پزشکی


218.jpg - 17.28 kBمتخصص روان‌پزشکی و فلوشیپ فوق‌تخصص سالمندان بیمارستان ابن‌سینا، از مراکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تأکید بر اهمیت تغذیه سالم در پیشگیری از اختلالات روان‌پزشکی به‌ویژه آلزایمر، دمانس‌های عروقی و افسردگی گفت: بیماری آلزایمر یکی از اختلالاتی است که حوزه شناخت انسان از جمله حافظه، توجه، تمرکز و عملکردهای اجرایی مغز مانند برنامه‌ریزی، حل مسئله و تصمیم‌گیری را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار می‌دهد.

دکتر علی‌اکبر اسماعیلی در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: آلزایمر شایع‌ترین علت دمانس و زوال عقل محسوب می‌شود، هرچند علل دیگری از جمله بیماری‌های عروقی مغز، عوارض ضربه‌های شدید مغزی، عوامل عفونی و ویروسی و همچنین کمبودهای تغذیه‌ای نیز می‌توانند در بروز زوال عقل نقش داشته باشند.

وی با اشاره به دمانس عروقی به‌عنوان یکی از انواع مهم زوال عقل افزود: دمانس‌های عروقی ارتباط مستقیمی با بیماری‌های زمینه‌ای نظیر فشار خون بالا، دیابت و اختلالات چربی خون دارند. بنابراین، همان توصیه‌ها و پروتکل‌هایی که برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی–عروقی ارائه می‌شود، به‌طور مستقیم در کاهش خطر اختلالات عروقی مغز و پیشگیری از دمانس‌های عروقی نیز مؤثر است.

این متخصص روان‌پزشکی ادامه داد: آلزایمر یک بیماری تخریب پیشرونده سلول‌های مغزی است که در آن سلول‌های عصبی، به‌ویژه در نواحی مرتبط با حافظه و تمرکز، به‌تدریج دچار تحلیل و در نهایت مرگ می‌شوند. هرچند عواملی مانند سن، جنسیت و زمینه‌های ژنتیکی از عوامل غیرقابل پیشگیری محسوب می‌شوند، اما حدود ۴۵ درصد از عوامل خطر آلزایمر قابل پیشگیری هستند.

دکتر اسماعیلی با اشاره به نقش فرایندهای اکسیداتیو در تخریب سلول‌های عصبی مغز گفت: افزایش مواد اکسیداتیو در بافت مغز می‌تواند زمینه‌ساز کاهش عملکرد شناختی و بروز انواع دمانس شود. یکی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش این آسیب‌ها، استفاده از رژیم غذایی سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هاست. مصرف منظم میوه‌ها و سبزیجات تازه، به‌ویژه میوه‌های خام و رنگی، نقش مؤثری در محافظت از بافت مغز و کاهش روند تخریب سلول‌های عصبی دارد.

وی با اشاره به ارتباط تغذیه و سلامت روان تصریح کرد: مصرف مغزهایی مانند پسته، گردو و بادام به دلیل دارا بودن ترکیبات غنی از تریپتوفان اهمیت ویژه‌ای دارد. تریپتوفان در بدن به سروتونین تبدیل می‌شود و می‌تواند در پیشگیری از افسردگی، به‌خصوص در افراد مستعد، نقش مؤثری ایفا کند. این ترکیبات همچنین در کاهش خطر ابتلا به آلزایمر نیز اثرگذار هستند.

فلوشیپ فوق‌تخصص سالمندان با تأکید بر مفهوم سبک زندگی سالم خاطرنشان کرد: تغذیه یکی از ارکان اصلی سبک زندگی سالم است و حذف کامل برخی گروه‌های غذایی نمی‌تواند تضمین‌کننده سلامت باشد. بدن انسان به دریافت متعادل و متنوعی از مواد مغذی نیاز دارد و رعایت تعادل در رژیم غذایی امری ضروری است.

به گفته وی، مصرف چربی‌های غیراشباع مانند روغن زیتون و سایر روغن‌های گیاهی در مقایسه با چربی‌های اشباع، نقش محافظتی مهمی دارد. چربی‌های اشباع می‌توانند با ایجاد تصلب شرایین و تنگی عروق، زمینه کاهش خون‌رسانی به مغز و بروز ایسکمی مغزی را فراهم کنند.

