بهداشت و پیشگیری

رئیس گروه بیماریهای غیر واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: بر اساس آخرین آمار منتشر شده،خراسان رضوی هرساله حدود 10 هزار نفر بیمار جدید سرطان دارد که شایعترین آنها به ترتیب پستان ،کلورکتال، ریه ،پوست و پروستات است و شایعترین سرطانها در جمعیت زنان استان شامل پستان ،کلورکتال ، معده، پوست و تیروئید و در جمعیت مردان استان معده ،کلورکتال ، ریه، پوست و پروستات است.

دکتر بابک اقبالی در گفتگو با وب دا خاطرنشان کرد: چهار بیماری عمده غیرواگیر (بیماری های قلبی عروقی، سرطان، دیابت وبیماری های مزمن تنفسی) به ترتیب مسئول ۸۳ درصد از مرگ ومیرها در جهان و ۸۲ درصد از مرگ ومیرها در ایران است و عامل اصلی آنها ریشه در سبک زندگی ورفتارهای افراد، رژیم غذایی ناسالم، نداشتن فعالیت بدنی مناسب، مصرف دخانیات و الکل دارد.

دکتر اقبالی تصریح کرد: در حال حاضر با افزایش امید به زندگی وبالا رفتن طول عمر افراد، تغییر در سبک زندگی، افزایش مصرف دخانیات، مصرف کم میوه و سبزی، کم تحرکی و ... بیماری های غیر واگیر از جمله سرطان ها در حال افزایش است که می توان با رعایت خودمراقبتی آن ها را مدیریت کرد و با تشخیص زودهنگام و به موقع آن را درمان نمود.

وی ادامه داد: در تمام نظام های بهداشتی دنیا، توجه به برآورد هزینه‏-اثربخشی پیشگیری و بعد از آن تشخیص زودهنگام در اولویت است بطوری که تخمین زده می شود بیش از یک سوم تمام موارد سرطان ها قابل پیشگیری و50 درصد به شرط تشخیص زودهنگام، بالقوه درمان پذیر می باشند.

رئیس گروه بیماریهای غیر واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه هرسااله روز جهانی سرطان در۱۵ بهمن ماه مطابق با ۴ فوریه برگزار می‌شود افزود: در سطح جهانی کمپین جدیدی تحت عنوان "متحد در یگانگی (United by Unique)" برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷، معرفی شده است که بر اهمیت رویکرد فرد‏-محور در مواجهه با این بیماری می‌پردازد، اظهار داشت: ما نیز هم راستا با اهداف ملی و جهانی مبارزه با سرطان، این هفته را در سال ۱۴۰۳ با شعار "دست در دست هم برای پیشگیری و مبارزه با سرطان" برگزار می‌ کنیم.

رئیس اداره بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: بیماری‌ ویروسی HMPV واکسن و داروی خاصی ندارد، بیماری که در گذشته هم بوده و بهترین راه برای پیشگیری از رعایت نکات بهداشتی بوده است.

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: ویروس HMPV و یا همان متاپنومو که از آن به عنوان یک بیماری جدید نام برده می‌شود در گذشته هم بوده و بیماری جدیدی نیست و ما در سال‌های گذشته نمونه آن را در کشور داشتیم و آخرین بار در اردیبهشت ماه امسال مشاهده شده بود.

وی تصریح کرد: بیماری ویروسی HMPV در تمامی ماه‌ها مشاهده شده و مختص به زمان خاصی نیست، اما موارد مبتلا به این بیماری در فصول سرد سال بیشتر از دیگر زمان‌ها مشاهده شده است.

رئیس اداره بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه بیماری‌ ویروسی HMPV واکسن و داروی خاصی ندارد، خاطرنشان کرد: علائم بیماری متاپنومو مانند کرونا بوده و بیشتر با مواردی همچون تب، سرفه، سر درد، سرگیجه، حالت تهوع و آبریزش بینی دیده شده است.

دکتر نهبندانی افزود: بیماری متاپنومو به مانند کرونا دارو و واکسن خاصی ندارد، اما کیت شناسایی و تشخیص آن موجود است.

