آموزش

معاون آموزشی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ضمن تبریک فرا رسیدن زادروز حکیم زکریای رازی و روز داروساز گفت: روز داروسازی فرصتی است برای قدردانی از زحمات همه داروسازانی که در خط مقدم عرصه سلامت جامعه هستند.

دکتر محمدرضا عباسپور در گفتگو با وبدا، پیرامون نقش و جایگاه حرفه داروسازی در عرصه درمان کشور اظهار کرد: با توجه به نیازهای مختلفی که امروزه در حال گسترش و متحول شدن است، آموزش در عرصه داروسازی نیز نیازمند تحولاتی است و خوشبختانه در ابتدای سال جاری، سند توانمندی‌های دانش آموختگان دوره عمومی داروسازی از سوی وزارتخانه به دانشکده‌ها اعلام و طبق این سند، برنامه‌های آموزشی داروسازی نیز مورد بازنگری قرار می گیرد که این کار مقدماتش آغاز شده است.

وی ادامه داد: هدف از این اقدام آن است که دانش آموختگان ما بیشتر بر اساس مهارت، توانمندی‌های لازم را برای نقش آفرینی در همه حیطه‌های مرتبط با رشته داروسازی ایفا کنند و توانمندی‌هایی که در این سند قید شده به طور کلی شامل؛ توانمندی در حوزه پژوهش و فناوری، حوزه تحقیق و توسعه شرکت‌های دارویی و کارآفرینی شرکت‌های دانش بنیان است و دومین مورد آن نقش آفرینی در زنجیره دارویی و فناوری‌های سلامت محور است؛ از سنتز داروها در رده دارویی گرفته تا تولید و فرمولاسیون فرآورده‌های دارویی، کنترل و تضمین کیفیت داروها، توزیع و پخش آنها که مهارت‌های مرتبط با آن را دانشجویان می‌آموزند.

معاون آموزشی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص سایر حیطه‌های مرتبط با ارتقاء سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها گفت: بحث تعهد حرفه‌ای و تعالی شغلی و به طور کلی بحث توسعه فردی داروسازان در این صنعت مورد توجه قرار گرفته و دانشکده‌های داروسازی و اساتید دانشکده‌ها در این راستا مأموریت مهمی را بر عهده دارند، لذا امیدواریم به یاری خداوند و با به کارگیری دانش و تعهد حرفه‌ای و همدلی بتوانیم به جایگاه واقعی داروساز در حوزه سلامت دست پیدا کنیم و به خوبی نقش آفرین باشیم.

رئیس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: دانشکده داروسازی مشهد با قدمتی بیش از ۵۰ سال و تربیت حدود ۸۵۰ دانشجو در مقطع عمومی و ۱۵۰ دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی، یکی از مراکز پیشرو کشور در حوزه آموزش، پژوهش و فناوری دارویی است. هم‌اکنون ۶۵ تا ۶۶ عضو هیأت علمی در 9 گروه آموزشی این دانشکده فعالیت دارند و موفقیت‌های چشمگیری در جشنواره‌های مطهری، آزمون‌های کشوری، و المپیادهای مختلف به‌ویژه المپیاد کارآفرینی کسب کرده‌اند.

دکتر بی بی مرجان رضوی در گفتگو با وب دا  افزود: حدود ۲۰ نفر از اعضای هیأت علمی این دانشکده در فهرست دانشمندان پراستناد یک درصد برتر جهان قرار دارند و چهار استاد ممتاز دانشگاه نیز از همین دانشکده هستند. همچنین در رتبه‌بندی جهانی شانگهای در رشته داروسازی، دانشکده داروسازی مشهد رتبه دوم کشوری و در رتبه‌بندی QS رتبه اول کشور را کسب کرده است.

دکتر رضوی ادامه داد: دو مجله علمی–پژوهشی بین‌المللی معتبر به نام‌های Iranian Journal of Basic Medical Sciences با ضریب تأثیر ۲/۷ و Nanomedicine Journal با ضریب تأثیر ۱/۷ در این دانشکده منتشر می‌شود. همچنین چهار مرکز تحقیقاتی بیوتکنولوژی، علوم دارویی، نانو فناوری و دارورسانی هدفمند که همگی جزو مراکز برتر کشور هستند، در این دانشکده فعالیت می‌کنند.

