بهداشت و پیشگیری

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: در شب یلدا از میوه های تازه استفاده کنید زیرا مصرف بیش از حد میوه های خشک هم می‌تواند برای سلامتی بدن شما دردسر ساز باشد، میوه های خشک در مقایسه با میوه های تازه آب کمتری دارند؛ بنابراین، مصرف بیش از حد آن ها در دراز مدت می‌تواند انرژی زیادی به بدن برساند و باعث چاقی شود.

دکتر زهرا اباصلتی ، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه شب یلدا از آیین های کهن فرهنگ ایرانی است که علاوه بر آداب و رسوم مختلف  در این شب، استفاده از خوراکی های خاص بعنوان نماد شب یلدا مرسوم است، عنوان کرد: توجه به تغذیه مناسب در این شب حائز اهمیت است زیرا انواع میوه از جمله هندوانه و انار، شیرینی، تنقلات و انواع آجیل در دورهمی های این شب استفاده می شود.

وی ادامه داد: با تلفیق مواد غذایی مختلفی که شب چله استفاده می شود به نوعی، بدن مقدار کافی از مواد مغذی مختلف را دریافت می کند البته به شرط اینکه مناسب و به اندازه از این مواد خوراکی ها استفاده شود .

دکتر اباصلتی با بیان اینکه آجیل شب یلدا به دلیل مغزها و خشکبار فراوان و متنوعی که دارد از نظر ارزش تغذیه‌ای بسیار ارزشمند است، عنوان کرد: آجیل از جمله مواد غذایی است که معمولا در میهمانی‌های رسمی‌ به کار می‌رود وجزء موادغذایی گران‌قیمت است اما در بسیاری از مناطق کشور آجیل محلی که شامل تخمه ها ومغز های ارزانتر می شود نیز وجود دارد که این شب را برای اهالی گرم ودلنشین می کند. مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه مغز دانه های آجیل، منبع مناسبی از پروتئین است،درواقع، کلسیم، فسفر و منیزیم موجود در آجیل اول از همه باعث سلامت قلب می‌شود، ابراز کرد: اگر می‌خواهید استخوان ها و دندان های محکمی داشته باشید، آجیل بخورید البته بهتر است در خوردن این مواد چرب و مغذی زیاده‌روی نکنید تا از خطر چاقی در امان بمانید و حتما از آجیل بدون نمک استفاده کنید.

وی با اشاره به اینکه در میان میوه ها، هندوانه و انار پای ثابت شب چله هستند که حاوی مقادیر با ارزشی از مواد مغذی هستند ، گفت:  رنگ میوه ها به شکلی حاکی از دارا بودن یکسری مواد با ارزش(انتی اکسیدانها) در آن است، موادی که اثرات بسیار مناسبی بر بدن دارند و از بیماری های مختلفی مانند بیماری قلب و عروق یا انواع سرطان ها جلوگیری می کنند.

دکتر اباصلتی با بیان اینکه خرمالو هم جز میوه های شب چله است که یکی از فواید بسیار خوب خرمالو پیش ساز ویتامین آ است و به همین دلیل رنگ نارنجی که دارد، در حقیقت در دسته موادی هستند که در پیشگیری از بسیاری از بیماری ها تاثیر می گذارند و کمبود آن باعث افزایش خطر ابتلا به عفونت می شود، گفت: به طور کلی مصرف این نوع میوه ها در فصل سرما، مانع و سدی در برابر اثرات سوء آلودگی هوا بر بدن است.

وی با اشاره به اینکه علاوه بر میوه جات، سبزیجات هم نقش بسیار مهمی بر سلامت انسان داشته و لازم است روزانه 3 تا 5 وعده از سبزیجات مختلف صرف شوند، بیان کرد:  در این میان کدو حلوایی و چغندر از جمله سبزیجاتی هستند که مصرف زیادی در شب یلدا دارند، که منبع غنی از آنتی اکسیدانها و ویتامینهای مختلف هستند.

