بهداشت و پیشگیری

رئیس گروه بیماری های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: در حال حاضر تمام خدمات برای کنترل بیماری سل از جمله شناسایی افراد مشکوک در سطح جامعه، تشخیص، آزمایش خلط، ، ویزیت پزشک، تامین دارو، پیگیری و کنترل اطرافیان بیمار، در سراسر کشور از سوی سیستم بهداشتی به طور رایگان ارائه می شود .

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه 23  مهر ماه روز ملی مبارزه با سل و شعار امسال این روز" ما می توانیم بیماری سل را پایان دهیم" Yes!we can End TB"" تعیین شده است خاطر نشان کرد: اگر‌چه سل يک بيماری شناخته شده با درمان مشخص کوتاه مدت شش‌ماهه است اما متأسفانه تعداد زيادی از اين بيماران يا به موقع تشخيص داده نمی شوند و يا در نتيجه درمان ناقص تبديل به يک بيمار مقاوم به درمان می‌شوند .

وی با بیان اینکه سالانه در جهان حدود 9 ميليون نفر به بيماری سل مبتلا می شوند و هر ساله حدود 1.5 میلیون نفر در اثر ابتلا به اين بيماری فوت می کنند، افزود: حدود يک چهارم جمعيت جهان (2 ميليارد نفر) به ميکروب سل آلوده هستند که در صورت ضعيف شدن سيستم ايمنی بدن به بیماری سل مبتلا می شوند.

وی با بیان اینکه دو کشور همسایه شرقی ایران یعنی کشور افغانستان و پاکستان، در زمره کشورهای با بار بالای سل در دنیا هستند، اظهار کرد: بیش از 90 درصد بیماری و مرگ و میر ناشی از سل در کشورهای در حال توسعه رخ می دهد که بجز لطمات اقتصادی ، اثرات منفی غیر مستقیم دیگری نیز بر کیفیت زندگی بیماران یا افراد خانواده آنها نظیر طرد شدن و .... دارد.

دکتر نهبندانی با تاکید بر ضرورت مبارزه با بیماری سل در کشور و منطقه گفت: سرفه بيش از دو هفته، وجود خلط، کاهش وزن، تعریق شبانه و تب طولانی از علائم بیماری سل است و بایستی "با مشاهده علامت سرفه بیش از دو هفته به بیماری سل هم شک کنیم!"

رئیس گروه بیماری های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: هر فرد مبتلا به سل می‌تواند سالانه  15 نفر ديگر را آلوده کند بنابراين کنترل سل وقتی ميسر است که بتوان بيمار مبتلا به سل را در مراحل اوليه شناسايی کرد و او را تحت درمان کامل قرار داد.

دکتر نهبندانی دستیابی به کاهش 90 درصدی میزان بروز سل و کاهش 95 درصدی میزان مرگ و میر ناشی از سل تا سال 2035 و نهایتا حذف سل تا سال 2050 میلادی را از تعهدات بین المللی کشور برشمرد و خاطر نشان کرد: بیماری سل فراتر از یک بیماری عفونی، یک پدیده اجتماعی است و دستیابی به هدف حذف آن تا سال 2050 بجز از طریق ایجاد یک عزم ملی، برنامه ریزی و مشارکت همه جانبه امکان پذیر نخواهد بود.

شایان ذکر است بيماری سل يک بيماری عفونی واگير است که عامل آن یک باکتری از نوع باسیل به نام مایکوباکتریوم توبرکلوزیس  است و در صورتی که عامل بیماری ریه انسان را درگیر نماید بعنوان سل ریوی و در صورت ابتلا سایر اعضا بدن به عنوان سل خارج ریوی شناخته می شود.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: ادبیات غالب در سلامت این است که پیشگیری بهتر، ارزانتر و راحت تر از درمان است. در تامین سلامت روان هم چنین اصلی حاکم است، مدیر از مهره های اصلی تامین کننده سلامت روان کارکنان است و باید در این راستا برای کسب مهارتهای شناختی و عاطفی - هیجانی در خصوص ارتباط با کارکنان آموزش ببیند و هم اقداماتی انجام دهد. 

دکتر حمیدرضا قربان زاده، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه رفتار مدیر الگوی مناسبی برای رفتار کارکنان است، گفت: تحقیقات نشان داده است مدیرانی که از روشهای علمی در اعمال مدیریت استفاده میکنند هم باعث تامین سلامت روان کارکنان می شوند و هم سطح کار آیی و بهره وری سازمان یا موسسه را افزایش میدهند.