با اشاره به جایگاه داروسازان در نظام سلامت اظهار داشت: وظایف داروساز بسیار فراتر از تحویل دارو است. داروسازان برای ورود به سه حوزه اصلی آموزش می‌بینند: در داروخانه برای تجویز ایمن، پیشگیری از تداخلات دارویی و مشاوره به بیماران؛ در بیمارستان‌ها به‌عنوان داروسازان بالینی و در کلینیک‌های فارماکوتراپی برای مصرف منطقی داروها و آماده‌سازی داروهای ضدسرطان و در صنعت برای تأمین و توسعه داروهای جدید، فرآورده‌های گیاهی و مکمل‌ها.

وی خاطرنشان کرد: داروسازان در کمپین‌های عمومی مانند مقابله با مقاومت آنتی‌بیوتیکی و همچنین در شرایط بحرانی نظیر همه‌گیری کرونا، با تولید محلول‌های ضدعفونی‌کننده و تأمین دارو، نقش مهمی ایفا کرده‌اند.

دکتر رضوی درباره چالش‌های ناشی از تحریم‌ها گفت: با وجود کمبود مواد اولیه، دانشکده توانسته با استفاده از ظرفیت‌های داخلی و همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان، بخشی از نیازهای خود در زمینه تولید مواد مورد استفاده در فرمولاسیون داروها را تأمین و در برخی موارد به خودکفایی دست یابد.

وی در پایان تأکید کرد: موفقیت‌های دانشکده داروسازی مرهون تلاش جمعی همه اعضای هیأت علمی، کارکنان و دانشجویان است و برکت حضور در جوار حرم مطهر امام رضا(ع) نیز نقش مهمی در این دستاوردها داشته است.

متخصص داروسازی بالینی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، راه‌اندازی بخش مراقبت‌های دارویی در بیمارستان امام رضا(ع) را یکی از دستاوردهای مهم گروه داروسازی بالینی به سرپرستی دکتر محمدپور عنوان کرد.

دکتر سپیده الیاسی در گفت‌وگو با وبدا اظهار داشت: طبق روال همیشگی، پژوهش‌های متعددی در دانشکده داروسازی در حال انجام است و نتایج این تحقیقات در قالب مقالات علمی در ژورنال‌های معتبر داخلی و بین‌المللی منتشر می‌شود.

وی افزود: با وجود محدودیت‌ها و مشکلات ناشی از کمبود گرنت پژوهشی و تحریم‌ها، فعالیت‌های علمی اساتید همچنان تداوم دارد؛ هرچند روند تولید دارو به دلیل مشکلات اقتصادی با کندی مواجه است.

دبیر کمیته تجویز و مصرف منطقی داروها، هزینه‌های بالای دارو و دسترسی محدود بیماران به برخی داروها را از مهم‌ترین چالش‌های داروسازان برشمرد و گفت: داروسازان در خط مقدم خدمت، همواره تلاش می‌کنند بهترین داروها را از معتبرترین شرکت‌ها تأمین کنند، اما گاهی این امر امکان‌پذیر نیست. همچنین تأخیر بیمه‌ها در پرداخت هزینه‌ها نیز مشکلات زیادی برای داروسازان ایجاد کرده است.

این متخصص داروسازی بالینی با ابراز تأسف از مصرف خودسرانه داروها به ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها خاطرنشان کرد: در بخش عفونی بیمارستان، مقاومت آنتی‌بیوتیکی به‌وضوح مشاهده می‌شود و برای مقابله با این معضل، نیازمند همکاری پزشکان، داروسازان و رسانه‌ها هستیم.

وی افزود: متأسفانه در برخی مناطق، بیماران پزشکان را تحت فشار قرار می‌دهند تا آنتی‌بیوتیک تجویز کنند و این موضوع منجر به مصرف بی‌رویه می‌شود. با این حال، با فرهنگ‌سازی و همکاری جامعه پزشکی می‌توان این روند را اصلاح کرد.

