همزمان با روز جهانی طب سوزنی، نشست خبری ویژهای با حضور جمعی از اصحاب رسانه و اساتید برجسته این حوزه، در دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد.در این نشست، رئیس دانشکده طب ایرانی و مکمل، بر اهمیت گسترش و تبیین جایگاه علمی طب سوزنی در کشور تأکید کرد و گفت:این دانشکده با وجود جمعیت نسبتاً محدود دانشجویی، از نظر سطح علمی در بالاترین مقطع دانشگاهی فعالیت میکند و دانشجویان ما پزشکان عمومی هستند که پس از آزمون PhD وارد دوره تخصصی میشوند.
به گزارش وب دا، دکتر سید کاظم فرهمند افزود: تاکنون حدود ۵۰ تا ۶۰ فارغالتحصیل در دو رشته طب ایرانی و طب سوزنی تربیت شدهاند که اکنون در مشهد و سایر استانها در حال ارائه خدمات تخصصی هستند.
وی با اشاره به نقش محوری مشهد در توسعه طب سوزنی اظهار داشت:مشهد به عنوان یکی از قطبهای اصلی این رشته در کشور شناخته میشود و به همین دلیل انتظار میرود گرامیداشت روز جهانی طب سوزنی به شکلی شایسته برگزار شود.
رئیس دانشکده طب ایرانی و مکمل با اشاره به گسترش توجه مردم و جامعه پزشکی به روشهای علمی طب مکمل گفت:طب سوزنی امروز بهعنوان روشی مؤثر و کمعارضه در دنیا شناخته میشود و دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بهرهگیری از اساتید توانمند و دانشجویان نخبه، گامهای مهمی در توسعه علمی و بالینی این حوزه برداشته است.
مدیر گروه طب سوزنی دانشگاه علوم پزشکی مشهد: طب سوزنی رویکردی مؤثر در درمان طیف گستردهای از بیماریها
دکتر هدی عزیزی، مدیر گروه طب سوزنی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این نشست با تشریح رویکردهای روز دنیا در حوزه طب یکپارچه، به بیان جایگاه طب سوزنی در درمان بیماریها و خدمات ارائهشده در تنها درمانگاه تخصصی–آموزشی کشور پرداخت.
دکتر عزیزی با بیان اینکه طب چینی یکی از مکاتب جامع درمانی جهان است، اظهار کرد:طب چینی برای انواع بیماریها پروتکل مشخص دارد و براساس مطالعات بینالمللی، میزان اثربخشی آن بسته به نوع بیماری بین ۱۳ تا ۸۸ درصد گزارش شده است. بهطور طبیعی، بیماران به سمت درمانهایی گرایش پیدا میکنند که بیشترین نتیجه را برایشان به همراه داشته است.
وی افزود،که بیشترین مراجعات به درمانگاه طب سوزنی مربوط به اختلالات اسکلتی–عضلانی مانند دیسک کمر و گردن، دردهای شانه و زانو و همچنین اختلالات روحی_روانی خصوصاً افسردگی و اضطراب است. مطالعات این مرکز نشان داده که طب سوزنی در بهبود افسردگی بالاترین نرخ موفقیت را دارد.
مدیر گروه طب سوزنی با اشاره به تحول واژگان علمی این حوزه گفت:امروزه اصطلاح طب مکمل کمتر استفاده میشود و سازمانهای معتبر بینالمللی از واژه طب یکپارچه یا Integrative Medicine استفاده میکنند. این رویکرد به این معناست که درمانهای طب رایج و طبهای مکمل بهصورت همزمان و علمی برای کاهش درد و تسریع روند بهبود بیمار استفاده میشوند.
او افزود: طب سوزنی، هومیوپاتی، کایروپرکتیک، آروماتراپی و بیش از صد روش درمانی در سراسر دنیا زیرمجموعه طب یکپارچه هستند.
