پزشکی

رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد از افزایش ۱۰ درصدی تماس‌های مردمی با اورژانس ۱۱۵ مشهد در روزهای سرد و برفی خبر داد.

دکتر علی یزدانی در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: در روزهای سرد و برفی اخیر، مجموعاً ۷ هزار و ۲۲۹ تماس با اورژانس مشهد برقرار شده که این رقم نسبت به مدت مشابه گذشته، افزایش ۱۰ درصدی را نشان می‌دهد.

وی با اشاره به مأموریت‌های انجام‌شده افزود: در این مدت، هزار و ۷۸۳ مأموریت توسط تیم‌های اورژانس ثبت شده که از این تعداد، ۱۱۹ مورد مربوط به حوادث ترافیکی بوده است. همچنین ۱۶۰ مورد زمین‌خوردگی، شکستگی و آسیب‌های ناشی از لغزندگی معابر و ۳۳ مورد نیز به‌طور مستقیم مرتبط با حوادث ناشی از برف گزارش شده است.

رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: علاوه بر این موارد، مسمومیت با گاز مونوکسید کربن برای ۱۵ نفر در این بازه زمانی رخ داده است که ضرورت رعایت نکات ایمنی در استفاده از وسایل گرمایشی را بیش از پیش یادآور می‌شود.

دکتر یزدانی با تأکید بر پیشگیری از مسمومیت با گاز مونوکسید کربن گفت: رعایت اصول ایمنی در استفاده از وسایل گازسوز، خودداری از به‌کارگیری اجاق‌های پخت‌وپز به‌عنوان وسیله گرمایشی و اطمینان از باز بودن و مسدود نبودن دودکش‌ها از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه در این زمینه است.

وی همچنین توصیه کرد: سالمندان و افراد مبتلا به پوکی استخوان در روزهای سرد و لغزنده، تا حد امکان از خروج غیرضروری از منزل خودداری کنند تا از بروز زمین‌خوردگی و شکستگی‌های جدی، به‌ویژه در دوران سالمندی، پیشگیری شود.

رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با اشاره به افزایش آسیب‌ها در زمان بازی‌های برفی خاطرنشان کرد: رعایت نکات ایمنی هنگام برف‌بازی، به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان، ضروری است تا از بروز مصدومیت‌های مرتبط با این فعالیت‌ها جلوگیری شود.

مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: مطالعات روان‌شناسی نشان می‌دهند افراد با شبکه‌های اجتماعی قوی کمتر دچار اختلالات اضطرابی می‌شوند و تعاملات مثبت باعث ترشح هورمون‌هایی مانند اکسی‌توسین می‌شود که احساس آرامش و پیوند عاطفی را تقویت می‌کند.

دکتر حمیده صمدی، در گفتگو با وب دا، به مناسبت فرارسیدن شب یلدا و دید و بازدیدهایی که در این شب انجام میشود به آثار مثبت این سنت دیرینه اشاره کرد و گفت: شب یلدا با گردهمایی‌های خانوادگی و فعالیت‌های اجتماعی، فرصت مناسبی برای کاهش استرس و اضطراب فراهم می‌کند و علاوه بر اهمیت فرهنگی این آیین قدیمی، در تقویت سلامت روان و ایجاد احساس تعلق خانوادگی نیز نقش موثری دارد.

این دکترای روانشناسی با تأکید بر نقش ارتباطات مثبت اجتماعی گفت: مطالعات روان‌شناسی نشان می‌دهند افراد با شبکه‌های اجتماعی قوی کمتر دچار اختلالات اضطرابی می‌شوند و تعاملات مثبت باعث ترشح هورمون‌هایی مانند اکسی‌توسین می‌شود که احساس آرامش و پیوند عاطفی را تقویت می‌کند.

وی افزود: شب یلدا فرصت تجربه حس تعلق به گروه و خانواده را فراهم می‌کند و این احساس می‌تواند از افسردگی و انزوا پیشگیری کند. افرادی که به دلایل مختلف امکان حضور در جمع‌های خانوادگی را ندارند، می‌توانند از تماس تصویری با خانواده یا شرکت در گروه‌های اجتماعی محلی بهره ببرند.