وی ادامه داد: در یک تحقیق که در مورد عوامل تاثیرگذار در سلامت روان مدیران، انجام گرفت نتایجی بدست آمد که در خلاصه آن اعلام میکند که  سلامت روانی مدیران تحت تاثیر رده سنی آنان قرار دارد به گونه ای که با افزایش سن میزان سلامت روانی آنان افزایش می یابد. 

دکتر قربان زاده با بیان اینکه سلامت روانی کارکنان با افزایش سن، سنوات خدمت و سطح درآمد نیز افزایش می یابد، اظهار کرد:  سایر متغیرها همانند جنسیت، میزان تحصیلات و محل خدمت در سلامت روانی تاثیر ندارد. 

وی با بیان اینکه مدیران موفق برای تامین سلامت روان کارکنان سیستم و سازمان تحت مدیریت خود  می توانند اقدامات زیادی انجام دهند، گفت: ایجاد روابط دوستانه در بین کارکنان و مدیران با حفظ احترام و جایگاه شغلی ، به کارکنان مسئولیت اجرایی در حد توان انجام داده شود و شناسایی مواردی که باعث افت کارآیی سازمان شده اند، مثل نداشتن انگیزه انجام کار  از مواردی است که مدیر می تواند با رعایت آنها به سلامت روان محیط کار کمک کند. 

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه مدیر باید به کارکنان بازخورد مثبت یا منفی بعد از انجام ماموریت یا کاری که قرار است انجام گیرد،  بدهد، اظهار کرد: شناسائی استعدادهای ویژه کارکنان و فراهم کردن زمینه رشد آن استعدادها که در راستای اهداف موسسه باشد نیز یکی دیگر از عوامل موثر بر سلامت روان کارکنان است. 

وی با بیان اینکه مدیر در دوره های مشخص و به طور منظم جلساتی با هدف به مشاوره گذاشتن پیشنهادات جدید برگزار کند، ابراز کرد: این جلسات باعث حس مشارکت در بین کارکنان و در نتیجه افزایش سطح انگیزه خواهد شد .

دکتر قربان زاده با اشاره به اینکه مشخص کردن هدف اصلی موسسه و منسجم کردن فعالیتها در راستای رسیدن به آن ، آشکار سازی قوانین مربوطه و آموزش آن به کارکنان ، ایجاد رقابت سالم در بین کارکنان و مشخص کردن مسیرهای پیشرفت فردی  و نشاط جمعی  نیز از دیگر مولفه های موثر در حوزه سلامت روان کارکنان است، گفت: ذات مدیر بر پاسخگویی به مسئولیتی است که بر عهده اوست این پاسخ گویی در دوره های زمانی مشخص گزارش می شود، از همین رو مدیران اطمینان حاصل می کنند که كاركنان از كنترل بر روی ساعات, شیفت كاری و موقعیت شان در شغل برخوردارند و  در این زمینه رویه های كاری بایستی به اندازه ممكن منعطف و داوطلبانه تدوین شوند.

رئیس دپارتمان زنان و مامایی بیمارستان امام رضا(ع) از مراکز زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: مادران باردار لازم است برای اطلاع از ویژگی‌های مثبت زایمان طبیعی، آموزش ببینند.

دکتر مرضیه لطفعلی زاده در گفت و گو با وبدا با اشاره به اینکه زایمان طبیعی با تمام امنیت برای مادران باردار در این مرکز انجام می‌شود، اظهار کرد: مادران باردار لازم است برای اطلاع از ویژگی‌های مثبت زایمان طبیعی، آموزش ببینند.

دکتر لطفعلی زاده با اشاره به اینکه اقدامات خوبی در راستای تکریم مادران باردار در زایشگاه این مجتمع انجام می‌گردد تصریح نمود: افزایش ارتباط بین مادر و همراهیان از طریق ملاقات‌های کوتاه مدت و وسایل ارتباطی و همپنین حضور موثر ماما همراه در طی روند زایمان از جمله این اقدامات به شمار می‌آید.

