پزشکی

مسئول بسیج جامعه پزشکی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی قائم (عج) از مراکز زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد ، ضمن برشمردن مجموعه فعالیت‌های این نهاد، برنامه‌های سازمان بسیج، بمناسبت هفته بسیج را در گزارشی کوتاه بیان کرد.

دکتر صادقی در گفتگو با وب دا اظهار کرد: در حال حاضر فعالیت‌های زیادی در سطح سازمان بسیج جامعه پزشکی انجام می‌شود که بخشی از این فعالیت‌ها به شکل مستمر برنامه‌ریزی و اجرا می‌گردد همانند بحث عضوگیری، فراخوانی همکاران بسیجی و فعالیت‌های خارج از مرکز که شامل اقدامات امداد و درمان می‌شود. نمونه‌ای از این اقدامات در هفته گذشته به مناسبت هفته بسیج در منطقه طوس مشهد انجام شد که طی آن سه تن از دندانپزشکان جهادگر با حضور در این منطقه به مدت ۳ روز بیش از ۲۵۰ خدمت دندانپزشکی را به متقاضیان ارائه کردند، این کار با همکاری کمیته امداد در تأمینِ بخشی از هزینه‌های تجهیزات پزشکی و همینطور مشارکت بهداری سپاه انجام شد.همچنین در هفته گذشته، همکارانی از رشته‌های بینایی سنجی و روانشناسی به شهرستان‌ بردسکن اعزام و طی دو روز خدمات بینایی سنجی و روانشناسی را به مردم این منطقه ارایه کردند.

مسئول بسیج بیمارستان قائم (عج) ادامه داد: در روز دوم آذر ماه گردهمایی با حضور اساتید کل دانشگاه علوم پزشکی مشهد و سازمان‌های فعال در رشته‌های پزشکی و درمانی در سطح شهر مشهد برگزار شد که تقریباً اکثریت اساتید و معاونان و رؤسای قبل در آن جلسه حضور داشتند و بارش فکری برای فعالیت هایی که بسیج باید داشته باشد،انجام شد. در عصر همین روز همایشی با حضور استاد رحیم پور ازغدی پیرامون مسائل روز به ویژه موضوع فلسطین و پیدایش اسرائیل و همچنین بحث انتخابات پیش رو برگزار شد که این کار نیز با همکاری بسیج و جبهه متحد صورت گرفت.

وی در خصوص فعالیت‌های مداوم سازمان بسیج جامعه پزشکی در مشهد نیز گفت: در بحث خدمات درمانی حاشیه شهر، به صورت مستمر در ۲۰ نقطه از مناطق حاشیه‌ای مراکز و رابطینی را در نظر گرفته‌ایم که موضوع سطح اول درمان با همکاری مراکز جامع سلامت را پیگیری می‌کنند و چنانچه نیاز به ارجاع بیمار باشد حتی در بحث پاراکلینیکی از طریق سامانه شفا رضوی این کار انجام می‌شود و بیمار به متخصصین ارجاع و حتی در صورت نیاز به عمل و بستری این کار برای او انجام خواهد شد. فعالیت مذکور کار مستمری است که قبلاً در قالب طرح شهید رهنمون انجام می‌شد و اکنون در قالب سیستم ارجاع صورت می‌گیرد و  کار بسیار مؤثر و مفیدی می‌باشد.این فعالیت‌ها در طول سال به صورت مستمر وجود دارد و البته در هفته بسیج به شکل پررنگ‌تری اجرا می‌شود.

دکتر صادقی اضافه کرد: هر سال در ایام هفته بسیج از مناطق داخل و خارج استان درخواست‌هایی را برای ارائه خدمات در زمینه های مختلف داریم؛ به عنوان مثال طی بازدیدی که در هفته گذشته از مرکز جامع ملک آباد داشتیم درخواستی از اعزام ۴ نفر از متخصصین در رشته‌های زنان و داخلی و چشم پزشکی و پزشک عمومی به این منطقه اعلام شد که این متخصصین در جمعه پیش رو به منطقه مذکور اعزام خواهند شد.