دکتر صمدی همچنین به جنبه‌های معنوی و فرهنگی شب یلدا اشاره کرد: خواندن اشعار حافظ، بازگو کردن خاطرات شیرین و برگزاری بازی‌های ساده گروهی مانند «گل یا پوچ» یا «مشاعره»، نه تنها به شادی و رضایت افراد کمک می‌کند، بلکه تاب‌آوری روانی و مهارت مقابله با مشکلات را تقویت می‌کند، ضمن آنکه نماد پیروزی نور بر تاریکی در فرهنگ ایرانی، به ویژه برای افراد مبتلا به افسردگی فصلی، امیدبخش است و دید مثبت به زندگی را تقویت می‌کند.

وی درباره تأثیر اخبار منفی بر روان افراد گفت: دسترسی مداوم به اخبار ناخوشایند می‌تواند استرس و اضطراب را افزایش دهد و احساس امنیت روانی را کاهش دهد. شب یلدا فرصت مناسبی است تا افراد تمرکز خود را به روابط اجتماعی، فعالیت‌های مثبت و سرگرمی‌های شاد معطوف کنند و از تمرکز بر اخبار منفی فاصله بگیرند.

دکتر صمدی درباره نقش شب یلدا در آموزش ارزش‌های خانوادگی به کودکان گفت: شرکت کودکان در جشن‌های خانوادگی و فعالیت‌های گروهی خاطرات مثبت ایجاد می‌کند و اعتمادبه‌نفس، حس تعلق و سلامت روان آنان را در بلندمدت تقویت می‌کند.

مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: شب یلدا ترکیبی از شادی، تعامل اجتماعی، فعالیت‌های فرهنگی و معنوی است که به افراد کمک می‌کند با استرس و چالش‌های زندگی به شکلی سالم‌تر مقابله کنند و سلامت روان خود و خانواده را تقویت نمایند.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر لزوم توجه به اصول تغذیه سالم در شب یلدا گفت: برای حفظ سلامت دستگاه گوارش، توصیه می‌شود شام شب یلدا سبک انتخاب شده و کمی زودتر از ساعات معمول صرف شود.

دکتر زهرا اباصلتی در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا با اشاره به جایگاه شب یلدا به‌عنوان یکی از آیین‌های کهن فرهنگ ایرانی اظهار کرد: در کنار رسوم زیبای این شب، مصرف خوراکی‌های متنوعی همچون میوه‌ها، آجیل، تنقلات و شیرینی‌جات مرسوم است که لازم است در انتخاب و میزان مصرف آن‌ها دقت کافی صورت گیرد.

وی با بیان اینکه توجه به تغذیه مناسب در شب یلدا اهمیت ویژه‌ای دارد، افزود: استفاده متعادل از مواد غذایی متنوع می‌تواند بخش قابل توجهی از نیاز بدن به مواد مغذی را تأمین کند، مشروط بر اینکه مصرف خوراکی‌ها متناسب و به‌اندازه باشد.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ارزش تغذیه‌ای آجیل شب یلدا گفت: آجیل به دلیل دارا بودن مغزها و خشکبار متنوع، منبع مناسبی از پروتئین، کلسیم، فسفر و منیزیم است و نقش مؤثری در سلامت قلب، استخوان‌ها و دندان‌ها دارد؛ با این حال، به دلیل چربی و کالری بالا، مصرف آن باید به‌صورت متعادل و ترجیحاً بدون نمک باشد تا از بروز اضافه‌وزن جلوگیری شود.

دکتر اباصلتی ادامه داد: در میان میوه‌های شب یلدا، هندوانه و انار جایگاه ویژه‌ای دارند و به دلیل دارا بودن ترکیبات آنتی‌اکسیدانی ارزشمند، در پیشگیری از بیماری‌هایی نظیر بیماری‌های قلبی‌ـ‌عروقی و برخی سرطان‌ها مؤثر هستند. رنگ طبیعی این میوه‌ها نشان‌دهنده وجود مواد مفید برای بدن است.

