پزشکی

فوق تخصص زنان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: اصلاح سبک زندگی و تقویت عضلات کف لگن از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری و درمان افتادگی رحم به شمار می‌رود، در حالی که چاقی، زایمان‌های مکرر و افزایش سن از عوامل اصلی بروز این عارضه هستند.

دکتر لیلا پورعلی، فوق تخصص زنان، در گفت‌وگو با وب دا  با اشاره به اینکه افتادگی رحم زمانی رخ می‌دهد که رحم از موقعیت طبیعی خود در حفره شکمی پایین‌تر رفته و به سمت واژن حرکت می‌کند، گفت:این مشکل به‌ویژه در زنان دارای زایمان‌های متعدد یا در سنین بالاتر شایع‌تر است و می‌تواند بر سلامت جسمی و روانی تأثیرگذار باشد.

وی با بیان اینکه افتادگی رحم پس از زایمان معمولاً طی مدتی بهبود می‌یابد، افزود:حتی در موارد زایمان سزارین نیز این وضعیت قابل اصلاح است. ضعف عضلات کف لگن از مهم‌ترین علل بروز این مشکل است و انجام تمرینات تقویتی نقش مؤثری در بهبود وضعیت دارد، البته باید از حمل بار سنگین در حین ورزش خودداری شود.

دکتر پورعلی با تأکید بر اینکه بیماران بدون علامت نباید دچار نگرانی شوند، اظهار کرد:در چنین شرایطی صرفاً باید آموزش‌های لازم در زمینه سبک زندگی سالم به فرد ارائه شود. همچنین باید توجه داشت اصطلاح ‘پارگی رحم’ در حالت طبیعی ممکن نیست؛ زیرا پارگی واقعی رحم وضعیت اورژانسی است و بدون جراحی فوری می‌تواند خطر جانی داشته باشد.

وی ادامه داد: زنانی که زایمان طبیعی مکرر دارند بیش از سایرین در معرض خطر قرار می‌گیرند، زیرا فشار ناشی از زایمان می‌تواند موجب آسیب به بافت‌های نگهدارنده رحم شود.

به گفته این عضو هیأت علمی دانشگاه، افزایش سن و کاهش سطح استروژن پس از یائسگی نیز از دیگر علل ضعف بافت‌های حمایتی رحم است. وی افزود:یبوست مزمن، سرفه طولانی‌مدت، افزایش فشار داخل شکم، بلند کردن اجسام سنگین و حتی زمینه ژنتیکی، از عواملی هستند که می‌توانند افتادگی رحم را تشدید کنند.

دکتر پورعلی درباره علائم این بیماری گفت:شدت علائم در بیماران متفاوت است؛ برخی در مراحل ابتدایی هیچ نشانه‌ای ندارند، اما در مراحل پیشرفته ممکن است احساس سنگینی یا فشار در لگن، درد هنگام رابطه جنسی، تکرر یا بی‌اختیاری ادرار، یبوست، احساس تخلیه ناقص مثانه یا روده و در موارد شدیدتر، خروج رحم از واژن مشاهده شود.

وی تمرینات تقویت عضلات کف لگن (کگل) را از مؤثرترین روش‌های درمانی دانست و افزود:در برخی موارد، استفاده از دستگاه‌های پشتیبان واژن برای کاهش علائم مفید است و در مراحل پیشرفته‌تر، جراحی برای بازگرداندن رحم به جایگاه طبیعی انجام می‌شود.

به گفته او، هورمون‌درمانی در زنان یائسه نیز می‌تواند به تقویت بافت‌های حمایتی رحم کمک کند.

این فوق تخصص زنان در پایان خاطرنشان کرد:پرهیز از چاقی، درمان به‌موقع یبوست، خودداری از بلند کردن اجسام سنگین، انجام منظم تمرینات کف لگن و مراقبت از عضلات لگن در دوران بارداری از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از افتادگی رحم محسوب می‌شوند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و رئیس بانک چشم این دانشگاه با ابراز نگرانی از افزایش چشمگیر موارد نزدیک‌بینی در کودکان و نوجوانان گفت: پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد تا سال ۲۰۵۰ بیش از نیمی از جمعیت جهان نیازمند استفاده از عینک خواهند بود.