دکتر عزیزی با معرفی خدمات این مرکز گفت:این درمانگاه تنها مرکز تخصصی_آموزشی دانشگاهی در کشور است.از شنبه تا چهارشنبه در شیفت صبح فعال است.تمامی اساتید دوره تخصصی طب سوزنی خود را در کشور چین گذراندهاند.پزشکان حاضر در درمانگاه، پزشکان عمومی هستند که دوره PhD طب سوزنی را زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی مشهد میگذرانند.
وی اظهار کرد:درمانگاه روزانه شاهد اثربخشی طب سوزنی در بیماریهای مختلف است؛ از دردهای اسکلتی–عضلانی تا سردردهای میگرنی و تنشی، اختلالات خواب، اضطراب، افسردگی خفیف و بسیاری مشکلات دیگر.
مدیر گروه طب سوزنی با اشاره به همکاری مستمر با مرکز ناباروری دانشگاه گفت:طبق مطالعات، اگر طب سوزنی حداقل ۸ جلسه قبل از تخمکگیری و یک تا دو جلسه قبل و بعد از انتقال جنین (IVF) انجام شود، احتمال موفقیت IVF تا ۳۰ درصد افزایش پیدا میکند.
وی افزود: درمانهای کمکی طب سوزنی برای خانمهای دچار تخمدان پلیکیستیک، دردهای قاعدگی و انواع اختلالات زنان نیز بسیار مؤثر است.
دکتر عزیزی با اشاره به نگرانی مادران باردار از مصرف دارو تأکید کرد:طب سوزنی، وقتی توسط متخصص اجرا شود، برای بسیاری از مشکلات دوران بارداری از جمله کمردرد، تهوع، سردرد و اختلالات خواب روشی ایمن و مؤثر است.
وی با اشاره به وضعیت بیمه در ایران و سایر کشورها گفت:در بسیاری از کشورها از جمله آلمان، طب سوزنی برای بیماریهایی مانند زانو درد و سردردهای میگرنی تحت پوشش بیمه پایه است که به نظر میرسد مردم ایران نیز مستحق بهرهمندی از چنین خدماتی هستند.
دکتر عزیزی با تأکید بر اینکه هرگونه درمان باید تحت نظر پزشک انجام شود، گفت:حجامت، بادکش، زالو، ماساژ و همه روشهای درمانی باید در محیط ایمن و تحت نظر پزشک انجام شود. مداخله افراد فاقد صلاحیت تخلف محسوب میشود و طبق ماده ۳ قانون امور پزشکی منجر به پلمب و پیگیری قضایی خواهد شد.
وی با اشاره به اهمیت مشارکت مردم در نظارت بر خدمات درمانی گفت:شهروندان میتوانند هرگونه تخلف در حوزه طب سوزنی و درمانهای سنتی را از طریق سامانه ۱۹۰ بدون ذکر مشخصات گزارش کنند. مدیریت بازرسی دانشگاه موضوع را تا حصول نتیجه پیگیری خواهد کرد.
تأکید بر تفاوت رویکرد ایران در آموزش طب سوزنی
دکترحمیدرضا بهرامی استاد تمام دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این نشست با اظهار خرسندی از حضور در این نشست گفت: در بسیاری از کشورها ازجمله چین، انجام طب سوزنی حتی با مدرک دیپلم امکانپذیر است؛ اما در ایران این روش درمانی صرفاً بر پایه دانش پزشکی آموزش داده و اجرا میشود.
استاد تمام دانشکده طب ایرانی و مکمل با تشریح رویکرد علمی دانشگاه گفت:تمام تلاش ما این است که طب سوزنی را به ظرفیتهای طب مدرن متصل کنیم. ما قصد جدایی از طب نوین را نداریم، بلکه هدف، ایجاد پیوند و همافزایی میان این دو نظام درمانی است.
وی تأکید کرد: ما در آموزش و پژوهش از ترمینولوژی علمی، روزآمد و مبتنی بر شواهد استفاده میکنیم تا ارتباط میان این دو حوزه بهدرستی شکل گیرد. به همین دلیل، همکاران ما در طب نوین هیچ احساس دوری یا ناهماهنگی نخواهند داشت.