دکتر صادقی در ادامه با اشاره به فعالیت‌های سازمان بسیج جامعه پزشکی بیان داشت: فعالیت‌های سازمان بسیج در قالب کمیته‌ها و هیأت‌های اندیشه ورز همانند هیأت اندیشه ورز مرکزی, هیأت اندیشه ورز علمی و پژوهشی ,هیأت اندیشه ورز نشاط و ... انجام می شود که عموم بسیجیان هم در کانون‌ها و هم سازمان بسیج جامعه پزشکی در قالب اتاق فکر کارهای تئوری را انجام داده و ابلاغ به کانون‌ها و شهرستان‌ها انجام می‌شود.مجمع بسیجیان از دیگر بخش‌های سازمان بسیج جامعه پزشکی است که در آن یک کارگروه با نام کارگروه بهداشت و سلامت و محیط زیست فعالیت می‌کند، ریاست این مجمع بر عهده دکتر رجبی مشهدی می‌باشد. در این مجمع مسائل کلان استان در قالب بهداشت و درمان رصد می‌شود و پس از ارائه راهکارها نتایج به استانداری اعلام می‌گردد.

وی در پایان تأکید کرد: سازمان بسیج یک نهاد مردمی است که هر جا و در هر زمان که کاری بر زمین مانده باشد عهده‌دار آن خواهد شد و در راه خدمت رسانی به مردم عزیز کشورمان از هیچ اقدامی دریغ نخواهد کرد.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه خدمات واحد رادیولوژی بیمارستان قائم(عج) بصورت 24 ساعته و در هر ساعتی از شبانه روز به بیماران ارائه می شود، توضیحاتی را در خصوص این خدمات ارائه کرد.

دکتر بهزاد امین زاده دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وبدا گفت: واحد رادیولوژی بیمارستان قائم(عج) یکی از بزرگترین بخش های این مرکز است که خدمات متنوعی را توسط دستگاه های مختلف تصویربرداری اراده می کند.

وی افزود: هم اکنون دو دستگاه MRI و سی تی اسکن و چندین دستگاه رادیوگرافی در این مرکز فعال به بیماران مراجعه کننده خدمات ارائه می شود.

دکتر امین زاده ادامه داد: روزانه حدود 40 تا50 بیمار اعم از بیماران قلب و عروق، مغزی، پروستات و ... در این مرکز خدمات MRI  را بصورت تخصصی دریافت می کنند. دستگاه های سی تی اسکن مجهز به دستگاه انژکتور هم برای تصویربرداری با تزریق و به هم شکل معمولی در حال خدمات دهی 24 ساعته هستند و روزانه حدود 100 بیمار را خدمات دهی می کنند. از دیگر دستگاه های مورد استفاده برای بیماران مختلف در این بخش، دستگاه رادیوگرافی است که روزانه حدود 150 بیمار از خدمات آن استفاده می کنند. این دستگاه از نوع پرتابل نیز در بیمارستان وجود دارد تا چنانچه بیماری نتوانست برای انجام تصویربرداری به واحد تصویربرداری مراجعه کند، در محل بستری بیمار کار تصویربرداری انجام شود.

وی از دیگر دستگاه های موجود در این واحد را دستگاه های سونوگرافی دانست و گفت: این دستگاه علاوه بر واحد رادیولوژی در بخش اورژانس نیز وجود دارد و استفاده از آن در مورد بیماری های مختلف کمک کننده است؛ تمامی دستگاه های فوق تحت نظر پزشکان و اساتید مجرب دانشگاه علوم پزشکی مشهد به بیماران خدمات رسانی می کنند.

فوق تخصص نفرولوژی و عضو هیأت علمی گروه داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: نیمی از افراد مبتلا به فشارخون در سراسر جهان از وضعیت خود بی‌اطلاع هستند، بیماری‌ که از آن به عنوان قاتل خاموش نام برده شده است.

دکتر سیده زهرا لطفی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: سازمان بهداشت جهانی (WHO) اولین گزارش خود را در مورد تأثیر مخرب بیماری فشارخون بالا در جهان همراه با توصیه‌هایی در مورد راه‌های غلبه بر آن در سپتامبر سال ۲۰۲۳ منتشر کرد و براساس این گزارش فشار خون بالا از هر 3 بزرگسال در سراسر جهان یک نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد و این بیماری شایع منجر به عوارضی از جمله سکته مغزی، حمله قلبی، نارسایی قلبی، آسیب کلیه و غیره می‌شود.