دکتر اسماعیلی در پایان تأکید کرد: کنترل عوامل خطر متابولیک، ارتقای سطح تحصیلات، کنترل قند و فشار خون، پرهیز از مصرف سیگار، تغذیه سالم، کاهش آلودگی هوا و تشخیص زودهنگام آلزایمر، نقش مهمی در پیشگیری از شروع، پیشرفت و تشدید این بیماری دارد. تشخیص بیماری در مراحل اولیه، همراه با اقدامات توانبخشی شناختی و کاردرمانی ذهنی، می‌تواند به‌طور قابل توجهی کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد.


207.jpg - 176.75 kBدانشیار گروه جراحی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و فلوشیپ فوق‌تخصصی جراحی ترمیمی و سوختگی، با اشاره به فرارسیدن هفته پیشگیری از سوختگی هم‌زمان با آغاز فصل زمستان، بر لزوم توجه جدی به اصول ایمنی و آموزش همگانی در این زمینه تأکید کرد.

دکتر علی احمدآبادی در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا،  با بیان اینکه سوختگی حادثه‌ای است که در یک لحظه رخ می‌دهد اما عوارض آن ممکن است تا پایان عمر همراه بیمار باقی بماند، اظهار داشت: متأسفانه بسیاری از سوختگی‌های شدید، آثار جسمی و روانی ماندگاری دارند که در اغلب موارد به‌طور کامل قابل اصلاح نیستند؛ از این‌رو پیشگیری، مهم‌ترین و مؤثرترین راهکار در مواجهه با این آسیب‌هاست و می توان با چند راهکار ساده از 90 درصد سوختگی ها پیشگیری کرد. 

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با دعوت از دانشگاهیان برای نقش‌آفرینی فعال در حوزه آموزش پیشگیری از سوختگی افزود: از اساتید، کارکنان و دانشجویان تقاضا داریم ضمن رعایت اصول ایمنی در زندگی شخصی، این نکات را به اطرافیان، دانشجویان و مراجعه‌کنندگان نیز آموزش دهند.

دکتر احمدآبادی در ادامه، به برخی از ساده‌ترین اما مؤثرترین اقدامات پیشگیرانه اشاره کرد و گفت: اطمینان از شارژ بودن کپسول آتش‌نشانی در واحدهای مسکونی، آموزش نحوه استفاده از آن به تمامی اعضای خانواده، بررسی عملکرد سنسورهای دود، اطلاع از محل نازل و آمادگی سیستم آب پرفشار ساختمان، از جمله مواردی است که باید به‌صورت مستمر مورد توجه قرار گیرد.

وی همچنین با تأکید بر لزوم بررسی دوره‌ای وسایل گازسوز افزود: شلنگ‌ها و اتصالات گاز پکیج و اجاق گاز پس از سال‌ها استفاده ممکن است فرسوده شوند و نشت گاز و انفجار ایجاد کنند. توجه به این نکات ساده می‌تواند از بروز حوادث جبران‌ناپذیر جلوگیری کند.

این فلوشیپ جراحی ترمیمی و سوختگی با هشدار نسبت به استفاده نادرست از بنزین تصریح کرد: بنزین به هیچ عنوان وسیله‌ای برای روشن کردن آتش نیست. این ماده به‌صورت انفجاری می‌سوزد و در بسیاری از موارد، هنگام ریختن بنزین روی آتش، شعله به سمت ظرف بازمی‌گردد و موجب سوختگی شدید فرد می‌شود. متأسفانه موارد متعددی از سوختگی‌های شدید در پیک‌نیک‌ها، محیط منزل و حتی هنگام گرم کردن وسایل گزارش شده که علت اصلی آن استفاده از بنزین بوده است.

وی همچنین برق‌های فشار قوی شهری را از دیگر عوامل بسیار خطرناک برشمرد و گفت: کابل‌های برق توزیع شهری دارای ولتاژ حدود ۲۰ هزار ولت هستند و عبور آن‌ها از مجاورت ساختمان‌های مرتفع، به‌ویژه در صورت نداشتن روکش مناسب، می‌تواند خطرات جدی ایجاد کند. کارگران ساختمانی، نماکاران و حتی ساکنان این ساختمان‌ها در صورت تماس با اجسام فلزی ممکن است دچار سوختگی‌های الکتریکی شدید و گاه منجر به قطع عضو شوند.