وی با تأکید بر اینکه بیشترین گروه‌های مبتلا به بیماری متاپنومو از 3 گروه کودکان، مادران باردار و سالمندان بودند، گفت: این بیماری در در تمامی گروه‌ها دیده شده و ما به عموم مردم به خصوص گروه‌های خاص و پرخطر توصیه بر رعایت نکات بهداشتی را داریم تا در روزهای سرد سال گرفتار این بیماری ویروسی نشوند.

رئیس اداره بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد اضافه کرد: همچنین به کسانی هم که مبتلا به بیماری‌ ویروسی HMPV و یا دیگر بیماری‌های ویروسی نظیر سرماخوردگی و آنفلوآنزا شده‌اند توصیه می‌کنیم تا زمان بهبودی در جمع‌های شلوغ و عمومی و نیز محافل و دورهمی‌ها حاضر نشوند و اینکه با هماهنگی با مدیران و مسئولان مربوطه به مدرسه و محل کار نروند تا زمینه انتقال بیماری به دیگران فراهم نشود.

دکتر نهبندانی تأکید کرد: با توجه به اینکه در فصول سرد به دلیل ازدحام جمعیت در اماکن سربسته و عدم تهویه کافی، انواع بیمار‌ی‌های ویروسی و باکتریال تنفسی شایع است، استفاده از ماسک و رعایت اصول بهداشت فردی از جمله شستن دست‌ها با آب و صابون را در راستای پیشگیری از ابتلای به این بیماری‌ها لازم و ضروری می‌دانیم.

وی بیان کرد: اگر علائمی از بیماری متاپنومو را داشتیم باید جهت درمان آن به پزشک مراجعه نماییم و اینکه تا زمان بهبودی با دیگران به‌خصوص گروه‌های خاص و پرخطر ارتباط برقرار نکنیم تا زمینه انتقال ویروس و بیماری به آنان فراهم نشود.

رییس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: ۱۶ هزار و ۳۲۳ مورد حیوان گزیدگی در ۹ ماهه امسال در مناطق زیر پوشش این دانشگاه در استان خراسان رضوی رخ داده است که نسبت به مدت مشابه پارسال رشد ۱۰ درصدی دارد.

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا افزود: ۹ هزار و ۴۰۲ مورد از این موارد حیوان گزیدگی معادل ۵۸ درصد مربوط به شهر مشهد و بقیه مربوط به سایر شهرستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد در استان خراسان رضوی بوده است.

وی بیان کرد: تمام افراد مراجعه کننده به مراکز هاری مراقبت کامل دریافت کرده‌اند و پیگیری‌های لازم برای همه انجام شده است.

رییس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: همچنین از این تعداد حیوان گزیدگی امسال نزدیک به ۱۱۲ مورد را حیوان هار با گزش‌های متعدد انجام داده است.

وی اضافه کرد: توصیه می‌شود افراد در صورت گزش توسط حیوانات بلافاصله به نزدیکترین مرکز درمان هاری مراجعه کنند، چراکه در این مراکز تمام موارد حیوان گزیدگی به صورت کامل پیگیری می‌شود و درمان موضعی، تزریق واکسن و در صورت نیاز دریافت سرم و سرم‌تراپی انجام می‌شود.

رییس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: هم اینک ۲۸ واحد درمان و پیشگیری هاری در مناطق زیر پوشش این دانشگاه به صورت شبانه روزی فعال هستند که از این تعداد چهار واحد در مشهد و ۲۴ واحد در شهرستان‌های تابعه این دانشگاه قرار دارند.

وی افزود: هزینه درمان کامل هاری شامل تزریق واکسن و سرم دریافتی برای هر مصدوم ناشی از حیوان گزیدگی ۸۰ میلیون ریال است که در مراکز درمان هاری به صورت رایگان انجام می‌شود.

