی امید، ضمن قدرانی از خیَرین حوزه سلامت یادآور شد؛ سرکار خانم کراچیان مسئول مرکز مشارکت های مردمی، آقای دکتر آل داوود رئیس شورای مشارکت های مردمی و خانم صادقی مسئول واحد مددکاری بیمارستان امید، در تنظیم، هماهنگی و اطلاع رسانی نیازهای بیمارستان با خیرین، اقدام به فعالیت های خداپسندانه می کنند.

دکتر آزموده خاطرنشان کرد؛  در بیمارستان امید، جراحی های انواع سرطان ها اعم از تومور های گوارشی، سرطان های زنان و تخمدان، سرطان ها و تومورهای استخوانی، توده های قفسه سینه، جراحی سرطان پستان و سایر اعمال جراحی مربوط به بیماری سرطان تحت نظر اساتید جراحی سرطان که در بیمارستان فعالیت دارند انجام می شود، که قدردان تلاش های بی وقفه و دستان شفابخش آنها هستیم.

متخصص داخلی و فوق تخصص بیماری‌های ریه و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: سرطان ریه یکی از شایع‌ترین بیماری‌های روز جهان است که ارتباط مستقیمی با مصرف سیگار داشته و هرچه میزان این مصرف بیشتر باشد، احتمال بروز سرطان نیز افزایش خواهد یافت.

دکتر مهناز مزدوریان در گفتگو با وبدا به مناسبت هفته بدون دخانیات، در خصوص عوارض مصرف سیگار و قلیان اظهار کرد: دود سیگار و مصرف آن و همچنین مصرف قلیان می‌تواند با عوارض متعددی از جمله؛ مشکلات سیستم تنفسی همراه باشد و به طور کلی سیگار کشیدن در دراز مدت سبب التهاب حتی در مجاری تنفسی کوچک و بافت‌های ریه می‌شود و بدنبال آن حجم‌های ریه کاهش می‌یابد.

فوق تخصص بیماری‌های ریه افزود: مصرف سیگار، قلیان و اپیوم، از شایع‌ترین علل بروز بیماری برونشیت مزمن و بیماری انسداد ریه است که با علائم تنگی نفس و خس خس سینه همراه می‌باشد و از دیگر عوارض مصرف سیگار و قلیان می‌توان به تحریک نای و حنجره و همچنین افزایش مخاط و تولید خلط اشاره کرد.

دکتر مزدوریان، بر ارتباط مستقیم سرطان ریه با مصرف سیگار نیز تأکید کرد و افزود: هرچه مصرف سیگار در افراد مصرف کننده بیشتر باشد و در واقع پاکت‌های سیگار بیشتری را استفاده کنند احتمال بروز سرطان ریه در آنها افزایش خواهد یافت.

وی اضافه کرد: با توجه به اینکه حدود ۹۰ درصد سرطان‌های ریه به طور مستقیم با سیگار کشیدن مرتبط است،لذا ترک هرچه سریع‌تر این ماده دخانی می‌تواند در کاهش شانس ابتلای افراد به سرطان مؤثر باشد؛ هرچند که اثرات آن ممکن است برای همیشه در فرد باقی بماند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در رابطه با تأثیرات دود سیگار بر افراد غیر سیگاری هم گفت: چنانچه فردی سیگار نکشد اما در معرض دود سیگار باشد، احتمال بروز سرطان در او قوت می‌گیرد و مطالعات هم نشان داده که افراد غیر سیگاری که در معرض دود سیگار هستند؛ به ویژه زنان و کودکان بیش از سایر افراد مستعد ابتلا به سرطان خواهند بود.

دکتر مزدوریان همچنین گفت: متأسفانه در حال حاضر مصرف سیگارهای الکترونیکی یا ویپ در بین نوجوانان و جوانان شیوع پیدا کرده و این تصور در بین آنها وجود دارد که این نوع سیگارها هیچ عارضه‌ای بر سلامت آنها نخواهد داشت، اما حقیقت آن است که نیکوتین موجود در سیگارهای الکترونیکی اعتیاد آور است و با توجه به اینکه این نوع از سیگارها بیش از اندازه گرم می‌شوند می‌توانند یک ماده شیمیایی سرطان زا همچون فرمالدهید را تولید کنند، حتی برخی از این سیگارها حاوی مواد و فلزات سنگین مثل سرب و قلع هستند که می‌تواند آسیب زا باشد و طعم دهنده‌های سیگار الکترونیک نیز سبب آسیب جدی به ریه می‌شود.