دکتر سیامک زارعی قنواتی، استاد گروه چشم‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وب دا با اشاره به افزایش جهانی شیوع نزدیک‌بینی (میوپی) اظهار داشت: نمرات بالای نزدیک‌بینی در آینده می‌تواند زمینه‌ساز عوارض جدّی از جمله آب مروارید، آب سیاه، پارگی شبکیه و آسیب به مرکز بینایی شود که در نهایت به کم‌بینایی یا حتی نابینایی می‌انجامد.

وی علت اصلی رشد این پدیده را استفاده طولانی‌مدت از صفحات نمایشگر و کاهش فعالیت‌های بدنی در فضای باز عنوان کرد و افزود: امروزه مشاهده می‌شود در کلاس‌های درس دانش‌آموزان زیر ۱۵ تا ۱۸ سال، بیش از ۴۰ تا ۵۰ درصد آن‌ها نیازمند عینک هستند؛ آماری که زنگ خطری جدّی برای خانواده‌ها و نظام سلامت محسوب می‌شود.

رئیس بانک چشم دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: کاهش فعالیت‌های غیرضروری با کامپیوتر، لپ‌تاپ و تلفن همراه و جایگزینی آن‌ها با فعالیت‌های بدنی در فضای باز، ورزش‌های گروهی نظیر فوتبال و والیبال و بازی‌های سنتی می‌تواند به‌طور قابل توجهی از بروز نزدیک‌بینی در کودکان پیشگیری کند.

دکتر زارعی قنواتی در ادامه از آغاز مطالعات گسترده در حوزه کنترل پیشرفت نزدیک‌بینی در کشور خبر داد و گفت: در بیمارستان خاتم‌الانبیاء (ص) و کلینیک فوق‌تخصصی چشم‌پزشکی نورآفرین، پروژه‌های تحقیقاتی وسیعی آغاز شده است. در همین راستا، دستگاه پیشرفته مایوپیا مستر ۲ (Myopia Master II) برای نخستین‌بار وارد ایران می‌شود تا امکان بررسی دقیق تأثیر روش‌های درمانی مختلف از جمله قطره‌ها و عینک‌های ویژه فراهم گردد.

وی با اشاره به اینکه نتایج مطالعات خارجی، به‌ویژه تحقیقات انجام‌شده در شرق آسیا، لزوماً قابل تعمیم به جمعیت ایرانی نیستند، افزود: بر اساس پژوهش‌هایی که پیش‌تر انجام دادیم، اثربخشی برخی قطره‌ها در کودکان ایرانی مشابه مطالعات چینی نبود و همین مسئله ضرورت اجرای تحقیقات بومی را دوچندان می‌کند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه در پایان خاطرنشان کرد: هدف مطالعات جدید، شناسایی مؤثرترین و ایمن‌ترین روش‌های کنترل یا پیشگیری از پیشرفت نزدیک‌بینی در کودکان ایرانی است تا از تبعات بینایی این اپیدمی جهانی جلوگیری شود.

مسئول امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به اهمیت آگاهی‌بخشی و غربالگری در حوزه سلامت زنان، از دستیابی به بیش از ۹۰ درصد موفقیت در درمان سرطان پستان در صورت تشخیص زودهنگام و اقدام به‌موقع خبر داد.

به گزارش وب دا، دکتر نغمه رزاقی،در نشست خبری هفته سلامت زنان با بیان اینکه سلامت زنان تنها به نبود بیماری محدود نمی‌شود، بلکه آرامش، آگاهی، کرامت و امید را نیز در بر می‌گیرد، گفت: هر گامی که در مسیر توانمندسازی زنان برداشته می‌شود، سرمایه‌گذاری برای نسل فرداست.

وی با اشاره به طراحی و اجرای برنامه‌های جامع در سه سطح سلامت روان، جسم و معنوی برای بانوان دانشگاه، افزود: در حوزه سلامت روان، با همکاری دکتر صمدی، مدیر مرکز مشاوره دانشگاه، مرکز مشاوره کوهسنگی مجدداً فعال شد تا همکاران بتوانند از خدمات تخصصی بهره‌مند شوند.