دکتر اباصلتی اظهار کرد: سعی کنید وعده شام را سبک انتخاب کنید و برای سلامت دستگاه گوارش خود سعی کنید شام شب یلدا را کمی زودتر میل کنید. در پخت غذاها هم از روغنهای مناسب استفاده کنید .برای پخت و پز، روغن کانولا، روغن مخلوط و روغن زیتون  و برای سرخ کردن از روغن مخصوص سرخ کردنی استفاده نمائید.

وی تاکید کرد: از مصرف شیرینجات ، دسرهای پرچرب و شیرین ، نوشابه و... پرهیز کنیدو مواد غذایی سالم را انتخاب کنید. اگر می‌خواهید شب یلدای خود را سالم و سلامت در کنار خانواده بگذرانید، پرهیز غذایی و نکات سلامتی را مدنظر قرار دهید تا دچار مشکل نشوید و خاطره خوبی از شب یلدای خود داشته باشید.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: از ابتدای امسال تا کنون، سه هزار و 451 مورد مشاوره به مادران ارائه شده است که به صورت میانگین 288 نفر مشاوره در ماه تخمین زده می شود. 

دکتر محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه  در مشاوره های شیردهی بررسی وضعیت کلی خانواده (اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی)، وضعیت سلامت مادر و شیرخوار، ارائه مشاوره به والدین در زمینه اهمیت تغذیه با شیر مادر و اصول تغذیه با شیر مادر، حمایت از والدین در موارد خاص، پیگیری والدین و شیرخوار، ارجاع به سطوح تخصصی در صورت نیاز انجام می شود، گفت: علاوه بر این در راستای ترویج تغذیه کودک با شیر مادر برنامه های ترویجی نیز پیش بینی شده است. 

وی ادامه داد: مشارکت در طراحی مداخلات و اجرای آنها به منظور بهبود وضعیت شاخصهای شیر مادر در سطح ارائه خدمت ،جلب مشارکت و پایبندی همه جانبه اعضای خانواده و بویژه همسر و مادر شیرخوار، جلب مشارکت، حمایت و پایبندی همه جانبه کارکنان سیستم بهداشتی درمانی برای ایفای نقش موثر در امر ترویج تغذیه با شیر مادر در راستای ترویج تغذیه صحیح کودک انجام می شود. 

وی اظهار کرد: در حوزه بالینی و مراقبتی، ارزیابی، تشخیص، مراقبت ویژه و همچنین انتقال آگاهی های لازم و فراهم نمودن زمینه تغییررفتار و توانمند سازی مادران در زمینه تغذیه با شیر مادر از سوی مراکز مشاوره شیردهی انجام می شود. 

دکتر احمدیان گفت: اقدامات مراکز شیردهی در حوزه بررسی نحوه شیردهی و رفع مشکلات آن ، کمک به مادر دارای فرزند دو یا چندقلو برای شیردادن به قل ها، آموزش مادر با روشهای شیردهی همزمان قل ها، بررسی سلامت پستان و رفع مشکلاتی مانند احتقان، شقاق، نوک(نیپل) فرورفته، آموزش استفاده از نیپل شیلد ،شیردوش، آموزش نحوه دوشیدن و نگهداری شیر، آموزش تغذیه همزمان شیرخوار با شیر مادر و شیر مصنوعی، آموزش خانواده برای همکاری با مادر در رابطه با تغذیه شیرخوار،آموزش ورزش و فیزیوتراپی مادر برای افزایش شیر و در صورت عدم رشد کافی شیرخوار و یا بیماری مادر و کودک که شیر مادر برای شیرخوار ضرر داشته باشد ،صدور شیر مصنوعی  خلاصه می شود.

وی افزود: بیشترین علل مراجعه اختلال رشد، دوقلویی، چندقلویی ، مشکلات پستانی و تصور مادر از ناکافی بودن شیر است  و نتیجه مشاوره نیز 39 درصد موفقیت برای ادامه تغذیه شیر خوار با شیر مادر ، 29 درصد شیر مصنوعی و  32 درصد توام ( شیرمادر و شیر مصنوعی)بوده است.

رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: حبوبات در صورتی که همراه با غلات مصرف شوند، از جهت ارزش غذایی پروتئینی، کامل تر می شوند و در عین حال فاقد کلسترول و دارای فیبر غذایی مناسب برای دستگاه گوارش هستند و نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای قلبی عروقی دارد.

دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با وب دا افزود: حبوبات منبع آهن بوده و برای پیشگیری از کم خونی خصوصاً در زنان و کودکان مفید است. وجود مقادیر بالای فیبر غذایی در حبوبات، احتمال بیماریهای غیرواگیر از جمله دیابت و انواع سرطان را کاهش می دهد و علاوه بر این باعث ایجاد سیری و کمک به تثبیت قند خون در سطح مطلوب شده و برای افراد دیابتی مناسب است.

وی با توصیه به جایگزین کردن برنج ساده و سفید با مخلوط برنج و حبوبات مانند عدس پلو، ماش پلو و... خاطر نشان کرد: افزودن حبوبات به انواع سالاد، کوکو، کتلت و خورشت ها راهکارهایی برای غنی سازی غذای روزانه است.

رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه ادامه داد: الیگوساکاریدهای موجود در پوسته حبوبات، باعث نفخ می گردد به همین دلیل بهتر است حبوبات را چند ساعت قبل از پخت خیس کرده و دوبار آب آن را تعویض کنیم که نفخ حبوبات گرفته شود.

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: تست HIV به صورت رایگان و محرمانه در مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری و عفونی انجام می‌شود و برای تستهای با پاسخ مثبت هم انجام تست‌های تکمیلی و همچنین تحویل داروهای موردنیاز را به صورت رایگان داریم.

دکتر علی حسین‌پور در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: خدمات تشخیصی و درمانی در حوزه HIV به صورت رایگان در مراکز خدمات جامع سلامت ارائه می‌شود و اهمیت خدمات‌رسانی به افراد HIV مثبت شناسایی شده هم در جلوگیری از پیشرفت و تشدید وضعیت بیماری و همچنین انتقال آن به فرد دیگر بوده است.

وی تصریح کرد: یه کسانی که خودشان در معرض خطر ابتلا به بیماری HIV می‌بینند توصیه می‌کنیم جهت انجام تست رایگان آن که به صورت کاملاً محرمانه و بدون نوشتن نام و نام خانوادگی فرد انجام می‌شود به نزدیکترین مرکز مشاوره بیماری‌های رفتاری و عفونی مراجعه نموده و تست HIV خود را انجام دهند.

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خدمات مرتبط با حوزه HIV به صورت رایگان در مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری و عفونی ارائه می‌شود، خاطرنشان کرد: در در سطح شهر مشهد مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری و عفونی در خیابان امام هادی(ع)، مرکز خدمات جامع سلامت شهید صفاری در بولوار هاشمیه (خیالبن شهید ملکیان)، مرکز مشاوره نوید تندرستی در بولوار وحدت، مرکز خدمات جامع سلامت شهید قدسی در خیابان سناباد، مرکز خدمات جامع سلامت حضرت زهرا(س) در خیابان شهید هاشمی‌نژاد و مرکز مشاوره بیماری‌‎های رفتاری در بولوار حر (خیابان شهید موسوی‌نژاد) فعال است و در هر کدام از شهرهای تابعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد یک مرکز با موضوع اچ آی وی فعال است.

وافزود: در مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری و عفونی حضور پزشک، مراقب سلامت و کارشناس HIV را داریم که خدمات مورد نیاز را در حوزه HIV ارائه می‌دهند، مراکزی که در کنار ارائه خدمات HIV، ارائه دهنده خدمات مورد نیاز در حوزه هپاتیت هم هستند.