پزشکی

فوق تخصص بیماری‌های روماتولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: بروز خشکی صبحگاهی در مفاصل می‌تواند زنگ خطری جدی برای ابتلا به بیماری آرتریت روماتوئید باشد و پرهیز از مصرف دخانیات در پیشگیری از این بیماری نقش مهمی ایفا می‌کند.

دکتر مژده قمری، فوق تخصص بیماری‌های روماتولوژی، در گفت‌وگویی با وب دا  با اشاره به ماهیت خودایمنی بیماری آرتریت روماتوئید اظهار داشت: این بیماری التهابی می‌تواند در هر دو جنس زن و مرد بروز کند و در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، موجب تغییر شکل مفاصل و درگیری اندام‌های حیاتی مانند چشم و ریه شود.

وی با اشاره به عوامل خطر این بیماری افزود: بهداشت ضعیف دهان و دندان و مصرف سیگار از جمله مهم‌ترین ریسک‌فاکتورهای ابتلا به آرتریت روماتوئید به شمار می‌روند.

دکتر قمری درباره علائم این بیماری گفت: خشکی مفاصل در ساعات اولیه صبح به مدت بیش از نیم ساعت، همراه با درد، التهاب و تورم مفاصل، از نشانه‌های بارز آغاز یا تشدید بیماری‌های التهابی مفصل به‌ویژه آرتریت روماتوئید است و در صورت تداوم این علائم، باید بررسی‌های تخصصی و درمان مناسب هرچه سریع‌تر آغاز شود.

وی ادامه داد: عدم درمان این بیماری در مراحل اولیه، می‌تواند به تخریب مفصل و کاهش کیفیت زندگی بیماران منجر شود.

این فوق تخصص روماتولوژی با تأکید بر نقش پیشگیرانه سبک زندگی سالم گفت: رعایت بهداشت دهان و دندان و پرهیز از مصرف دخانیات، به‌ویژه سیگار، از عوامل کلیدی در پیشگیری از بروز بیماری‌های التهابی مزمن مفاصل محسوب می‌شود.

او افزود: هرگونه بروز درد، التهاب تاندن، تورم یا خشکی صبحگاهی در مفاصل باید به‌عنوان زنگ خطر تلقی شود و بیماران لازم است در اسرع وقت به پزشک متخصص مراجعه کنند.

دکتر قمری در توضیح جنبه‌های تشخیصی بیماری گفت: تشخیص آرتریت روماتوئید بر پایه تفسیر هم‌زمان یافته‌های بالینی و آزمایشگاهی صورت می‌گیرد. در دوره‌های فعال بیماری، شاخص‌های التهابی مانند نرخ رسوب گلبول‌های قرمز (ESR) و پروتئین واکنشگر سی (CRP) افزایش می‌یابد و آزمایش‌های اختصاصی‌تر همچون فاکتور روماتوئید (RF) و آنتی‌بادی ضد پپتید سیترولینه حلقوی (CCP) در تأیید تشخیص نقش کلیدی دارند.

وی تأکید کرد: تشخیص دقیق بیماری صرفاً بر اساس نتایج آزمایشگاهی امکان‌پذیر نیست و باید با علائم بالینی بیمار تطبیق داده شود.

این متخصص در پایان با اشاره به روش‌های درمان دارویی آرتریت روماتوئید اظهار داشت: درمان با داروهای کورتیکواستروئیدی و داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی از جمله متوتروکسات، بسته به شرایط بیمار تجویز می‌شود. متوتروکسات بازوی اصلی درمان این بیماری است و بیماران باید در کنار آن داروی اسید فولیک را برای کاهش عوارض جانبی مصرف کنند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و رئیس انجمن PKU استان خراسان رضوی با اشاره به فعالیت گسترده این انجمن و بیمارستان فوق تخصصی کودکان اکبر در ارائه خدمات درمانی، تغذیه‌ای و روانشناختی به بیماران مبتلا به اختلالات متابولیک ارثی گفت: در حال حاضر بیش از ۳۰۰ بیمار مبتلا به فنیل‌کتونوری (PKU) تحت پوشش خدمات تخصصی این مرکز قرار دارند.

دکتر پیمان اشراقی، فوق تخصص غدد و متابولیسم کودکان در گفت‌وگو با وب دا اظهار داشت: بیماری‌های متابولیک ارثی از جمله فنیل‌کتونوری (PKU)، بیماری‌هایی هستند که بر اثر جهش ژنتیکی از والدین به فرزندان منتقل شده و موجب بروز نقص در عملکرد آنزیم‌ها یا پروتئین‌های مؤثر در مسیرهای متابولیکی بدن کودک می‌شوند.

رئیس انجمن PKU خراسان رضوی با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام این بیماری‌ها افزود: بسیاری از بیماری‌های متابولیک، از جمله PKU، از طریق غربالگری نوزادان سه تا پنج روزه پس از تولد و با نمونه‌گیری از پاشنه پای نوزاد در مراکز بهداشت شناسایی می‌شوند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: در صورت مثبت بودن نتایج آزمایش، نمونه مجدداً بررسی شده و موارد قطعی به کلینیک تخصصی و فوق تخصصی بیماران متابولیک در بیمارستان کودکان اکبر ارجاع می‌شوند.