به گفته وی، تفاهم‌نامه‌ای نیز با دانشگاه فردوسی مشهد و کلینیک روان‌شناسی این دانشگاه منعقد شده تا کارکنان دانشگاه علوم پزشکی از خدمات مشاوره‌ای آن بهره‌مند شوند.

مسئول امور بانوان دانشگاه با اشاره به برگزاری کارگاه‌های آموزشی متنوع در دو سال اخیر گفت: از جمله برنامه‌ها، کارگاه ۱۰ جلسه‌ای “مثبت زندگی” با حضور استاد بهادرخان بود که مهارت‌های ده‌گانه زندگی را آموزش داد و با استقبال گسترده همکاران همراه شد.

وی ادامه داد: همچنین سمینارهای یک‌روزه سبک زندگی سالم در چهار نوبت برگزار شد که حدود دو هزار نفر از کارکنان از آن بهره‌مند شدند.

دکتر رزاقی با تأکید بر اهمیت سلامت جسمی و ترویج ورزش بانوان اظهار کرد: در هفته‌های مرتبط با سلامت زنان، برنامه‌های پیاده‌روی گروهی برگزار شد و پیشنهاد اختصاص زمان منظم برای فعالیت‌های ورزشی بانوان نیز با موافقت هیأت‌رئیسه مواجه شد.

وی افزود: در برخی واحدها مانند ستاد مرکزی، حرکات کششی و نرمش‌های سبک در محل کار اجرا می‌شود که نقش مؤثری در بهبود سلامت کارکنان دارد.

مسئول امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی مشهد از اجرای پویش جهانی صورتی خبر داد و گفت: این برنامه از ۹ مهر تا ۹ آبان، با محوریت غربالگری سرطان‌های شایع بانوان به‌ویژه سرطان پستان برگزار می‌شود. تشخیص زودهنگام می‌تواند احتمال موفقیت درمان را از ۴۰ به بیش از ۹۰ درصد افزایش دهد و مرگ‌ومیر ناشی از این سرطان را تا ۴۰ درصد کاهش دهد.

وی افزود: آزمایش پاپ اسمیر و تست HPV نیز در پیشگیری از سرطان دهانه رحم نقش مهمی دارند و می‌توانند بیش از ۸۰ درصد موارد جدید را پیش از بروز شناسایی و پیشگیری کنند.

مسئول امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به همکاری‌های بین‌بخشی دانشگاه با نهادهای مختلف افزود: از جمله این همکاری‌ها می‌توان به تعامل با استانداری خراسان رضوی و کمیسیون خانواده شورای شهر مشهد اشاره کرد.

به گفته دکتر رزاقی، در حوزه جمعیت نیز پیگیری‌هایی برای ایجاد و ارتقاء مهدکودک‌ها انجام شده است که تاکنون تعداد مهدهای وابسته به دانشگاه به ۷ مورد رسیده و دو مهد جدید در پردیس دانشگاه و بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد افتتاح شده‌اند.

مسئول امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد:سلامت بانوان تنها مسئولیت فردی نیست، بلکه رسالتی جمعی است؛ از دانشگاه تا رسانه و از خانواده تا سیاست‌گذاری، همه در تحقق آن سهیم‌اند. هر زن سالم، جامعه‌ای پویا و خانواده‌ای امیدوار می‌سازد.

متخصص دندان‌پزشکی کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به خطرات شیردهی یا تغذیه نوزاد با شیشه در هنگام خواب، تأکید کرد: در طول شب، به‌دلیل کاهش ترشح بزاق، قند موجود در شیر برای ساعات طولانی بر سطح دندان‌ها باقی می‌ماند و این امر به حل شدن مینای دندان و ایجاد پوسیدگی‌های سریع و گسترده منجر می‌شود.