دکتر نهبندانی با بیان اینکه بیماری هاری یک بیماری ۱۰۰ درصد کشنده سیستم عصبی مرکزی است و درمان ندارد، ادامه داد: این بیماری به راحتی با واکسیناسیون قابل پیشگیری است، اما بعد از ابتلای فرد، بیماری درمان ندارد و فرد محکوم به مرگ است لذا بهترین زمان مراجعه افرادی که دچار حیوان گزیدگی می‌شوند به مراکز درمان هاری ۲۴ ساعت اولیه بعد از گزش است.

رییس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه ۹۷ درصد گزیدگی‌ها با سگ و گربه و بقیه توسط سایر حیوانات وحشی و اهلی است، گفت: بیشترین تعداد گزش امسال به ترتیب ۷۱ درصد مربوط به سگ‌ها و سپس ۲۶ درصد مربوط به گربه‌ها و سه درصد مربوط به سایر حیوانات از جمله حیوانات وحشی و اهلی بوده است.

وی افزود: بیشترین موارد حیوان گزیدگی‌ در حاشیه شهرها و روستاها و بیشتر توسط سگ اتفاق می‌افتد.

نهبندانی ادامه داد: بیماری‌های مشترک زیادی از حیوانات به انسان منتقل می‌شود که مهم‌ترین آنها هاری، تب کریمه کنگو، تب مالت، سالک و سیاه زخم است.

وی گفت: هر ماه نزدیک به هزار و ۷۰۰ مورد حیوان گزیدگی در مناطق زیر پوشش این دانشگاه ثبت و گزارش می‌شود که این آمار به علت تمایل مردم به نگهداری حیوان خانگی و آگاهی نداشتن مردم در حال افزایش است.

رییس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهدی افزود: مردم باید آموزش ببینند و نحوه برخورد با حیوانات را برای پیشگیری از حیوان گزیدگی بیاموزند و در صورت گزش به نزدیکترین مرکز بهداشت مراجعه کنند

رئیس گروه بیماریهای غیر واگیردار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: تا کنون حدود یک میلیون نفر در مناطق زیر پوشش این تحت غربالگری  خطر سنجی بیماری های قلبی و عروق قرار گرفتند.

دکتر بابک اقبالی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه خطر سنجی حوادث قلبی وعروقی برای افراد بالای 30 سال  بصورت رایگان در تمام مراکز خدمات جامع سلامت،پایگاه سلامت و  خانه های بهداشت روستایی انجام می شود، خاطر نشان کرد: برای  هر فرد بالای 30 سال در بدو ورود به مرکز خدمات جامع سلامت،  ابتدا مشخصات فردي، سابقه ابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي، ديابت و يا فشارخون بالا، سابقه مصرف دخانيات و يـا الكـل و سابقه خانوادگي بيماري قلبي عروقي زودرس، ديابت و يا نارسايي كليه در افراد درجـه يـك خـانواده بررسـي می شود.

وی با بیان اینکه  فشارخون،  قند خون و كلسترول خون از جمله مهمترین فاکتورهای ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی است، تصریح کرد: این سه فاکتور در مراکز بهداشتی (در اولین نوبت بصورت رایگان) اندازه گيري ميشود.

دکتر اقبالی با اشاره به اینکه  بر حسب ميزان خطر سكته هاي قلبي و مغزي كه براي فـرد محاسـبه شـده و طبـق برنامه زمانبندي شده، فرد پيگيري و ارزيابي مجدد ميزان خطر سكته هاي قلبي و مغزي را دریافت می کند، گفت: با کنترل فاکتورهای خطر در ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی تا حدودی زیادی می توان از این بیماری پیشگیری کرد .

وی با بیان اینکه خطر سنجی قلبی وعروقی مشخص میکند که در 10 سال آینده چند درصد احتمال بروز حوادث قلبی وعروقی برای فرد مورد نظر وجود خواهد داشت اظهار کرد: هدف اصلی در خطر سنجی بیماریهای قلبی و عروقی این است که نیروی کار و سرمایه انسانی به دلیل ابتلا به این بیماری دچار از کار افتادگی نشود و طول عمر و کیفیت آن برای همه مردم افزایش یابد.