بهداشت و پیشگیری

مسوول پیشگیری از اچ آی وی ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: افراد مبتلا به اچ.آی.وی اگر تحت درمان قرار گیرند هیچگاه به مرحله انتهایی بیماری که همان ایدز است نخواهند رسید و به این علت فوت نخواهند کرد.

دکتر علی حسین‌پور در گفتگو با وب دا  با بیان این که سالانه پنج بیمار مبتلا به اچ.آی.وی در مناطق زیر پوشش این دانشگاه بدلیل عدم مراجعه  فوت می‌کنند، افزود: اگر این افراد تحت درمان قرار بگیرند فوت نمی‌کنند چرا که علت اصلی مرگ آنان  نگرانی از انگشت نما شدن یا انگ خوردن است و عدم اطلاع‌ درست از بیماری است که برخلاف این تصور این بیماران تحت پوشش کامل حمایت مراقبت و درمان قرار می گیرند.

وی ادامه داد: تا کنون ۸۷۰ فرد اچ.آی.وی مثبت در حوزه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد شناسایی شده که از این تعداد ۶۰۰ نفر از آنها زنده هستند و از خدمات بهداشتی، درمانی، پیگیری، آزمایشگاهی و غیره بهره‌مند هستند.

مسوول پیشگیری از اچ آی وی ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان این که از این تعداد بیمار مبتلا به اچ.آی.وی ۱۸۰ زن و ۴۲۰ مرد و بیشترین مبتلایان به این بیماری در رده سنی ۲۵ تا ۳۵ سال هستند گفت: از این تعداد بیمار مبتلا به اچ.آی.وی زنده، ۵۰۰ نفر مربوط به مشهد هستند.

وی با بیان این که ماهانه تست اچ.آی.وی به تعداد هشت هزار در مناطق زیر پوشش این دانشگاه انجام می‌شود افزود: کمتر از یک  دهم درصد این تست‌ها، مشکوک یا مثبت اولیه بوده و از این میزان بیش از نیمی پاسخ مثبت همراه بوده است.

حسین‌پور ادامه داد: سالانه حدود ۷۰ بیمار جدید مبتلا به اچ.آی.وی در جمعیت زیر پوشش این دانشگاه شناسایی می‌شود.

وی بیان کرد: در چند سال گذشته سن ابتلا به اچ.آی.وی در رده سن ۳۵ تا ۴۵ سال بوده که اکنون با کاهش  چندسال به رده سنی ۲۵ تاسال رسیده است.

مساوی شدن درصد ابتلا به اچ.آی.وی در زنان و مردان

مسوول پیشگیری از اچ آی وی ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: همچنین در سال‌های اخیر درصد ابتلا به اچ.آی.وی در مردان ۸۰ درصد و در زنان ۲۰ درصد بوده که اکنون درصد ابتلا به این بیماری به در زنان و مردان مساوی شده است.

وی ادامه داد: علاوه بر ایین در گذشته ۷۰ درصد راه انتقال اچ.آی.وی از طریق تزریق انواع مخدرها و ۳۰ درصد موارد جنسی بود که اکنون این عدد برعکس شده و باید مراقبت بهتری در بحث رفتارهای جنسی بشود .

دکتر حسین‌پور با اشاره به این که در گذشته سطح سواد مبتلایان به اچ.آی.وی پایین بوده اما اکنون افزایش یافته است و اکثر آنها دیپلم به بالا هستند عنوان کرد: بنابراین با توجه به سواد و تحصیلی که این بیماران دارند باید آگاهی خود را نیز در خصوص آسیب‌های جنسی بالا ببرند و با این حوزه بهتر آشنا شوند تا که با مشکلاتی همچون اچ.آی.وی مواجه نشوند.

وی افزود: در این راستا چهارمین پویش ملی ۲۰-۲۰ با هدف پیشگیری از ایدز از ۲۰ آبان ماه تا ۲۰ آذر ماه امسال و به مدت ۳۰ روز با شعار کلیدی "من هم آزمایش اچ.آی.وی می‌دهم" در مناطق زیر پوشش این دانشگاه در خراسان رضوی رضوی در حال برگزاری است.

مسوول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در این پویش ۲ هدف تست‌ها و اطلاع‌رسانی گسترده برای شناسایی مبتلایان به اچ.آی.وی (HIV) و رفع انگ و تبعیض به این گروه از بیماران دنبال می‌شود.

وی گفت: ما در سرطان با تشخیص زودهنگام بیماری را ریشه کن می‌کنیم، اما در اچ.آی.وی اینگونه نیست و مانند دیابت درمان نمی‌شود اما قابل کنترل است و جلوی انتقال آن به دیگران به دیگران نیز گرفته می‌شود.