دکتر اشراقی با اشاره به آغاز فعالیت انجمن PKU خراسان رضوی از سال ۱۳۹۱ گفت: در راستای ارتقای کیفیت خدمات درمانی، کارگروهی متشکل از فوق تخصصان غدد کودکان، متخصصان تغذیه، روان‌پزشکان و روان‌شناسان با حمایت معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد تشکیل شد تا خدمات جامعی به بیماران ارائه شود.

وی افزود: در حال حاضر این انجمن با بیش از ۳۰۰ بیمار فعال و شناسایی ماهانه سه تا پنج بیمار جدید، خدمات متنوعی در حوزه‌های غدد و متابولیسم، تغذیه تخصصی، روان‌پزشکی و روان‌شناسی ارائه می‌دهد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به استمرار خدمات درمانی اظهار داشت: هر هفته در روزهای چهارشنبه، درمانگاه تخصصی بیمارستان فوق تخصصی کودکان اکبر به‌صورت فعال به بیماران مبتلا به PKU خدمات ارائه می‌کند.

رئیس انجمن PKU خراسان رضوی هدف از برگزاری جلسات تخصصی اخیر را بررسی راهکارهای ارتقای کیفیت خدمات درمانی دانست و گفت: انجمن PKU خراسان یکی از موفق‌ترین انجمن‌های کشور در این زمینه است و برگزاری این نشست‌ها نقش مؤثری در بهبود فرآیند درمان بیماران دارد.

دکتر اشراقی گفت: با وجود اقدامات گسترده انجام‌شده، همچنان نیازمند حمایت نهادهای استانی و کشوری و همچنین یاری خیّرین حوزه سلامت هستیم تا بتوانیم به‌ویژه در زمینه تأمین مواد تغذیه‌ای مورد نیاز کودکان مبتلا به PKU، گام‌های مؤثرتری برداریم.

متخصص زنان و زایمان و عضو هیأت علمی گروه زنان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تأکید بر اهمیت تغذیه صحیح در دوران بارداری گفت: رعایت رژیم غذایی متعادل و پرهیز از مصرف غذاهای پرچرب نقش مهمی در کنترل قند خون و پیشگیری از دیابت بارداری دارد.

دکتر سیده‌حورا موسوی‌واحد، با اشاره به نقش پررنگ سابقه خانوادگی در بروز دیابت بارداری اظهار کرد: بانوانی که در خانواده خود سابقه دیابت نوع ۲ دارند، باید از پیش از بارداری نسبت به کنترل وضعیت سلامتی خود اقدام کرده و مشاوره‌های لازم را از مراکز بهداشتی دریافت کنند.

وی افزود: در صورتی که خانمی در بارداری قبلی دچار دیابت بارداری بوده است، لازم است پیش از بارداری مجدد توجه ویژه‌ای به تغذیه مناسب، کنترل وزن و انجام ورزش روزانه داشته باشد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه دیابت بارداری مشابه دیابت لب‌مرز در افراد عادی است، گفت: اگرچه دیابت بارداری معمولاً پس از زایمان بهبود می‌یابد، اما در صورت رعایت نکردن رژیم غذایی و کنترل وزن، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در سال‌های بعد افزایش می‌یابد. در واقع ابتلا به دیابت بارداری، هشداری برای آینده سلامت مادر است.

وی خاطرنشان کرد: سابقه خانوادگی شامل تمامی بستگان درجه‌یک (پدر، مادر، خواهر، برادر و فرزند) می‌شود و بانوانی که چنین سابقه‌ای دارند باید حتماً پیش از بارداری به مراکز بهداشت مراجعه و مشاوره‌های لازم را دریافت کنند.

دکتر موسوی‌واحد با اشاره به انواع دیابت در دوران بارداری بیان کرد: یک نوع از دیابت پیش از بارداری وجود دارد و نوع دیگر مختص دوران بارداری است که معمولاً در نیمه دوم حاملگی و هم‌زمان با افزایش سطح هورمون‌ها بروز می‌کند.

وی افزود: بر اساس دستورالعمل وزارت بهداشت، تمام بانوان باردار باید از ابتدای دوران بارداری تحت بررسی و آزمایش قند خون قرار گیرند و این خدمات در چارچوب برنامه‌های مراقبت بارداری در مراکز بهداشتی کشور به‌صورت رایگان ارائه می‌شود.

این فلوشیپ طب مادر و جنین ادامه داد: همچنین توصیه می‌شود که بانوان پیش از اقدام به بارداری برای دریافت مشاوره‌های پیش از بارداری به مراکز بهداشت مراجعه کنند تا در صورت وجود سابقه بیماری یا مصرف داروهای خاص، هماهنگی لازم با پزشک متخصص جهت تنظیم درمان صورت گیرد.

