پزشکی

سرپرستار بخش زنان و مامایی بیمارستان قائم(عج) مشهد گفت: با وجود شرایط بحرانی کشور و هم‌زمانی با ایام نوروز، کادر درمان این بخش به‌صورت شبانه‌روزی و بدون وقفه در حال ارائه خدمات به مادران باردار و نوزادان هستند.

آرزو زمانی در گفت‌وگو با خبرنگار وبدا با اشاره به فعالیت مستمر بخش زنان و مامایی بیمارستان قائم(عج) اظهار کرد: این بخش با ۳۲ تخت فعال به همراه اتاق‌های VIP و ایزوله، به‌صورت ۲۴ ساعته آماده ارائه خدمات به مادران باردار است و کادر مجرب پرستاران و ماماها به‌طور شبانه‌روزی در حال خدمت‌رسانی هستند.

وی افزود: در این بخش مادرانی که نیازمند مراقبت‌های ویژه در دوران بارداری هستند پذیرش می‌شوند؛ از جمله مادران مبتلا به دیابت بارداری، فشار خون بارداری، تشنج و مسمومیت‌های دوران بارداری. همچنین خدمات مربوط به زایمان طبیعی و عمل سزارین نیز در این مرکز ارائه می‌شود.

سرپرستار بخش زنان و مامایی بیمارستان قائم(عج) با اشاره به خدمات ارائه‌شده به نوزادان گفت: مراقبت از نوزادان در کنار مادران انجام می‌شود که شامل واکسیناسیون، غربالگری شنوایی، سنجش سلامت نوزاد و مراقبت از زردی نوزادان است.

وی خاطرنشان کرد: این مرکز درمانی به عنوان بیمارستان دوستدار کودک شناخته شده و آموزش‌های لازم به مادران در زمینه تغذیه نوزاد با شیر مادر به‌طور مستمر ارائه می‌شود.

زمانی در ادامه با اشاره به شرایط ویژه کشور افزود: با وجود بحران‌های پیش‌آمده و هم‌زمانی آن با ایام نوروز، کادر درمان این بخش همچنان بدون وقفه در حال ارائه خدمات هستند تا سلامت مادران و نوزادان به بهترین شکل حفظ شود.

وی ضمن تبریک سال نو به کادر درمان و هم‌وطنان، برای کشور عزیزمان پیروزی و برای مردم ایران آرامش و سربلندی در سال جدید را از خداوند متعال خواستار شد.

دانشیار گروه روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وب‌دا با اشاره به آسیب‌پذیری بیشتر سالمندان در شرایط بحران و جنگ، بر ضرورت توجه ویژه به سلامت روان و جسم این گروه سنی تأکید کرد.

دکتر زنیره سلیمی در گفتگو با وب دا اظهار کرد: سالمندان، به‌ویژه افرادی که به‌تنهایی زندگی می‌کنند یا با بیماری‌های زمینه‌ای و اختلالات شناختی مواجه هستند، در شرایط بحرانی آسیب‌پذیرترند و در موقعیت‌هایی مانند جنگ با مشکلات متعددی روبه‌رو می‌شوند که می‌تواند سلامت جسمی و روانی آنان را تحت تأثیر قرار دهد.

این دانشیار گروه روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: در شرایط عادی نیز بسیاری از سالمندان، به‌ویژه افرادی که دچار ناتوانی‌های جسمی یا ذهنی هستند، برای ادامه زندگی وابستگی بیشتری به اطرافیان جوان‌تر دارند و از نظر روان‌شناختی انعطاف‌پذیری کمتری نسبت به افراد جوان و میانسال نشان می‌دهند؛ از این رو نسبت به تغییرات ناگهانی در روال زندگی روزمره، از جمله جابه‌جایی اجباری محل زندگی، حساس‌تر هستند.

وی ادامه داد: بروز بحران‌ها می‌تواند روند دیدارهای خانوادگی، مشارکت در اجتماعات مذهبی یا محلی و همچنین حمایت‌های مادی و روانی ارائه‌شده از سوی مراقبان را مختل کند. از سوی دیگر، محدودیت‌های جسمی و حرکتی سالمندان نیز ممکن است موجب افزایش نگرانی آنان و مراقبانشان شود.