دکتر احمدآبادی با اشاره به توانمندی‌های درمانی مرکز سوختگی بیمارستان امام رضا(ع) اظهار داشت: خوشبختانه این مرکز با برخورداری از اساتید مجرب، کادر درمانی متخصص و امکانات مناسب، روزانه به‌طور متوسط ۵ تا ۶ عمل جراحی پیچیده برای بیماران سوختگی انجام می‌دهد و به‌عنوان یکی از مراکز برتر کشور شناخته می‌شود. با این حال، آرزوی ما این است که هیچ‌یک از هموطنان نیازمند دریافت خدمات درمانی سوختگی نباشند.

و ی در پایان با تأکید بر بُعد انسانی و اجتماعی سوختگی، از عموم مردم درخواست کرد: از نگاه‌های خیره و پرسش‌های آزاردهنده نسبت به افرادی که آثار سوختگی یا اسکار در صورت و بدن خود دارند، خودداری کنند. این رفتارها موجب رنج مضاعف بیماران می‌شود و شایسته است با احترام و درک متقابل با این عزیزان برخورد شود.


201.jpg - 29.51 kBاستادیار و متخصص قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به افزایش بروز حوادث قلبی در فصول سرد سال گفت: در روزهای سرد، به‌ویژه همزمان با بارش برف، خطر بروز سکته‌های قلبی به‌طور محسوسی افزایش می‌یابد و بیماران قلبی باید مراقبت‌های ویژه‌تری را مدنظر قرار دهند.

دکتر نوید ربیعی در گفت‌وگو با وبدا اظهار داشت: بر اساس برخی مطالعات، در شرایطی که میزان بارش برف بیش از ۲۰ سانتی‌متر باشد، خطر بروز حوادث قلبی حتی تا بیش از ۳۴ درصد افزایش پیدا می‌کند. این موضوع اهمیت توجه بیماران قلبی به توصیه‌های پیشگیرانه در فصل سرما را دوچندان می‌سازد.

وی با تأکید بر پرهیز از فعالیت‌های سنگین در هوای سرد افزود: یکی از عوامل مهم افزایش خطر سکته قلبی در روزهای سرد، به‌ویژه هنگام بارش برف، انجام فعالیت‌هایی مانند برف‌روبی است. این فعالیت‌ها باعث افزایش ناگهانی ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و افزایش بار کاری روی عضله قلب می‌شود و در صورت انجام شدید و بدون آمادگی، می‌تواند خطر سکته قلبی را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه به مهم‌ترین توصیه‌ها برای بیماران قلبی در فصل سرما اشاره کرد و گفت: بیماران باید از قرار گرفتن طولانی‌مدت در هوای سرد خودداری کنند و در صورت ضرورت، حتماً از لباس گرم و چندلایه استفاده نمایند. همچنین پرهیز از فعالیت‌های سنگین و ناگهانی مانند برف‌روبی یا پیاده‌روی تند در هوای سرد، از اهمیت بالایی برخوردار است.

دکتر ربیعی با تأکید بر تداوم درمان تصریح کرد: بیماران قلبی باید داروهای خود را به‌صورت منظم و طبق دستور پزشک مصرف کنند و شرایط جوی یا مشکلات رفت‌وآمد نباید موجب قطع درمان یا مصرف خودسرانه دارو شود. در صورت نیاز، تمدید داروها باید حتماً با نظر پزشک معالج انجام گیرد.

وی همچنین کنترل دقیق فشار خون در فصل سرما را ضروری دانست و افزود: بیماران قلبی بهتر است فشار خون خود را در فواصل کوتاه‌تری کنترل کرده و ارتباط مستمر با پزشک معالج را حفظ کنند.

این متخصص قلب و عروق در پایان با اشاره به علائم هشداردهنده قلبی تأکید کرد: در صورت بروز نشانه‌هایی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب، سرگیجه یا تعریق غیرعادی، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است و تأخیر در مراجعه می‌تواند پیامدهای جدی به همراه داشته باشد.


208.jpg - 9.39 kBفوق‌تخصص غدد و متابولیسم و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر خاموش بودن بیماری پوکی استخوان، گفت: این بیماری تا زمان بروز شکستگی معمولاً بدون علامت است و تشخیص بالینی آن امکان‌پذیر نبوده و نیازمند روش‌های تشخیصی اختصاصی است.

دکتر ماندانا خداشاهی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه پوکی استخوان با کاهش تراکم مواد معدنی و افت کیفیت استخوان تعریف می‌شود، اظهار کرد: اهمیت بالینی این بیماری به دلیل پیامدهای ناشی از شکستگی استخوان است که می‌تواند منجر به کاهش عملکرد، ناتوانی و افت کیفیت زندگی فرد شود.