دکتر بهرامی با بیان اینکه هیچیک از اعضای گروه طب سنتی از واژههایی مانند معجزه یا جادو برای توصیف طب سوزنی استفاده نمیکنند، ادامه داد:ما با واقعیتهای علمی روبهرو هستیم و تلاش میکنیم در حد توان در بهبود وضعیت بیماران مؤثر باشیم.
وی با اشاره به دستاوردهای پژوهشی گروههای تحقیقاتی گفت:در برخی بیماریها مانند میگرن و افسردگی، نرخ موفقیت طب سوزنی تا ۸۶ درصد گزارش شده است؛ در حالی که در برخی موارد دیگر، میزان اثربخشی تنها ۱۱ تا ۱۳ درصد بوده است. ما هیچ تمایلی به بزرگنمایی نداریم و نتایج را همانگونه که هست گزارش میکنیم.
او در پایان سخنان خود از حمایتهای ریاست دانشکده و همکاری اعضای هیأت علمی قدردانی کرد و گفت: تمام تلاش م،ا در راستای ارتقای سلامت مردم و پیشبرد اهداف علمی کشور است.
برخورد با مداخلهگران طب سنتی و ضرورت مراجعه مردم به مراکز دارای مجوز
دکتر محمدرضا مهری، مدیر طب سنتی و مکمل دانشگاه، نیز در این نشست، بر اهمیت ساماندهی فعالیتهای مرتبط با طب سنتی و مکمل تأکید کرد.
وی با قدردانی از دکتر فرهمند و اساتید دانشکده طب ایرانی برای میزبانی جلسه، اظهار داشت:بهعنوان دانشآموخته دکترای تخصصی طب سنتی همین دانشکده، همواره از محضر اساتید بهره بردهایم و اکنون در معاونت درمان، مسئولیت برخورد با مداخلهگران طب سنتی و مکمل بر عهده ماست.
مدیر طب سنتی و مکمل دانشگاه با اشاره به گستردگی دریافت شکایات و گزارشها گفت:بخشی از وظایف ما رسیدگی به شکایات مردمی است که از طریق سامانه کشوری ۱۹۰ و سایر مسیرها دریافت میشود. از همکاران انتظار داریم این سامانه را به مردم معرفی کنند تا امکان گزارش دهی ساده و سریع فراهم شود.
وی افزود: در صورت دریافت گزارش مبنی بر فعالیت فرد فاقد صلاحیت در حوزه طب سنتی و مکمل، تیم بازرسی به محل اعزام میشود و در صورت احراز تخلف، برخورد قانونی انجام خواهد شد.
دکتر مهری تصریح کرد:طب سنتی، مکمل و طب سوزنی هیچکدام ادعای معجزه ندارند؛ اینها روشهای درمانی در کنار سایر شیوههای علمی هستند. بنابراین هر فردی که ادعای درمان همه بیماریها یا معجزه درمانی دارد، قطعاً مداخلهگر و غیرقابل اعتماد است.
وی بخش دوم فعالیتها را بازدیدهای آگاهیبخشی دانست و گفت:عطاریها و فروشندگان گیاهان دارویی از مهمترین محلهای مراجعه مردم هستند. در این بازدیدها ضمن آگاهیبخشی، بررسی میکنیم که آیا این مراکز در امور پزشکی مداخله میکنند یا خیر.
دکتر مهری با ارائه آمار عملکرد سال جاری گفت:در هفت ماه گذشته ۳۵۰ مورد بازرسی انجام شده که شامل شکایات مردمی و بازدیدهای نظارتی بوده است. از این تعداد، ۲۱ مورد تخلف جدّی شامل مداخله پزشکی و فعالیت غیرمجاز در حوزه طب سنتی و طب سوزنی شناسایی شد که منجر به پلمب مراکز متخلف و ارجاع پروندهها به مرجع قضایی شده است.
وی با تأکید بر اهمیت تشخیص مراکز معتبر گفت:در حوزه طب سوزنی تنها پزشکانی صلاحیت دارند که پس از دریافت دکترای عمومی، دوره تخصصی مربوطه را گذرانده باشند. در طب سنتی نیز متخصصان افرادی هستند که دورههای مصوب وزارت بهداشت را طی کردهاند. فعالیت هر فرد دیگری با هر ادعایی، تخلف محسوب میشود.