دکتر سلیمی تصریح کرد: مجموعه این عوامل می‌تواند احساس تنهایی، انزوا، رهاشدگی و بی‌پناهی را در سالمندان تشدید کرده و پیامدهای روان‌شناختی ناخوشایندی مانند اضطراب، خشم، استرس، بی‌قراری و حتی کناره‌گیری اجتماعی را در پی داشته باشد.

این روان‌پزشک با تأکید بر لزوم حفظ ثبات در زندگی روزمره سالمندان گفت: هر فرد در طول شبانه‌روز برنامه‌ای معمول برای خواب، بیداری، غذا خوردن، ارتباط با دیگران و انجام فعالیت‌های هدفمند دارد و وجود نظم و ثبات در این روال‌ها نقش مهمی در حفظ سلامت روان ایفا می‌کند. در شرایط بحران نیز حفظ این عادات می‌تواند زندگی را قابل پیش‌بینی‌تر کرده و احساس امنیت و آرامش را به سالمندان بازگرداند.

وی خاطرنشان کرد: ثبات در زمان خواب و بیداری، مصرف منظم داروها، زمان‌بندی مشخص برای وعده‌های غذایی و همچنین برنامه‌ریزی منظم برای دیدار اعضای خانواده با سالمند از جمله اقداماتی است که می‌تواند به حفظ آرامش روانی آنان کمک کند.

دکتر سلیمی همچنین بر اهمیت ادامه فعالیت‌های سبک و مورد علاقه سالمندان تأکید کرد و افزود: انجام فعالیت‌هایی مانند مطالعه، ذکرهای روزانه یا حرکات سبک بدنی و حتی سپردن وظایف ساده به سالمند می‌تواند احساس مفید بودن، امنیت و کنترل بر شرایط را در دوران بحران تقویت کند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه با اشاره به تأثیر منفی مواجهه مداوم با اخبار بحران گفت: سالمندان نباید در معرض شنیدن پیوسته اخبار ناگوار قرار گیرند، زیرا تکرار مداوم اخبار می‌تواند موجب افزایش اضطراب و نگرانی در آنان شود. به گفته وی، دریافت اخبار حداکثر دو بار در طول شبانه‌روز برای سالمندان کافی است.

وی همچنین حفظ حتی کوچک‌ترین محافل ارتباطی خانوادگی یا دوستانه را برای سلامت روان سالمندان ضروری دانست و تأکید کرد: حضور یک مراقب آشنا و نزدیک در کنار سالمند می‌تواند احساس امنیت بیشتری برای وی ایجاد کند.

دکتر سلیمی افزود: در پاسخ به پرسش‌ها و نگرانی‌های سالمندان درباره شرایط محیطی باید از اغراق یا کوچک‌نمایی پرهیز کرد و با لحنی آرام و آگاهی‌بخش، توضیحاتی واقع‌بینانه و همدلانه ارائه داد. همچنین سالمندان باید فرصت داشته باشند احساسات و نگرانی‌های خود را بدون قضاوت بیان کنند و از سوی اطرافیان با گوش دادن فعال مورد حمایت قرار گیرند.

وی خاطرنشان کرد: لازم است به سالمندان اطمینان داده شود که واکنش‌هایی مانند ترس، اضطراب یا احساس جدایی پس از تجربه رویدادهای آسیب‌زا، واکنش‌هایی طبیعی هستند. توجه به نشانه‌های غیرکلامی سالمندان نیز در تشخیص وضعیت روانی آنان اهمیت دارد.

این روان‌پزشک با اشاره به اهمیت مداخلات زودهنگام روان‌پزشکی و نوروسایکولوژیک پس از رویدادهای آسیب‌زا گفت: این مداخلات می‌تواند حمایت و درمان فوری را فراهم کرده و از بروز پیامدهای طولانی‌مدت روانی ناشی از تروما جلوگیری کند.

وی تأکید کرد: در صورت مشاهده علائمی مانند افکار مداوم درباره آسیب به خود یا دیگران یا مرگ، نشانه‌های گسست از واقعیت، حملات شدید ترس و پانیک، بی‌خوابی مزمن و کابوس‌های مکرر، کاهش توانایی در انجام امور روزمره، احساس شدید پوچی و درماندگی، انزواطلبی، مصرف خودسرانه دارو یا بروز رفتارهای پرخطر، تحریک‌پذیری و پرخاشگری شدید یا تغییرات رفتاری غیرمعمول، لازم است سالمند هرچه سریع‌تر توسط متخصص مورد ارزیابی قرار گیرد.