وی با اشاره به عوامل خطر ابتلا به پوکی استخوان افزود: سن یکی از مهم‌ترین ریسک‌فاکتورهای این بیماری محسوب می‌شود؛ به‌طوری‌که حدود ۵۰ درصد افراد بالای ۵۰ سال به پوکی استخوان مبتلا هستند و این میزان در گروه سنی ۷۰ تا ۸۰ سال به حدود ۸۰ درصد می‌رسد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، جنسیت را از دیگر عوامل مؤثر دانست و تصریح کرد: پوکی استخوان در زنان شیوع بیشتری دارد، به‌ویژه پس از یائسگی که کاهش سطح هورمون استروژن رخ می‌دهد. استروژن نقش محافظتی برای استخوان دارد و کاهش آن می‌تواند زمینه‌ساز بروز این بیماری شود.

دکتر خداشاهی با اشاره به نقش سبک زندگی و تغذیه در بروز پوکی استخوان گفت: کاهش تحرک بدنی، نشستن‌های طولانی‌مدت و زندگی کم‌تحرک، در کنار کاهش مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم و ویتامین D، از عوامل مهم افزایش شیوع این بیماری به‌ویژه در سالمندی جمعیت است.

وی همچنین به بیماری‌های زمینه‌ای مؤثر در ابتلا به پوکی استخوان اشاره کرد و افزود: بیماری‌هایی نظیر آسم، COPD، بیماری‌های روماتیسمی، بیماری‌های التهابی روده مانند کرون و IBD، پرکاری تیروئید و پاراتیروئید می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند و این بیماران باید تحت غربالگری قرار گیرند.

این فوق‌تخصص غدد، عامل ژنتیک را نیز مؤثر دانست و اظهار کرد: سابقه خانوادگی پوکی استخوان یا شکستگی در افراد بالای ۵۰ سال، ریسک ابتلا را افزایش می‌دهد؛ به‌طوری‌که حتی در زنان پیش از یائسگی و مردان جوان نیز مواردی از پوکی استخوان گزارش شده است.

دکتر خداشاهی با تأکید بر نقش پیشگیری تصریح کرد: اصلاح سبک زندگی، فعالیت بدنی منظم روزانه به‌ویژه ورزش‌های تحمل‌کننده وزن، در کنار تمرینات قدرتی و استقامتی، نقش مؤثری در حفظ سلامت استخوان‌ها دارد.

وی در حوزه تغذیه خاطرنشان کرد: رژیم‌های غذایی غیراستاندارد، حذف لبنیات و ماهی، مصرف غذاهای پرچرب و کم‌پروتئین و کاهش دریافت کلسیم و ویتامین D، از عوامل خطر مهم پوکی استخوان محسوب می‌شوند، به‌ویژه در افرادی که دچار عدم تحمل لاکتوز هستند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه با اشاره به اهمیت ویتامین D گفت: بررسی سطح ویتامین D در افراد مبتلا به پوکی استخوان، افراد چاق و کسانی که بیماری‌های زمینه‌ای دارند، ضروری است.

وی با تأکید دوباره بر ماهیت خاموش بیماری افزود: پوکی استخوان تا زمان ایجاد شکستگی علامتی ندارد و حدود ۳۰ درصد بیماران تنها با درد پشت ناشی از شکستگی مهره‌ها مراجعه می‌کنند، در حالی‌که بسیاری از افراد ممکن است کاملاً از ابتلای خود بی‌اطلاع باشند.

دکتر خداشاهی درباره غربالگری پوکی استخوان اظهار کرد: انجام تست تراکم‌سنجی استخوان برای زنان بالای ۶۵ سال و مردان بالای ۷۰ سال الزامی است. همچنین افرادی که بیش از سه ماه روزانه بیش از ۵ میلی‌گرم کورتون مصرف می‌کنند یا داروهایی مانند مهارکننده‌های پمپ پروتون، داروهای ضدتشنج و برخی داروهای اعصاب مصرف می‌کنند، باید تحت غربالگری قرار گیرند.

وی کوتاه شدن قد بیش از ۴ سانتی‌متر در سال، مصرف سیگار و الکل و شاخص توده بدنی کمتر از ۱۸ را از دیگر علائم هشداردهنده دانست و گفت: این افراد نیز باید از نظر پوکی استخوان بررسی شوند.