دکتر مرضیه لطفعلی زاده با بیان اینکه در 6 ماه اول سال جاری در زایشگاه بیمارستان امام رضا بیش از 1900 زایمان انجام شده است ادامه داد: استفاده از امکانات فیزیکی جهت کاهش درد زایمان مانند اروماتوتراپی، روغن‌های ماساژ، توپ تولد و نیز استفاده از گاز بی‌دردی انتونوکس و بی‌دردی دارویی و پیگیری راه اندازی بی‌دردی نخاعی مانند بی‌دردی اپیدورال و اسپاینال از جمله گام‌های موثر این زایشگاه در کاهش درد زایمان مادران محسوب می‌شود.

وی با اشاره به اینکه زایمان طبیعی می‌تواند پروسه‌ای بدون درد و استرس برای مادر باردار باشد، یادآور شد: زایمان طبیعی را می‌توان با حضور همسر و افراد آموزش دیده انجام داد.

به گفته رئیس دپارتمان زنان و مامایی بیمارستان امام رضا (ع)، با انجام زایمان طبیعی علاوه بر اینکه پروسه شیردهی به نوزاد زودتر آغاز می‌شود، ارتباط مادر با فرزند نیز سریع شکل می‌گیرد.

دکتر لطفعلی زاده با تاکید بر اینکه سزارین فقط در زمانی باید انجام شود که مادر و فرزند در خطر باشند، تصریح کرد: لازم است رویکرد مادران باردار به سمت زایمان طبیعی پیش برود و لازمه این امر، ارائه آموزش‌های مستمر است.

وی افزود: در دپارتمان زنان و مامایی بیمارستان امام رضا (ع) همه امکانات لازم برای اقدامات پزشکی زایمان وجود دارد.

مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه سلامت روان، از نیازهای اساسی انسان قلمداد شده و مهمترین بعد برای بهبود کیفیت زندگی محسوب می شود  اظهار کرد: منظور از سلامت روان در محیط کار یعنی پیشگیری از پیدایش مشکلات روانی در کارکنان و سالم سازی فضای روانی کار، به نحوی که هیچ یک از کارکنان به دلیل عوامل موجود در محل کار گرفتار آسیب روانی نشوند.

دکتر ندا اخروی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه آمارهای جهانی نشان میدهد که 10درصد از کارکنان صرفا به دلیل افسردگی از محیط کار مرخصی میگیرند و برخی از  افراد به علت ابتلا به افسردگی سالانه 36روز مرخصی استعلاجی میگیرند خاطر نشان کرد: طبق مطالعات، فرآیند بهبود سلامت روان در محل کار، نه تنها برای بهبود سلامت کارکنان؛ بلکه برای بهبود بهره وری و کاهش هزینه های مالی همچون غیبت و سایر هزینه های مربوط به بیماری ها از اهمیت برخوردار است

وی برخی از راهکارهای کاهش استرس و ارتقا سلامت روان در محیط کار را شامل شناسایی، ارزیابی و کنترل عوامل زیان آور در محیط کار ‏/ ایجاد جو صمیمیت، همدلی، صداقت،  همکاری و احترام متقابل ‏/ پرهیز از اعمال روشهای مبتنی بر زور و اجبار در محیط کار‏/ شناسایی استعدادهای بالقوه کارکنان و فراهم ساختن شرایط برای بالفعل شدن و رشد و شکوفایی این استعدادها ‏/ استفاده صحیح از افکار و نظرات کارکنان در تصمیم گیری ها ‏/ اطلاع رسانی در مورد گزارش عملکرد و برنامه های آینده سازمان ‏/ پرهیز از قضاوت سطحی و مبتنی بر پیشداوری در مورد کار و رفتار کارکنان‏/ توجه به مشکلات و مسائل شخصی و خانوادگی کارکنان‏/ فراهم آوردن شرایط ارتقا علمی و کاربردی برای کارکنان‏/ تشریح اهداف و خط مشی سازمان برای کارکنان و... برشمرد.

مدیر  سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: رضایت مندي شغلي موجب مي شود که افراد در محیط کار با علاقه به انجام مسئولیت هایشان بپردازند و از کارشان لذت ببرند به همین جهت، این گونه افراد از استرس شغلي کمتري برخوردارند که  خود به سلامت رواني کمک مي کند. در حالي که، افرادي که از شغل خود رضایت ندارند، دچار استرس هاي رواني و تنیدگي شده، و این تنیدگي در نهایت به اضطراب و بیماری هاي روان‏-تنی منجر مي شود.