دکتر الیاسی در پایان ضمن تبریک روز داروساز به همکاران خود، توصیه کرد: از داروسازان جوان انتظار می‌رود در هر حوزه‌ای که فعالیت می‌کنند، چه داروخانه و چه صنایع دارویی، به سوگندی که در روز فارغ‌التحصیلی یاد کرده‌اند پایبند باشند.

مدیر گروه فارماسیوتیکس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: صنعت داروسازی ایران در حوزه تولید داروهای ژنریک به سطح بالایی از خودکفایی دست یافته است و بیش از ۹۰ درصد داروهای موجود در بازار، در داخل کشور فرموله و تولید می‌شوند.

دکتر شیوا گل‌محمدزاده در گفت‌وگو با وبدا ضمن تبریک روز داروساز اظهار داشت: دانشکده داروسازی مشهد یکی از برترین دانشکده‌های داروسازی کشور است که اساتید توانمند در حوزه‌های آموزش، پژوهش، فعالیت‌های فرهنگی و اجرایی در آن مشغول فعالیت هستند.

وی با اشاره به اهمیت همکاری دانشگاه و صنعت خاطرنشان کرد: در سال‌های اخیر با حمایت معاونت پژوهشی دانشگاه، مدیریت دانشکده و تلاش رابط صنعت، همکاری با صنایع دارویی توسعه یافته است. در این راستا، جلسات مشترکی با مراکز صنعتی برگزار شده و فرصت‌های کارآموزی دانشجویان، انعقاد قراردادهای پژوهشی و همکاری اعضای هیأت علمی با صنعت فراهم گردیده است.

مدیر گروه فارماسیوتیکس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به محدودیت‌های پژوهشی گفت: نوسانات ارز، گرانی مواد اولیه و افزایش هزینه‌های آزمایشگاهی، کیفیت تحقیقات را تهدید می‌کند و حمایت بیشتر دانشگاه و دولت برای تداوم پژوهش‌های کیفی ضروری است.

او افزود: هرچند ایران در تولید دارو به خودکفایی رسیده، اما در تأمین مواد اولیه همچنان با کمبودهایی مواجه هستیم و گاهی واردات اجتناب‌ناپذیر است. با این حال، کیفیت داروهای ساخت داخل در سطح مطلوبی قرار دارد و بیش از ۹۰ درصد داروهای موجود در داروخانه‌ها در ایران فرموله و تولید می‌شوند.

دکتر گل‌محمدزاده نقش داروسازان در واحدهای تحقیق و توسعه (R&D) صنایع دارویی را حیاتی دانست و گفت: این واحدها مسئولیت فرمولاسیون، تولید و کنترل کیفیت داروها را برعهده دارند و با مقایسه نمونه‌های داخلی با داروهای مرجع جهانی، پایداری و اثربخشی آن‌ها را تضمین می‌کنند.

وی با تأکید بر کمبود داروسازان شاغل در صنعت، خواستار برنامه‌ریزی برای جذب بیشتر این نیروهای متخصص شد و بر لزوم اختصاص بودجه کافی برای تأمین مواد اولیه باکیفیت و حمایت از داروسازان جوان و توانمند تأکید کرد.

این متخصص فارماسیوتیکس فرهنگ‌سازی در زمینه مصرف منطقی دارو را یکی از اولویت‌های نظام سلامت دانست و گفت: اگرچه آگاهی عمومی نسبت به گذشته بهبود یافته است، اما همچنان شاهد درخواست دارو بدون نسخه از سوی برخی مراجعان هستیم. اطلاع‌رسانی گسترده توسط داروسازان، نهادهای مسئول و رسانه‌ها در این زمینه ضروری است.

وی در پایان با تأکید بر نقش حیاتی نظام دارویی ایران در سلامت جامعه، برای همه هموطنان آرزوی تندرستی، رفاه اقتصادی، آرامش و آینده‌ای روشن کرد.