 دکتر ترانه موحد در گفتگو با وب دا  با اشاره به اینکه بسیاری از والدین از مشاهده پوسیدگی‌های زودرس و وسیع در دندان‌های کودکان خود شگفت‌زده می‌شوند، گفت: علت اصلی این مشکل در یک عادت ساده اما نادرست نهفته است؛ یعنی خواباندن کودک با شیشه شیر در دهان یا آرام کردن او با شیردهی مکرر شبانه.

وی افزود: در طول شب، ترشح بزاق – که پاک‌کننده طبیعی دندان‌هاست – به حداقل می‌رسد. در نتیجه، قند شیر (لاکتوز) برای مدت طولانی روی دندان‌ها باقی می‌ماند و باکتری‌های دهان با تغذیه از آن، اسید تولید می‌کنند که موجب حل شدن مینای دندان می‌شود. این وضعیت که به نام پوسیدگی ناشی از شیشه شیر یا شیر مادر شناخته می‌شود، معمولاً در سنین زیر سه سال آغاز شده و اغلب نیازمند درمان‌های پیچیده و حتی بیهوشی عمومی است.

راهکارهای پیشگیری از پوسیدگی شیر شبانه

دکتر موحد برای پیشگیری از این نوع پوسیدگی‌ها توصیه کرد:مسواک‌زدن از زمان رویش اولین دندان، پاک‌سازی دهان کودک پس از هر نوبت شیردهی شبانه با پارچه مرطوب، حذف تدریجی شیر شبانه پس از یک‌سالگی، و جایگزینی شیشه شیر با لیوان بعد از دو سالگی از اقدامات ضروری است.

وی تأکید کرد: دندان‌های شیری سالم نقش حیاتی در جویدن، تکلم، زیبایی چهره و هدایت صحیح رویش دندان‌های دائمی دارند و پیشگیری از پوسیدگی پیش‌رس، سرمایه‌گذاری برای سلامت آینده کودک محسوب می‌شود.

این دانشیار دانشگاه با اشاره به ارتباط مستقیم سلامت دهان با سلامت عمومی گفت: پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه درمان‌نشده می‌توانند سلامت قلب و ریه‌ها را تهدید کنند، زیرا باکتری‌های دهان از طریق جریان خون به اندام‌های دیگر منتقل می‌شوند. مطالعات علمی نیز ارتباط این عفونت‌ها را با بیماری‌های قلبی-عروقی، ریوی و حتی آلزایمر نشان داده‌اند.

وی افزود: سلامت دهان دروازه‌ای برای سلامت یا بیماری کل بدن است؛ بنابراین رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندان‌پزشک باید به یک عادت خانوادگی تبدیل شود.

تغذیه سالم و نقش پروبیوتیک‌ها

دکتر موحد به خانواده‌ها توصیه کرد: به‌جای خوراکی‌های پوسیدگی‌زا مانند کیک و بیسکویت، از میوه‌ها و سبزیجات ترد مانند سیب، هویج و خیار برای میان‌وعده کودکان استفاده کنند، زیرا جویدن آن‌ها موجب افزایش جریان بزاق شده و مانند یک مسواک طبیعی عمل می‌کند.

وی همچنین به نقش پروبیوتیک‌ها (میکروب‌های مفید موجود در ماست و پنیر پروبیوتیک) در کاهش باکتری‌های پوسیدگی‌زا و پری‌بیوتیک‌ها (مواد مغذی باکتری‌های مفید موجود در سبوس و حبوبات) اشاره کرد و افزود: نان سبوس‌دار همراه پنیر پروبیوتیک و گردو یک میان‌وعده بسیار مناسب و سالم برای کودکان است.

اهمیت معاینات منظم دندان‌پزشکی

این متخصص در پایان خاطرنشان کرد: بزاق سالم باید شفاف و آبکی باشد و خشکی دهان نشانه‌ای از افزایش خطر پوسیدگی است. اگرچه تغذیه سالم نقش بنیادین دارد، اما معاینات منظم دندان‌پزشکی، مسواک‌زدن با خمیردندان و استفاده از نخ دندان از ارکان اصلی سلامت دهان محسوب می‌شوند. باید به خاطر داشت که پیشگیری همیشه آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر از درمان است.