وی تصریح کرد: تعداد افراد مبتلا به فشارخون بالا (فشارخون 90/140 میلی‌‌متر جیوه یا بالاتر و یا داروهای فشارخون بالا) بین سال‌‌های 1990 تا 2019 دو برابر شده و از 650 میلیون به 1.3 میلیارد نفر رسیده است و این در حالی است که تقریباً نیمی از افراد مبتلا به فشارخون در سراسر جهان در حال حاضر از وضعیت خود بی‌اطلاع هستند.

عضو هیأت علمی گروه داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مدیریت مؤثر فشارخون بالا از جمله مقرون ‌به‌‌صرفه‌‌ترین مداخلات در مراقبت‌‌های بهداشتی بوده که باید توسط کشورها در سطح مراقبت‌های اولیه اولویت‌‌بندی شود، خاطرنشان کرد: به‌طور میانگین از هر 5 فرد مبتلا به فشارخون فقط یک نفر از آنها این بیماری را کنترل کرده است و معتقدیم که تغییرات سبک زندگی می‌تواند به کاهش فشارخون کمک کند، البته برخی از افراد ممکن است به داروهایی نیاز داشته باشند که بتواند فشارخون بالا را به ‌طور مؤثر کنترل کرده و از عوارض مرتبط جلوگیری کند.

دکتر لطفی افزود: بیش از سه چهارم بزرگسالان مبتلا به فشارخون بالا در کشورهای کم‌درآمدند و متوسط زندگی می‌کنند و اگر این کشورها بتوانند پوشش خود را در زمینه کنترل این بیماری افزایش دهند می‌توان از 76 میلیون مرگ، 120 میلیون سکته مغزی ، 79 میلیون حمله قلبی و 17 میلیون نارسایی قلبی از هم‌اکنون تا سال 2050 جلوگیری کرد.

وی در خصوص تعریف فشارخون، گفت: به نیرویی که خون با هر انقباض قلب بر دیواره‌‌ شریان‌ها وارد می‌کند فشارخون گفته می‌شود و فشارخون به‌صورت کسری بیان می‌شود که صورت آن ماکزیمم فشار (نیروی وارده در هنگام انقباض قلب) یا فشارسیستولی و مخرج آن مینیموم فشار (نیروی وارده در حالت استراحت قلب) یا فشار دیاستولی است.

فوق تخصص نفرولوژی ادامه داد: انجمن قلب آمریکا فشارخون را به 4 دسته کلی طبیعی (کمتر از ۸۰/۱۲۰ میلی‌متر جیوه)، افزایش یافته سیستول (بین 120 تا 129 میلی‌متر جیوه) و دیاستول (زیر 80 میلی‌متر جیوه) و بالا (HTN) (سیستول بین 130 تا 139 میلی‌متر جیوه و یا دیاستول بین 80 تا 89 میلی‌متر جیوه) و (سیستول 140 میلی‌متر جیوه یا بالاتر و یا فشار دیاستول 90 میلی‌متر جیوه یا بالاتر) تقسیم کرده است.

دکتر لطفی تأکید کرد: فشارخون بالاتر از 120/180 میلی‌متر جیوه به عنوان یک اورژانس یا بحران فشارخون در نظر گرفته می‌شود و نیازمند کمک فوری پزشکی و شروع داروهای کاهنده فشارخون است.

وی در رابطه با انواع فشارخون، بیان کرد: به طور کلی، فشارخون بالا به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم می‌شود، مکانیسم ایجاد نوع اولیه که تعداد بیشتری از مبتلایان را شامل می‌شود کاملاً مشخص نیست و  تأثير ترکیبی از عوامل ژنتیک و محیطی را بر ساختار و عملکرد قلب و کلیه‌ها دخيل دانسته‌اند؛ همچنین در فشارخون ثانویه هم یک بیماری زمینه‌ای باعث افزایش فشارخون می‌شود که اغلب همراه با عوامل خطر فشارخون اولیه بوده و به طور مثال می‌توان به بیماری‌های کلیوی، غدد فوق کلیوی، وقفه تنفسی در زمان خواب، تیروید، داروها از جمله مسکن‌ها، مواد روانگردان (هروئین، کریستال و غیره)، ضد احتقان‌ها و غیره نام برد.