در پایان، دکتر مهری خواستار همراهی اصحاب رسانه و اساتید برای آگاهسازی عمومی شد و افزود:از مردم میخواهیم برای حفظ سلامت خود، تنها به مراکز رسمی و دارای مجوز مراجعه کنند.
ضرورت آگاهسازی عمومی درباره مخاطرات مصرف نادرست گیاهان دارویی
دکتر جواد داناییباغکی، رئیس اداره امور فرآوردههای طبیعی، سنتی و مکمل و شیر خشک معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این نشست، بر لزوم اطلاعرسانی دقیق و گسترده درباره عوارض و خطرات مصرف ناآگاهانه گیاهان دارویی تأکید کرد.
وی با قدردانی از دکتر فرهمند، رئیس دانشکده طب ایرانی، و روابطعمومی دانشگاه برای فراهمسازی بستر این گفتوگو، اظهار داشت:امروزه اقبال عمومی به استفاده از گیاهان دارویی افزایش یافته است؛ اما متأسفانه یکی از مهمترین مشکلات، جابجایی و عدم اصالت گیاهان عرضهشده در برخی مراکز است.
به گفته دکتر داناییباقری، بررسیهای انجامشده با تأیید دانشگاه طب سنتی نشان میدهد که ۳۰ درصد گیاهان دارویی عرضهشده از نظر اصالت و گونهشناسی با محصول مورد انتظار مطابقت ندارند.ساماندهی این حوزه در دستور کار قرار دارد و در زمان مناسب، اطلاعرسانی عمومی انجام خواهد شد.
رئیس اداره امور فرآوردههای طبیعی و سنتی، ضمن هشدار درباره فروش فرآوردههای ترکیبی در برخی عطاریها، گفت:فرآوردههایی با ادعای لاغری، چاقی، تقویت قوای جنسی یا ترک اعتیاد، در مواردی بهصورت غیرمجاز و در کارگاههای زیرزمینی تولید میشوند و منشأ و کیفیت آنها نامشخص است.
وی با اشاره به مقررات کشور خاطرنشان کرد: تمام فرآوردههای گیاهی، دارویی محسوب میشوند و باید در مراکز مورد تأیید وزارت بهداشت و مطابق استانداردهای شیمیایی و میکروبی تولید و کنترل شوند.
وی به ابلاغ سال ۱۳۹۷ رئیسکل وقت دادگستری درباره نحوه فعالیت عطاریها اشاره کرد و توضیح داد:عطاریها صرفاً مجاز به عرضه گیاهان دارویی بهصورت مفرد و خام هستند و فروش مواد پودرشده، مخلوط، و یا بستهبندیشده از پیش، غیرمجاز است.
رئیس اداره امور فرآوردههای طبیعی افزود:۴۰ درصد از بازدیدهای مشترک در ششماهه نخست امسال منجر به کشف فرآوردههای غیرمجاز شده است.۳۰ درصد این موارد مربوط به مواد مخدر از جمله شربت تریاک بوده است در همین دوره، حدود ۸۰۰ هزار فرآورده غیرمجاز کشف و ضبط شده که ارزش آنها ۱۶ میلیارد ریال برآورد شده و پروندهها به مرجع قضایی ارسال شده است.
وی تأکید کرد: تمام چرخه تولید، توزیع و عرضه دارو، مکمل، شیر خشک و غذاهای ویژه تحت نظارت دقیق قرار دارد و نگرانی خاصی در این حوزه وجود ندارد. بخشی از نظارت نیز بر عهده اتاق اصناف است و انتظار میرود این نظارت بهصورت کامل انجام شود.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه پنومونی یکی از شایعترین بیماریهای عفونی ریه است، گفت: این بیماری بر اثر باکتریها، ویروسها یا قارچها ایجاد میشود و اغلب از طریق سرفه، عطسه و تنفس افراد مبتلا منتقل میگردد.