فوق تخصص بیماری‌های ریه همچنین تأکید کرد: مصرف قلیان می‌تواند چندین برابر سیگار باعث آسیب به ریه شود و حتی اعتیاد آور است بنابراین عوارض آن از مصرف سیگار کمتر نخواهد بود و به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص مزایای ترک سیگار هم گفت: ترک سیگار اثرات بسیار مفیدی بر سلامت افراد دارد و نه تنها خطر سرطان ریه را کاهش می‌دهد بلکه سبب کاهش تنگی نفس و علائم سرفه و خس خس بیماران می‌شود، همچنین احتمال سایر سرطان‌ها مثل سرطان حنجره و مثانه را کاهش داده و با افزایش امید به زندگی ، کیفیت بهتر زندگی را به دنبال خواهد داشت.

متخصص تغذیه و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: چاقی یک معضل جدی سلامت عمومی است و مصرف مستمر سبزیجات در تمامی وعده‌های غذایی نقش بسیار مؤثری در پیشگیری از ابتلا به چاقی دارد.

دکتر زهرا خراسانچی، در گفتگو با وب‌دا با اشاره به روند رو به افزایش چاقی در جهان، گفت:  پیش‌بینی می‌شود طی پنج تا شش سال آینده نیمی از جمعیت دنیا دچار چاقی شوند. این وضعیت ریسک ابتلا به بیماری‌های متعددی را افزایش می‌دهد و حتی اختلالات روانی ناشی از نارضایتی ظاهری را در افراد به دنبال دارد.

دکتر خراسانچی با بیان اینکه  پیشگیری از چاقی باید از ابتدای زندگی، حتی پیش از تولد و در دوران بارداری مادران آغاز شود تصریح کرد: تغذیه انحصاری با شیر مادر برای نوزادان و رعایت وزن متناسب و سبک زندگی سالم برای مادران باردار امری ضروری است.

وی گفت: مهم‌ترین بازه زمانی برای پیشگیری از چاقی، دوران کودکی و نوجوانی است؛ زیرا عادات و رفتارهای تغذیه‌ای افراد در این سنین شکل می‌گیرد و می‌تواند از چاقی در بزرگسالی جلوگیری کند.

این متخصص تغذیه توصیه کرد:مواد غذایی با قند و چربی زیاد (نشانگر رنگ قرمز) کمتر مصرف شوند و  میان وعده‌ها، به ویژه در کودکان و نوجوانان، شامل میوه‌ها و سبزیجات باشد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: فعالیت بدنی منظم حداقل 150 دقیقه در هفته؛ ازجمله پیاده‌روی با سرعت همراه با افزایش ضربان قلب توصیه می‌شود علاوه براین اصلاح عادات غذایی و مصرف سه وعده اصلی و میان‌وعده‌های سالم اهمیت دارد زیرا حذف وعده‌های غذایی منجر به پرخوری در وعده‌های بعدی می‌شود.

وی ارتباط مستقیم بی‌خوابی و خواب ناکافی با ابتلا به چاقی را مهم دانست و افزود: بزرگسالان و کودکان باید دست‌کم هفت ساعت خواب شبانه منظم داشته باشند علاوه براین  مدیریت استرس و پرهیز از روی آوردن به غذاهای شیرین و پرکالری در زمان استرس می‌تواند به کنترل وزن کمک کند.

دکتر خراسانچی بیان کرد: بر اساس یافته‌های پژوهشگران، ۴۰ تا ۷۰ درصد احتمال ابتلا به چاقی منشا ژنتیکی دارد، اما سبک زندگی و عادات روزانه می‌توانند تأثیر ژن‌ها را تعدیل کنند.

وی افزود:افزایش وزن در دوران‌های خاص زندگی مانند بارداری، یائسگی و حتی ترک سیگار، اهمیت ویژه‌ای  در کنترل وزن دارد. 

وی گفت: چاقی می‌تواند منجر به افزایش فشار خون، کلسترول و خطر بیماری‌های قلبی، مقاومت به انسولین، دیابت نوع ۲، برخی سرطان‌ها، مشکلات گوارشی، بیماری‌های کبدی، آپنه خواب، آرتروز و حتی تشدید بیماری‌های عفونی مانند کووید-۱۹ شود،  همچنین عوارض چاقی در بارداری می‌تواند سلامت مادر و جنین را تهدید کند.

دکتر خراسانچی گفت: اصلاح عادات غذایی، مصرف مداوم سبزیجات و میوه‌ها، فعالیت بدنی مستمر، رعایت خواب کافی و مدیریت استرس، کلید پیشگیری از چاقی و بیماری‌های مرتبط با آن است.

 وی همچنین اعلام کرد، کلینیک‌های تغذیه بیمارستان‌های امام رضا(ع)، قائم(عج)، دکتر شیخ و اکبر، خدمات آموزشی و مشاوره‌ای تغذیه را با تعرفه دولتی ارائه می‌کنند.