مدیر گروه مامایی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح دیدگاه‌های رهبر شهید انقلاب اسلامی در حوزه جمعیت و سلامت مادر و نوزاد گفت: در این نگاه، مامایی تنها یک حرفه درمانی نیست بلکه نقشی راهبردی در سلامت جامعه و آینده جمعیتی کشور ایفا می‌کند.

دکتر ناهید جهانی در گفت‌وگو با خبرنگار وبدا با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب درباره اهمیت مسئله جمعیت و فرزندآوری اظهار کرد: در اندیشه آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، جمعیت یکی از موضوعات راهبردی برای آینده کشور محسوب می‌شود و ایشان بارها نسبت به خطر کاهش جمعیت و پیر شدن جامعه هشدار داده‌اند.

وی افزود: در این چارچوب، حوزه مامایی در خط مقدم فرآیند تولد و مراقبت از مادر و نوزاد قرار دارد و کیفیت خدمات مامایی می‌تواند امنیت و اطمینان خانواده‌ها نسبت به بارداری و فرزندآوری را افزایش دهد. به گفته وی، کاهش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان نیز از جمله شاخص‌هایی است که در تقویت سیاست‌های جمعیتی نقش مهمی دارد.

مدیر گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: بر این اساس، نقش ماماها تنها به ارائه خدمات درمانی محدود نمی‌شود، بلکه آنان در پایداری جمعیتی جامعه نیز نقش مؤثری ایفا می‌کنند.

محوریت کرامت و جایگاه مادر

دکتر جهانی یکی از مضامین مهم در بیانات رهبر شهید انقلاب را توجه به منزلت مادری دانست و گفت: در این نگاه، مادر به عنوان ستون اصلی خانواده و محور تربیت نسل آینده معرفی می‌شود.

وی ادامه داد: چنین رویکردی ایجاب می‌کند که مراقبت از مادر باردار با حفظ کرامت انسانی، آرامش روانی و احترام به شأن مادر همراه باشد. همچنین تجربه زایمان نباید صرفاً یک فرآیند پزشکی تلقی شود، بلکه باید با رویکردی انسان‌محور و حمایتی همراه باشد.

به گفته وی، ماماها در این میان نقش مهمی در ایجاد احساس امنیت، آرامش و احترام برای مادران در دوران بارداری و زایمان دارند.

عدالت در دسترسی به خدمات سلامت

مدیر گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اصل عدالت اجتماعی در اندیشه رهبر شهید انقلاب اظهار کرد: این اصل در حوزه سلامت نیز نمود دارد و یکی از مصادیق آن، گسترش دسترسی عادلانه به خدمات مامایی است.

وی توضیح داد: دسترسی زنان در مناطق محروم به مراقبت‌های بارداری، تقویت خانه‌های بهداشت و مراکز سلامت روستایی و حضور نیروهای مامایی در شبکه بهداشت از جمله اقداماتی است که می‌تواند عدالت در سلامت را تقویت کند.

دکتر جهانی گفت: توسعه خدمات مامایی در سطح اولیه نظام سلامت می‌تواند به کاهش شکاف سلامت میان شهرها و مناطق روستایی کمک کند.

توجه به رویکرد پیشگیرانه در سلامت

وی همچنین با اشاره به اهمیت پیشگیری در سیاست‌های کلان سلامت گفت: در این رویکرد، خدمات مامایی تنها به زمان زایمان محدود نمی‌شود و مجموعه‌ای از مراقبت‌های پیشگیرانه را دربر می‌گیرد.

دکتر جهانی افزود: مراقبت‌های پیش از بارداری، آموزش سلامت به زنان، غربالگری‌های دوران بارداری و مراقبت‌های پس از زایمان از جمله اقداماتی است که در چارچوب این نگاه مورد توجه قرار دارد.

وی گفت: این رویکرد موجب می‌شود مامایی از یک فعالیت صرفاً بیمارستان‌محور به حوزه‌ای جامعه‌محور در مدیریت سلامت زنان تبدیل شود.