دکتر موسوی‌واحد تأکید کرد: یکی از آزمایش‌های ضروری پیش از بارداری، آزمایش قند خون است. در صورتی که مادر مبتلا به دیابت باشد، باید پیش از بارداری تحت نظر پزشک متخصص داخلی یا فوق‌تخصص غدد قرار گیرد تا سطح قند خون وی به حد طبیعی برسد و سپس اقدام به بارداری نماید.

وی با بیان اهمیت مراجعه مستمر به پزشک در دوران بارداری اظهار کرد: بانوان باید در طول نه ماه بارداری در زمان‌های تعیین‌شده به پزشک و مراکز بهداشت مراجعه کنند ؛ زیرا مراقبت‌های منظم بارداری از بروز مشکلات احتمالی برای مادر و جنین پیشگیری می‌کند.

وی در پایان تصریح کرد: افرادی که در خانواده سابقه ابتلا به دیابت دارند نیز می‌توانند با رعایت تغذیه مناسب، انجام فعالیت بدنی روزانه و کنترل وزن، از ابتلا به این بیماری پیشگیری کنند. آگاهی، مشاوره و مراقبت به‌موقع، کلید حفظ سلامت مادر و کودک است.

در راستای ارتقای خدمات تخصصی در حوزه بیماری‌های تنفسی، کلینیک آسم مقاوم به درمان در بیمارستان امام رضا(ع) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد راه‌اندازی شد و هم‌اکنون آماده خدمت‌رسانی به بیماران است.

دکتر شهاب‌الدین سروری، فوق تخصص ریه و مراقبت‌های ویژه و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد:خوشبختانه در دانشگاه علوم پزشکی مشهد و بیمارستان امام رضا(ع)، کلینیک آسم مقاوم به درمان تأسیس شده است که هدف آن شناسایی، بررسی و درمان بیماران مبتلا به آسم مقاوم به درمان است.

دکتر سروری با بیان اینکه بیماران مبتلا به آسم مقاوم به درمان توسط پزشکان همکار برای ارزیابی دقیق و انجام تست‌های تنفسی تخصصی به این کلینیک ارجاع داده می‌شوند، گفت:در این مرکز، بیماران تحت بررسی کامل بالینی، انجام اسپیرومتری، تست‌های آلرژی و سایر آزمایش‌های مرتبط قرار می‌گیرند تا برنامه درمانی متناسب با شرایط فردی آنان طراحی شود.

وی افزود: آسم یکی از بیماری‌های مزمن و شایع دستگاه تنفسی است که در صورت عدم درمان مناسب، می‌تواند فعالیت‌های روزمره و کیفیت زندگی بیماران را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. کنترل به‌موقع بیماری و آموزش صحیح بیماران نقش مهمی در پیشگیری از حملات حاد و بستری‌های مکرر دارد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه اظهار کرد:یکی از عوامل مهم ایجاد و تشدید حملات آسم، آلرژی است و بسیاری از بیماران سابقه شخصی یا خانوادگی ابتلا به آلرژی دارند. همچنین آلودگی هوا به‌ویژه در ساعات پرترافیک یا مواجهه با آلاینده‌های محیطی، از جمله عوامل مؤثر در افزایش علائم بیماران آسمی است.

وی افزود: نوعی از آسم نیز منشأ شغلی دارد که در اثر تماس طولانی‌مدت با مواد شیمیایی یا ذرات معلق در محیط کار ایجاد یا تشدید می‌شود. در این موارد، رعایت اصول ایمنی، استفاده از وسایل محافظتی و مراجعه منظم به پزشک اهمیت فراوانی دارد.

دکتر سروری با اشاره به ویژگی‌های بیماران مبتلا به آسم مقاوم به درمان گفت:برخی از بیماران، با وجود مصرف منظم داروها و استفاده از حداکثر دوز استنشاقی، همچنان با کنترل دشوار بیماری مواجه‌اند یا هنگام کاهش مقدار دارو دچار بازگشت علائم می‌شوند. این افراد در دسته بیماران مبتلا به آسم مقاوم به درمان قرار می‌گیرند و نیازمند بررسی‌های تخصصی و تغییرات کنترل‌شده درمانی هستند.

وی تأکید کرد:بیماران باید از قطع یا تغییر خودسرانه دارو پرهیز کنند، زیرا آسم یک بیماری مزمن است و هرگونه تغییر در مقدار یا نوع دارو باید فقط با نظر پزشک انجام شود.

این فوق تخصص ریه با اشاره به افزایش موارد ابتلا به عفونت‌های تنفسی، آنفلوانزا و کووید-۱۹ در فصول سرد سال گفت:بیماران مبتلا به آسم در صورت ابتلا به این بیماری‌ها ممکن است با تشدید علائم مواجه شوند. بنابراین انجام اقدامات پیشگیرانه، رعایت مراقبت‌های بهداشتی و دریافت واکسن آنفلوانزا تحت نظر پزشک توصیه می‌شود.

کلینیک آسم مقاوم به درمان بیمارستان امام رضا(ع) با بهره‌گیری از متخصصان مجرب، امکانات تشخیصی پیشرفته و همکاری میان‌بخشی، گامی مؤثر در جهت ارتقای کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آسم برداشته است و آماده ارائه خدمات تخصصی به بیماران سراسر استان می‌باشد.