پزشکی

رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمی‌نژاد مشهد اعلام کرد: در سال جاری حدود یک هزار گردشگر سلامت از خدمات درمانی این بیمارستان بهره‌مند شده‌اند که عمده این بیماران از کشور افغانستان بوده‌اند.

دکتر حسین ابراهیمی‌پور در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا اظهار کرد: با توجه به بافت اقتصادی منطقه و نزدیکی به مرزهای شرقی کشور، ۹۵ درصد گردشگران سلامت مراجعه‌کننده به این مرکز را اتباع افغانستانی تشکیل داده‌اند که برای دریافت خدمات متنوع درمانی از جمله زایمان، بیماری‌های عفونی، تصادفات و مشکلات قلبی به این بیمارستان مراجعه کرده‌اند.

وی افزود: ۵ درصد باقیمانده گردشگران سلامت از کشورهای عراق و پاکستان بوده‌اند که بیشترین علت مراجعه آنان تصادفات و مشکلات تنفسی و عفونی بوده است.

رئیس بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد با اشاره به جایگاه این مرکز در شبکه درمانی استان گفت: این بیمارستان با برخورداری از ۴۶۰ تخت فعال، یکی از بزرگ‌ترین مراکز آموزشی و درمانی کشور محسوب می‌شود و علاوه بر خدمات تخصصی درمانی، به‌عنوان یک پایگاه آموزشی فعال در رشته‌های طب اورژانس، طب سرپایی، مامایی، هوشبری و توانبخشی فعالیت دارد.

وی ادامه داد: مرکز شهید هاشمی‌نژاد تنها بیمارستان دولتی منطقه است که به‌صورت شبانه‌روزی به مجاوران و زائران حضرت رضا(ع) خدمات‌رسانی می‌کند. این مرکز بیش از ۳۰ درصد جمعیت مشهد را تحت پوشش دارد و بیش از ۵۲ درصد از بیماران منتقل‌شده توسط آمبولانس‌های شهر به این بیمارستان ارجاع داده می‌شوند.

دکتر ابراهیمی‌پور در تشریح توانمندی‌های این مرکز گفت: بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد با ۳۵ بخش تخصصی و واحدهای پاراکلینیکی فعال شامل اورژانس‌های عمومی و سوانح، جراحی، داخلی، مسمومین، قلب، زنان و زایمان، اطفال، CCU و چهار بخش ICU، مغز و اعصاب، ارتوپدی، جراحی قلب باز، انکولوژی و همودیالیز، روزانه به بیماران متعددی خدمات ارائه می‌دهد.

وی افزود: واحدهای پاراکلینیکی این مرکز نیز شامل آزمایشگاه، رادیولوژی، سی‌تی‌اسکن، آنژیوگرافی، اکوکاردیوگرافی، آندوسکوپی، شیمی‌درمانی، تست ورزش و داروخانه است. همچنین درمانگاه‌های تخصصی بیمارستان در دو شیفت صبح و عصر به‌صورت مستمر به بیماران خدمات ارائه می‌کنند.

در نشست تخصصی «جوانی جمعیت» که با حضور مسئولان و مدیران معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد، دکتر رضا سعیدی، سرپرست مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، بر ضرورت رویکرد علمی، منطقی و هماهنگ در اجرای سیاست‌های جمعیتی کشور تأکید کرد و گفت:رهبر معظم انقلاب در فرمانی صریح به وزیر محترم بهداشت بر پیگیری ویژه موضوع جمعیت تأکید فرموده‌اند. ازاین‌رو، جوانی جمعیت به‌عنوان یکی از مأموریت‌های اصلی حوزه سلامت تعیین شده است.

لزوم برنامه‌ریزی سنجیده و کارشناسی در مسیر جمعیتی کشور

دکتر سعیدی با اشاره به تجربه‌های گذشته و تغییر رویکردها در سیاست‌های جمعیتی اظهار کرد:در دهه‌های گذشته کشور در مسیر کنترل جمعیت با سرعت زیادی پیش رفت، اما امروز باید با نگاهی عالمانه و حساب‌شده برای بازگرداندن تعادل جمعیتی حرکت کنیم. کاهش شدید نرخ باروری در سال‌های اخیر هشدار مهمی برای آینده کشور است و باید با اقدامات هدفمند به سمت پایداری جمعیتی بازگردیم.