این فوق‌تخصص غدد در پایان با اشاره به تفاوت پوکی استخوان و آرتروز تصریح کرد: پوکی استخوان با کاهش تراکم معدنی استخوان و بدون علامت است، در حالی‌که آرتروز یک بیماری مفصلی همراه با درد و ساییدگی مفصل بوده و در تصویربرداری ساده قابل تشخیص است. تشخیص قطعی پوکی استخوان تنها از طریق انجام تست تراکم‌سنجی استخوان (دگزا) امکان‌پذیر است.


 


196.jpg - 12.07 kBفلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به افزایش خطر سقوط و شکستگی در روزهای برفی و یخبندان، بر نقش آگاهی، پیشگیری و رعایت نکات ایمنی در حفظ سلامت سالمندان تأکید کرد.

دکتر علیرضا موسویان در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: در روزهای برفی و یخبندان، خطر زمین‌خوردن و شکستگی استخوان‌ها در سالمندان به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد. این خطر به‌ویژه برای افراد بالای ۶۵ سال، مبتلایان به پوکی استخوان، افراد دارای اختلال تعادل و کسانی که داروهای خاص مصرف می‌کنند، بیشتر است.

وی با اشاره به دلایل افزایش خطر شکستگی در سالمندان گفت: لغزندگی معابر، کاهش تعادل و کندی واکنش‌های عصبی با افزایش سن، پوکی استخوان که حتی با ضربه‌های خفیف منجر به شکستگی می‌شود، ضعف عضلات اندام تحتانی، اختلال دید به‌ویژه در نور کم و هوای ابری و همچنین مصرف داروهایی مانند آرام‌بخش‌ها، داروهای فشار خون و خواب‌آورها، همگی احتمال سقوط و آسیب را افزایش می‌دهند.

دکتر موسویان با بیان اینکه شکستگی لگن شایع‌ترین و در عین حال خطرناک‌ترین آسیب در سالمندان است، افزود: این نوع شکستگی بیشترین عوارض و طولانی‌ترین دوره درمان را دارد. علاوه بر آن، شکستگی مچ دست به دلیل واکنش دفاعی هنگام زمین‌خوردن، شکستگی مچ پا و ساق، شکستگی مهره‌ها در افراد مبتلا به پوکی استخوان و همچنین آسیب‌های سر و ضربه مغزی نیز در این ایام بیشتر مشاهده می‌شود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش پیشگیری اظهار کرد: سالمندان بهتر است در ساعات یخبندان به‌ویژه صبح زود و شب از خروج غیرضروری از منزل پرهیز کنند. استفاده از کفش‌های دارای کفی آج‌دار و ضدلغزش، راه رفتن آرام با قدم‌های کوتاه، پرهیز از عجله، بهره‌گیری از عصا یا واکر با سر لاستیکی مناسب و توجه ویژه به پله‌ها، پیاده‌روهای شیب‌دار و جلوی در منازل، نقش مهمی در کاهش خطر سقوط دارد.

وی افزود: پوشیدن لباس گرم اما سبک و غیرحجیم برای حفظ تعادل، استفاده از دستکش جهت پیشگیری از آسیب دست‌ها هنگام سقوط و در صورت لزوم استفاده از یخ‌شکن کفش در مناطق بسیار لغزنده، از دیگر توصیه‌های کاربردی برای روزهای سرد و برفی است.

دکتر موسویان در پایان بر اهمیت ایمنی محیط خانه تأکید کرد و گفت: خشک نگه داشتن کف ورودی منزل، حذف فرش‌های لغزنده، نصب دستگیره در سرویس‌های بهداشتی و حمام و تأمین روشنایی مناسب راهروها، نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ سلامت و استقلال سالمندان دارد.

با رعایت این نکات ساده اما حیاتی، می‌توان روزهای سرد و برفی را با آرامش و ایمنی بیشتری سپری کرد و از بروز آسیب‌های جدی جلوگیری نمود؛ اقدامی که نه‌تنها سلامت سالمندان را حفظ می‌کند، بلکه کیفیت زندگی و احساس امنیت آنان را نیز به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

 

اطلاعات تماس سامانه خبری وب دا

Image
آدرس: مشهد، خیابان دانشگاه، ساختمان قرشی
کد پستی :۹۱۷۷۸۹۹۱۹۱
نمابر: ۳۸۴۳۶۸۲۷ ۰۵۱
رایانامه :webda@mums.ac.ir
سامانه پیام کوتاه: ۳۰۰۰۲۱۹۱
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image