متخصص بیماری‌های داخلی اضافه کرد: عوامل خطر محیطی در فشارخون اولیه شامل افزایش سن، سابقه خانوادگی، نژاد، کاهش تعداد نفرون‌ها و عوامل خطر قابل اصلاح مانند چاقی و افزایش وزن، رژیم غذایی حاوی نمک زیاد (بیش از ۳ گرم نمک)، عدم تحرک بدنی، نوشیدن بیش از حد الکل، نداشتن خواب کافی در شب (کمتر از ۷ ساعت) و عوامل  اجتماعی (فقر و عدم بیمه سلامت، ناامنی غذا و مسکن و غیره) بوده است.

دکتر لطفی در رابطه با عوارض فشارخون بالا، تصریح کرد: فشارخون بالا بر عروق بدن تأثیر می‌گذارد و اگر فشارخون بالا دارید، نیروی فشارخون به دیواره سرخرگ‌ها به طور مداوم بسیار زیاد است که منجر به صدمه به عروق و کاهش خون‌رسانی به ارگان‌های بدن می‌شود و قلب برای پمپاژ خون باید بیشتر کار کند که منجر به عوارض بعدی این بیماری به‌خصوص در مغز، قلب، چشم‌ها و کلیه‌ها به‌صورت نارسایی کلیه و بیماری‌های ایسکمیک به‌صورت سکته‌های مغزی و قلبی و ضخیم شدن عضله بطن چپ و اُفت شدید بینایی و گاه نابینایی می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: اکثر افراد مبتلا به فشارخون بالا هیچ علامتی ندارند، حتی اگر فشار خون به سطوح خطرناکی برسد شما می‌توانید سال‌ها بدون هیچ علامتی فشارخون بالا داشته باشید به همین علت این بیماری به قاتل خاموش معروف است، برخی از افراد مبتلا ممکن است علائمی مثل سردرد، تنگی نفس، تاری دید، درد در ناحیه قفسه سینه و خونریزی بینی را تجربه کنند، اما با این حال این علائم اختصاصی نیستند و معمولاً تا زمانی که فشارخون بالا به مرحله شدید یا تهدیدکننده زندگی نرسد، ممکن است رخ ندهند، بنابراین برای تشخیص فشارخون بالا باید فشارخون خود را در فواصل منظم اندازه‌گیری کنیم.

عضو هیأت علمی گروه داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با طرح این سؤال که چگونه تشخیص بدهیم دچار بیماری پرفشاری خون هستیم؟ گفت: غربالگری فشارخون بخش مهمی از مراقبت‌های بهداشتی عمومی است و اینکه چند بار باید فشارخون خود را چک کنید به سن و سلامت کلی شما بستگی دارد، براساس دستورالعمل‌‌های انجمن قلب آمریکا و انجمن قلب و فشارخون  اروپا همه افراد 18 سال به بالا باید به درستی و با تکنیک مناسب، از نظر فشارخون بالا در مطب یا سایر محیط‌های بالینی و در هر ویزیت بالینی ارزیابی شوند.

دکتر لطفی اضافه کرد: در صورت وجود فشارخون طبیعی فرد باید هر سال فشارخون خود را مجدداً ارزیابی کند و در صورت وجود فشارخون سیستولیک بین 120 تا 129 و یا دارای فاکتورهای خطر فشارخون بالا (مانند چاقی) باید حداقل هر 6 ماه یکبار مورد ارزیابی مجدد قرار بگیرد.

وی تأکید کرد: برای کسانی که فشارخون آنها در مطب حداقل بعد از ۲ بار اندازه‌گیری در آن ویزیت، بالا تشخیص داده می‌شود نیاز به تکرار اندازه‌گیری‌های  فشارخون در خارج از مطب با فشارخون خانگی یا هولتر ۲۴ ساعته ABPM)) برای تأیید فشارخون دارند؛ لازم به ذکر است که در هنگام اندازه‌گیری فشارخون در قبل و حین اندازه‌گیری رعایت تکنیک‌های مناسب جهت اندازه‌گیری دقیق ضروری است، به جز در افرادی که با فشارخون اورژانسی > ۱۲۰/۱۸۰ مراجعه و یا فشارخون > ۱۰۰/۱۶۰ همراه با آسیب ارگان‌های هدف که فشارخون بالا در این افراد نیاز به تأیید ندارد.