وی خاطرنشان کرد: طبق آمار، نرخ باروری از ۲.۹ در سال ۱۳۹۶ به ۱.۴۴ در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است. اگر این روند ادامه یابد، در دهه‌های آینده جمعیت کشور به زیر ۴۰ میلیون نفر خواهد رسید؛ موضوعی که نیازمند تصمیم‌گیری ملی و همکاری همه دستگاه‌هاست.

اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت

سرپرست مرکز جوانی جمعیت با اشاره به قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب سال ۱۴۰۰ گفت:این قانون ۷۳ ماده و ۸۱ تبصره دارد و ۴۳ ماده آن مستقیماً بر عهده وزارت بهداشت است. حدود دوسوم بار اجرایی قانون در حوزه سلامت متمرکز شده و این نشان از اهمیت نقش وزارت بهداشت در تحقق اهداف جمعیتی دارد.

او افزود: با بهره‌گیری از ظرفیت فناوری و هوش مصنوعی، ساختار و وظایف قانونی در پنج سطح طبقه‌بندی شده تا بتوان مسیر اجرا را علمی‌تر و منسجم‌تر پیش برد.

نقش وزارت بهداشت در ارتقای سلامت خانواده و فرزندآوری

دکتر سعیدی با تبیین محورهای فعالیت وزارت بهداشت در این زمینه تصریح کرد:حمایت از درمان ناباروری، گسترش خدمات بارداری و زایمان ایمن، پیشگیری از سقط جنین و عقیم‌سازی غیرضروری، آموزش و آگاهی‌بخشی عمومی و نظارت بر اجرای برنامه‌ها از محورهای اصلی فعالیت ماست.

وی اعلام کرد: حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از زوجین کشور نابارور هستند که معادل سه تا چهار میلیون خانواده می‌شود. خوشبختانه با حمایت‌های دولت و بیمه‌ها، بخش قابل توجهی از هزینه‌های درمان ناباروری تحت پوشش قرار گرفته و سقف پرداختی‌ها در حال بازنگری و افزایش است.

آمار و واقعیت‌های حوزه زایمان و سقط جنین

به گفته دکتر سعیدی، نرخ سزارین در کشور به حدود ۵۷ درصد رسیده است که باید با آموزش و فرهنگ‌سازی به سمت زایمان طبیعی پیش برویم.

او افزود: بر اساس مطالعات انجام‌شده، سالانه حدود ۲۵۰ تا ۳۹۰ هزار مورد سقط جنین عمدی در کشور گزارش می‌شود، در حالی که برخی آمارهای رسانه‌ای بزرگ‌نمایی شده‌اند. بیشتر موارد سقط ناشی از مشکلات مالی، نخواستن فرزند یا نامناسب بودن زمان بارداری است. لازم است در کنار کنترل قانونی، به بهبود شرایط اقتصادی و فرهنگی خانواده‌ها نیز توجه شود.

ارتقای فرهنگ ازدواج و حمایت از جوانان

دکتر سعیدی یکی از عوامل کلیدی در کاهش نرخ باروری را افزایش تجرد و سن ازدواج دانست و گفت:براساس آمارهای رسمی، حدود ۱۰ میلیون مرد و ۶.۷ میلیون زن در سن ازدواج هنوز مجرد هستند و نزدیک به ۹۰۰ هزار نفر نیز تجرد قطعی دارند. بدون ایجاد بستر مناسب برای ازدواج و تشکیل خانواده، دستیابی به اهداف جمعیتی ممکن نخواهد بود.

وی با بیان اینکه مشوق‌های اقتصادی باید واقع‌بینانه باشد، افزود: تأمین مسکن متأهلی و مسکن‌های کوچک و اقتصادی برای زوج‌های جوان از نیازهای واقعی جامعه است.

سالمندی جمعیت؛ چالش بزرگ دو دهه آینده

سرپرست مرکز جوانی جمعیت در ادامه گفت:کاهش موالید، روی دیگر سکه‌ای به نام سالمندی جمعیت است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که در دو دهه آینده حدود ۳۰ درصد جمعیت کشور سالمند خواهند بود؛ این در حالی است که تعداد متخصصان و مراکز خدمات سالمندی در کشور بسیار محدود است. اگر امروز برای زیرساخت‌های خدمات سالمندی برنامه‌ریزی نکنیم، با چالش جدّی در آینده روبه‌رو خواهیم شد.