وی با اشاره به خواص خرمالو نیز خاطرنشان کرد: خرمالو از میوه‌های پرمصرف شب یلداست که به‌عنوان پیش‌ساز ویتامین A شناخته می‌شود و نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی و کاهش خطر ابتلا به عفونت‌ها دارد. مصرف این میوه‌ها در فصل سرما می‌تواند تا حدی از اثرات منفی آلودگی هوا بر بدن بکاهد.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نسبت به مصرف بیش از حد میوه‌های خشک هشدار داد و گفت: میوه‌های خشک به دلیل کاهش آب، انرژی متراکمی دارند و مصرف زیاد آن‌ها در درازمدت می‌تواند منجر به دریافت کالری بالا و افزایش وزن شود.

دکتر اباصلتی با تأکید بر نقش سبزیجات در سلامت بدن افزود: مصرف روزانه ۳ تا ۵ وعده سبزیجات توصیه می‌شود. در شب یلدا نیز سبزیجاتی مانند کدو حلوایی و چغندر که سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین‌ها هستند، می‌توانند انتخاب مناسبی باشند.

وی در پایان با تأکید بر انتخاب شام سبک در شب یلدا تصریح کرد: بهتر است شام این شب کمی زودتر میل شود و در تهیه غذا از روغن‌های مناسب مانند روغن کانولا، روغن مخلوط و روغن زیتون استفاده شود و برای سرخ‌کردن نیز از روغن مخصوص سرخ‌کردنی بهره گرفته شود. همچنین توصیه می‌شود از مصرف نوشابه، شیرینی‌جات و دسرهای پرچرب پرهیز کرده و با رعایت نکات تغذیه‌ای، شب یلدایی سالم و خاطره‌انگیز در کنار خانواده رقم بزنیم.

بر اساس نتایج طرح تحقیقاتی انجام شده در دانشگاه  علوم پزشکی مشهد با عنوان «بررسی میزان باکتری‌های پاتوژن در فرآورده‌های لبنی سنتی (پنیر، شیر و خامه)»، درصد قابل توجهی از محصولات لبنی سنتی عرضه‌شده در فروشگاه‌های فاقد مجوز بهداشتی از معاونت غذا و دارو، به باکتری‌های بیماری‌زا و انواع کپک‌ها آلوده هستند و میزان آلودگی آن‌ها فراتر از حدود مجاز استانداردهای تعیین‌شده گزارش شده است.

دکتر اسما افشاری، متخصص صنایع غذایی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به نتایج این مطالعه، آن را هشداری جدی برای سلامت مصرف‌کنندگان لبنیات سنتی دانست و تأکید کرد: افزایش مصرف شیر، پنیر و سایر محصولات لبنی غیرپاستوریزه و سنتی با افزایش خطر بروز مسمومیت‌ها و بیماری‌های عفونی همراه است.

وی افزود: عدم رعایت اصول بهداشتی در مراحل تولید، نگهداری و توزیع این محصولات، عامل اصلی بروز آلودگی گسترده به عوامل بیماری‌زا محسوب می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند سلامت عمومی جامعه را به‌طور جدی تهدید کند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت اطلاع‌رسانی عمومی تصریح کرد: پیشنهاد می‌شود نتایج این پژوهش از طریق بروشورها، پیام‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی گسترده به آگاهی عموم مردم برسد تا مصرف‌کنندگان نسبت به خطرات استفاده از لبنیات غیربهداشتی آگاه شوند.

دکتر افشاری همچنین خاطرنشان کرد: ارتقای آگاهی پزشکان و مسئولان بهداشتی از یافته‌های این تحقیق می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر موارد بالینی مرتبط با آلودگی‌های غذایی، ترویج مصرف لبنیات صنعتی پاستوریزه و تقویت نظارت‌های بهداشتی بر فرآیند تولید و عرضه محصولات لبنی منجر شود.