فوق تخصص نفرولوژی با بیان اینکه باید به موضوع ارزیابی و درمان فشارخون توجه شود، خاطرنشان کرد: در صورت تأیید فشارخون بالا ارزیابی بیمار شامل بررسی میزان آسیب به ارگان‌های هدف و وجود سایر عوامل خطر قلبی و عروقی و نقش عوامل مداخله‌گر در ایجاد فشارخون از جمله داروها و سبک زندگی باید انجام شود؛ همچنین درمان هم شامل درمان‌های غیردارویی و دارویی بوده که در درمان غیردارویی باید به اصلاح سبک زندگی و در درمان دارویی بر مصرف درست، به اندازه و به‌هنگام داروهای تجوزیز شده از سوی پزشک توجه کرد.

دکتر لطفی در همین خصوص گفت: در درمان غیردارویی باید به مواردی همچون محدودیت نمک در رژیم غذایی، مکمل پتاسیم، رژیم غذایی توقف فشارخون بالا (DASH) با مصرف سرشار سبزیجات، میوه‌ها، محصولات لبنی کم‌چرب، غلات کامل، مرغ، ماهی و آجیل و در مقابل مصرف کم شیرینی‌ها، نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر و گوشت قرمز توجه کرد و در کنار آن نباید از کاهش وزن، ترک مصرف الکل و سیگار و ورزش‌های هوازی، مقاومتی پویا و مقاومتی ایزومتریک غافل شد.

وی افزود: همچنین در خصوص درمان‌های دارویی هم باید بگوییم که اگر فشار خون با اصلاح موارد بالا کنترل نشود ، لازم است که با مراجعه به‌موقع به پزشک و در صورت لزوم تجویز داروهای کاهنده فشارخون، فشار فرد به حد نرمال کاهش داده شود؛ البته ممکن است که پزشک تشخیص دهد مشکل دیگری دلیل افزایش فشارخون بیمار است (فشار خون بالای ثانویه) و در این شرایط پزشک تلاش می‌کند تا در ابتدا بیماری زمینه‌ای ایجاد کننده افزایش فشارخون را رفع کند.

متخصص بیماری‌های داخلی در پایان گفت: الگوی غذایی DASH سرشار از پتاسیم، منیزیم، کلسیم، پروتئین و فیبر است، اما چربی اشباع شده، چربی کل و کلسترول پایینی دارد و در رابطه با کاهش فشارخون ناشی از کاهش وزن هم باید بگوییم که عموماً بین 0.5 تا 2 میلی‌متر جیوه به ازای هر یک کیلوگرم کاهش وزن است؛ همچنین ورزش و انجام فعالیت‌های بدنی هم به طور متوسط 4 تا 6 میلی‌متر جیوه و 3 میلی‌متر جیوه در کاهش وزن و دوری از مشکلات ناشی از فشارخون بالا مؤثر است.

سرپرست مدیریت امور بیمارستان ها و تعالی خدمات بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از توزیع متخصصین جهت تأمین  نیروی تخصصی شبکه های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد خبر داد.

دکتر رضا وثوقی مقدم در گفتگو با وب دا اظهار کرد: تعداد 67 نفر پزشک متعهد بنا بر سطح بندی وزارت بهداشت برای توزیع متخصصین سال1402 به دانشگاه علوم پزشکی مشهد معرفی  و توزیع به کلیه شهرستان های تحت پوشش دانشگاه با رعایت اولویت نیاز انجام شده است.

وی ضمن اشاره  به رشته های های متخصصین خاطر نشان کرد: متخصصین در 19 رشته تخصصی شامل رشته های آسیب شناسی، ارتوپدی، بیماری های پوست ، بیماری های داخلی ،بیماری های عفونی ، قلب و عروق، بیماری های مغز و اعصاب ، بیهوشی ، جراحی عمومی ، جراحی مغز و اعصاب ، جراحی کلیه و مجاری ادراری، رادیو انکولوژی، رادیولوژی ، روانپزشک ، زنان و زایمان ، طب پزشکی و توانبخشی، کودکان ، گوش حلق و بینی، به مناطق تحت پوشش دانشگاه توزیع شده اند.

دکتر رضا وثوقی مقدم با اشاره به اینکه حدود 9 درصد از متخصصین به دلیل پاره ای از مشکلات شروع به فعالیت نکرده اند، افزود:  تعداد 12 نفر بنا بر سهمیه متخصصین از رشته های مختلف به مناطق محروم شهرستان های تحت پوشش نیز توزیع شده اند .