دکتر حسین‌پور با بیان این که ایران از لحاظ افراد شناسایی شده مبتلا به اچ.آی.وی جزء کشورهای با آمار متوسط بوده، البته به دلیل علامت نداشتن ممکن است که بیماری بعداً مشخص شود افزود: عمده مشکل در شناسایی دیر هنگام بوده و اکثر مبتلایان در زمان بستری در بیمارستان شناسایی شده‌اند و اگر زودتر به مراکز مشاوره بیماری های رفتاری مراجعه می‌کردند هم اینکه خودشان از مشکلات شدیدتر به دور می‌بودند و هم جامعه کنترل می‌شد .

وی ادامه داد: در سایت اچ.آی.وی ایدز دانشگاه علوم پزشکی مشهد به نشانی  aids.mums.ac.ir آدرس مراکز موجود است.

رئیس آزمایشگاه مرجع وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی اظهار کرد: برنامه ملی استراتژیک کنترل HIV با رویکردی مشارکت جویانه 23 سازمان دولتی ذینفع و ذیربط را در این امر سهیم نموده و در حال حاضر برنامه پنجم استراتژیک کنترل HIV با هدف شناسایی 90درصد موارد مبتلا، درمان مستمر 90درصد موارد شناسایی شده، و کاهش بار ویروسی 90درصد موارد تحت درمان به مقادیر غیر قابل انتقال در حال اجرا است.

دکتر مرجان فرزامی در کارگاه منطقه ای ارتقاء شبکه آزمایشگاهیHIV که به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد رویکردهای جزیره ای در مدیریت بیماریها را منسوخ دانست و با تاکید بر تشکیل ساختار شبکه ای به منظور یکسان سازی آموزش ها و پرهیز از موازی کاری خاطر نشان کرد: شبکه سازی موجب هم افزایی در انجام فرآیندها میشود و مجموع برآیند شبکه بیشتر از عملکرد جداگانه هریک از اجزاء خواهد بود.

دکتر هنگامه نامداری رئیس اداره کنترل ایدز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز در این کارگاه گفت: ارتباط کاری برنامه HIV و آزمایشگاه مرجع سلامت بسیار تنگاتنگ است و برنامه مراقبتی بیماران HIV از تشخیص تا آخرین مراحل درمان و مراقبت بدون همیاری آزمایشگاه مقدور نیست.

دکتر علی حسین پور کارشناس مسئول بیماری ایدز معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در حاشیه این دوره آموزشی با اشاره به اینکه تمام خدمات آزمایشگاهی برای افراد HIV مثبت رایگان است افزود: در این دوره آموزشی چگونگی انجام آزمایشات معتبر، ارجاع افراد و آزمایشات تکمیلی، چگونگی ارائه خدمات دربازه زمانی 3 ماه، 6 ماه، یکساله و تداوم آن بررسی و تصمیم گیری می شود.

وی با تاکید بر اهمیت تشخیص درست اچ آی وی ، اظهار کرد: در حال حاضر فرایند انجام کار شامل یک آزمایش اولیه و تست سریع است ودر مرحله بعد اگر آزمایش مثبت شد افراد می توانند به مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری مراجعه کنند که در این مرکز نمونه خون بیمار تهیه شده و جهت انجام تست تکمیلی به آزمایشگاه قطب (مشهد) ارسال می شود.

دکتر حسین پور خدمات رایگان HIV را بی نظیر دانست و گفت: در صورت مثبت شدن نتیجه آزمایش HIV، خدمات کامل به آنها ارائه شده و تحت درمان قرار می گیرند و مراقبتهای 6 ماهه، یکساله ومداوم برای آنها انجام می شود.

وی تصریح کرد: اگر افراد نگران ابتلا به HIV هستند حتماً به مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری مراجعه کنند تا برای ایشان تست سریع بدون ذکر نام انجام شده و در کمتر از 20 دقیقه جواب اولیه را دریافت نمایند.

کارگاه منطقه ای ارتقاء شبکه آزمایشگاهیHIV با هدف یکپارچگی و همکاری هر چه بیشتر کارشناسان برنامه ایدز و آزمایشگاه با حضور مسئولین وزارتی وکارشناسان دانشگاه های علوم پزشکی شاهرود، گناباد، نیشابور، تربت جام، کاشان، شهر کرد، بابل، گلستان، اسفراین، اصفهان، تربت حیدریه، مازندران و سبزوار به مدت سه روز در مشهد در حال برگزاری است.

شایان ذکر است آدرس مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری در سایت https:‏/‏/aids.mums.ac.ir‏/ قابل دسترسی است.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: با توجه به شیوع روز افزون بیماری دیابت در جامعه، توجه به رژیم غذایی این بیماران می تواند عامل مهمی در کنترل قند خون آنها و پیشگیری از بروز عوارض دیابت باشد. 

دکتر زهرا اباصلتی، در گفتگو با وبدا با اشاره به اینکه مهم‌ترین اهدافی که در رژیم غذایی صحیح یک فرد دیابتی دنبال می‌شود، تنظیم قند خون در محدوده نرمال و پیشگیری از افت قندخون است ، خاطر نشان کرد: مقدار غذا، نوع غذا و زمان مصرف غذا از عوامل مهم در تنظیم رژیم غذایی فرد دیابتی است باید  غذا در دفعات زیاد و کم حجم استفاده شود البته برخی از مواد غذایی قند خون را بیشتر افزایش می دهند. 