نقش مامایی در تقویت بنیان خانواده

مدیر گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه با اشاره به جایگاه خانواده در گفتمان رهبر شهید انقلاب اظهار کرد: خانواده در این نگاه مهم‌ترین نهاد اجتماعی محسوب می‌شود و سلامت مادر نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت خانواده دارد.

وی گفت: تولد نوزاد سالم نه تنها برای یک خانواده، بلکه برای آینده جامعه نیز اهمیت دارد و خدمات مامایی در واقع خدمتی به استحکام بنیان خانواده و سلامت نسل آینده است.

مامایی؛ حرفه‌ای اجتماعی برای سلامت نسل آینده

دکتر جهانی در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: بر اساس این دیدگاه‌ها، مامایی تنها یک رشته پزشکی نیست، بلکه حرفه‌ای اجتماعی با نقش مهم در سلامت نسل آینده به شمار می‌رود.

وی افزود: پیوند مامایی با سیاست‌های جمعیتی، توجه به کرامت مادر، گسترش عدالت در دسترسی به خدمات سلامت، تقویت رویکرد پیشگیرانه و حمایت از بنیان خانواده از جمله محورهایی است که جایگاه این حرفه را در جامعه برجسته می‌کند.

مدیر بیمارستان فوق‌تخصصی کودکان دکتر شیخ از مراکز زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: بیمارستان فوق‌تخصصی کودکان دکتر شیخ، همزمان با تعطیلات نوروز ۱۴۰۵، با ثبت بیش از پنج هزار مراجعه‌کننده به درمانگاه‌ها، افزایش حدود ۴۰ درصدی مراجعات نسبت به مدت مشابه سال قبل را تجربه کرد.

دکتر یاسر سلحشور در گفتگو با وب دا گفت: دراین مرکز درمانی به عنوان نخستین بیمارستان کودکان در استان خراسان رضوی و با توجه به موقعیت جغرافیایی خود در مجاورت حرم مطهر رضوی، در ایام نوروز ۱۴۰۵ با افزایش چشمگیر مراجعات مردمی مواجه شد.

وی تصریح کرد: بر اساس آمار ثبت‌شده، از ابتدای طرح سلامت نوروزی تا کنون، بیش از پنج هزار نفر به درمانگاه‌های بیمارستان مراجعه کردند که این رقم رشدی حدود ۴۰ درصد نسبت به سال گذشته را نشان می‌دهد. این افزایش مراجعات بیانگر نقش مؤثر بیمارستان در پاسخگویی به نیازهای درمانی زائران و مجاوران است.

مدیر بیمارستان فوق‌تخصصی کودکان دکتر شیخ خاطر نشان کرد: در حوزه خدمات پاراکلینیکی نیز عملکرد قابل توجهی ثبت شده است. طی تعطیلات نوروز، ۷۷۷ خدمت سونوگرافی و رادیولوژی توسط کادر متخصص این مرکز ارائه شد و ۶۱۷ مورد آزمایشگاهی برای بیماران انجام گرفت. همچنین ۶۲۲ بیمار در بخش‌های مختلف بستری شدند.

دکتر سلحشور افزود: اورژانس بیمارستان نیز در این مدت پذیرای ۳۸۱ مراجعه‌کننده بوده است که بخشی از آنان به دلیل نیاز به خدمات فوری و تخصصی توسط اساتید هیئت‌علمی و پزشکان کشیک ویزیت شده‌اند.

مدیر بیمارستان فوق‌تخصصی کودکان دکتر شیخ، با اشاره به این آمار گفت: با وجود افزایش حجم مراجعات در ایام نوروز، تلاش مستمر کارکنان موجب شد خدمات درمانی با کیفیت مناسب به بیماران ارائه شود. این مرکز در تمامی روزهای تعطیل با آمادگی کامل در خدمت مراجعه‌کنندگان بوده است.

آمارهای ثبت‌شده نشان می‌دهد که بیمارستان فوق‌تخصصی کودکان دکتر شیخ طی تعطیلات نوروز ۱۴۰۵ نقش مهمی در تأمین خدمات درمانی برای کودکان زائر و ساکنان شهر مشهد داشته و با افزایش قابل توجه حجم مراجعات، توانسته است با برنامه‌ریزی و آمادگی کامل پاسخگوی نیازهای درمانی باشد.