وی با اشاره به اینکه شاخص گلایسمی، میزان افزایش قند خون را در یک غذای حاوی کربوهیدرات در بدن اندازه ‌گیری می‌کند، گفت: با توجه به اینکه غذاهایی که شاخص گلایسمی بالایی دارند، باعث نوسانات قند خون می‌شوند، مصرف آنها برای بیماران دیابتی باید به حداقل رسیده و یا از آنها اجتناب کنند. 

دکتر اباصلتی با بیان اینکه غذاهایی با شاخص گلایسمی پایین که سیری طولانی‌ مدت‌ را به دنبال دارند، بهترین انتخاب برای این افراد است ، گفت: غلات فرآوری شده باید با غلات کامل و گوشت های پرچرب با گوشت بدون چربی یا ماهی جایگزین شود علاوه براین مصرف سبزیجات، حبوبات  و لبنیات کم چرب در رژیم غذایی افراد دیابتی توصیه می شود.

وی با بیان اینکه مصرف صبحانه و میان وعده های سالم در کنترل قند خون حائز اهمیت است، ابراز کرد:  افراد دیابتی هیچ کدام از وعده های غذایی خود را نباید حذف کنند فقط کنترل وزن و داشتن فعالیت بدنی منظم هم در این بیماران مورد تاکید است.

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: چهارمین پویش ملی 20-20 با هدف پیشگیری از ایدز از 20 آبان تا 20 آذر برگزار می‌شود.

دکتر علی حسین‌پور در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: چهارمین پویش ملی 20-20 با هدف پیشگیری از ایدز از 20 آبان تا 20 آذر برگزار می‌شود و در این پویش 30 روزه 2 هدف تست‌ها و اطلاع‌رسانی گسترده در جهت شناسایی مبتلایان به HIV  و رفع انگ و تبعیض به این گروه از بیماران دنبال می‌شود.

وی با بیان اینکه شعار کلیدی امسال با عنوان "من هم آزمایش HIV  می‌دهم" انتخاب شده است، خاطرنشان کرد: در حال حاضر 870 فرد HIV  مثبت در حوزه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد شناسایی شده که از این تعداد 600 نفر از آنها زنده هستند و از خدمات بهداشتی، درمانی، پیگیری، آزمایشگاهی و غیره بهره‌مند هستند.

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: در حال حاضر 5 درصد تست‌های HIV  مشکوک یا مثبت اولیه بوده و از این میزان یک درصد آن با پاسخ مثبت همراه بوده است.

دکتر حسین‌پور تصریح کرد: سالانه حدود 70 نفر به این آمار مبتلایان به HIV  اضافه می‌شوند و 5 نفر هم فوت می‌کنند، اما اگر این افراد تحت درمان قرار بگیرند فوت نمی‌کنند و علت اصلی مرگ آنان ترس‌های کاذب و عدم اطلاع‌ درست از بیماری بوده است.

وی بیان کرد: کشور ما از لحاظ افراد شناسایی شده جزء کشورهای با آمار متوسط بوده، البته به دلیل علامت نداشتن ممکن است که بیماری بعداً مشخص شود و اگر از هم‌اکنون تست اچ آی وی می‌بینیم.

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: این بیماران در سنین مختلف هستند که بیشتر آنها در رنج سنی 25 تا 35 سال هستند و در گروه‌های جنسی هم که در گذشته 80 درصد آقا و 20 درصد خانم بوده که اکنون در هر دو گروه جنسی مساوی است.

دکتر حسین‌پور با ذکر این نکته که 70 درصد راه انتقال قدیم تزریق انواع مخدرها و 30 درصد موارد جنسی بود که اکنون این عدد برعکس شده و باید مراقبت بهتری در بحث رفتارهای جنسی بشود، تأکید کرد: در گذشته مبتلایان سطح سواد کمتری داشتند و اکنون بیشتر است و اکثر آنها دیپلم به بالا هستند و با توجه به سواد و تحصیلی که دارند باید آگاهی خود را هم در خصوص آسیب‌های جنسی بالا ببرند و با این حوزه بهتر آشنا شوند تا که با مشکلاتی همچون HIV  مواجه نشوند.

وی خاطرنشان کرد: ما در سرطان با تشخیص زودهنگام بیماری را ریشه کن می‌کنیم، اما در HIV  اینگونه نیست، مانند دیابت درمان نمی‌شود، اما کنترل می‌شود و جلوی انتقال به دیگران به دیگران هم گرفته می‌شود.

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: عمده مشکل در شناسایی دیر هنگام بوده و اکثر مبتلایان در زمان بستری در بیمارستان شناسایی شده‌اند و اگر زودتر به مراکز بهداشت مراجعه می‌:ردند هم جامعه کنترل می‌شد و هم اینکه خودشان از مشکلات شدید‌تر به دور می‌بودند.