دکتر سعیدی با اشاره به اهمیت تأمین منابع مالی و همکاری همه نهادها گفت:در سال ۱۴۰۱ تنها ۴۰ میلیارد تومان و در سال ۱۴۰۴ حدود ۸۴۰ میلیارد تومان برای برنامه‌های جمعیت مصوب شده است، اما تحقق بودجه‌ها با چالش مواجه است. برای پیشرفت پایدار باید بودجه‌ها به‌صورت کامل و هدفمند تخصیص یابد.

او افزود: وزارت بهداشت علاوه بر تکالیف اصلی، بخشی از وظایف سایر دستگاه‌ها را نیز به‌صورت مشارکتی پیش می‌برد که نیازمند هم‌افزایی ملّی است.

تأکید بر اقدامات علمی، منطقی و امیدبخش

در پایان، دکتر سعیدی بر اهمیت رویکرد علمی و عقلانی در سیاست‌گذاری جمعیتی تأکید کرد و گفت:جوانی جمعیت فقط یک شعار نیست، بلکه ضرورتی ملی و راهبردی است. اگر با نگاه علمی، برنامه‌ریزی دقیق و همدلی بین دستگاه‌ها پیش برویم، می‌توانیم شاهد بازگشت روند مثبت جمعیت و پایداری سلامت خانواده ایرانی باشیم.

وی از همکاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد در اجرای برنامه‌های جمعیتی قدردانی کرد و ابراز امیدواری نمود که این دانشگاه با توان علمی و اجرایی خود، به یکی از پیشگامان ملی در تحقق اهداف جوانی جمعیت تبدیل شود.

پیگیری جدّی برنامه‌های دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حوزه جوانی جمعیت و سلامت خانواده

دکتر محمد احمدیان، مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این نشست  با تأکید بر رسالت دانشگاه در تحقق اهداف حوزه سلامت خانواده و جوانی جمعیت، از اقدامات زیرساختی و همکاری‌های بین‌سازمانی در این زمینه خبر داد.

دکتر احمدیان در ابتدای سخنان خود با اشاره به جایگاه دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پیشبرد سیاست‌های کلی جمعیت، اظهار داشت:رسالت اصلی ما در حوزه جوانی جمعیت و سلامت خانواده است و بخش عمده‌ای از زیرساخت‌های لازم در این زمینه در حال آماده‌سازی و اجراست.

وی با بیان اینکه برخی از اقدامات نیازمند همکاری میان‌سازمانی است، افزود:در حوزه‌هایی که با سایر نهادها همکار هستیم، ممکن است هنوز به‌صورت کامل از نظر امکانات و زیرساخت‌ها تجهیز نشده باشیم، اما با وجود این چالش‌ها، تلاش داریم فعالیت‌ها را به شکل مؤثر و منسجم پیش ببریم.

مدیر جوانی جمعیت دانشگاه ضمن اشاره به ضرورت هم‌افزایی میان نهادهای مختلف گفت:در مسیر تحقق سیاست‌های جمعیتی، تعامل و هماهنگی بین سازمان‌ها امری ضروری است. برخی همکاران ما در بخش‌های مختلف با چالش‌هایی مواجه هستند که هدف ما در این جلسات، استفاده از دیدگاه‌های تخصصی و تجارب ارزشمند مدیران حوزه‌های مرتبط برای رفع این موانع است.

وی ضمن قدردانی از حضور و همکاری مدیران و کارشناسان، به برگزاری جلسات آینده با سایر نهادهای همکار از جمله سازمان انتقال خون و آستان قدس رضوی اشاره کرد و خاطرنشان ساخت:برنامه‌ریزی دقیق و استمرار جلسات هماهنگی از ارکان موفقیت در اجرای سیاست‌های جمعیتی و ارتقای سلامت خانواده است.

رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی خراسان رضوی با تأکید بر ممنوعیت فروش انواع داروهای گیاهی و شیمیایی آماده و دست‌ساز در عطاری‌ها گفت: مردم برای تهیه هر نوع دارو تنها باید به داروخانه‌ها مراجعه کنند.

به گزارش  وبدا، دکتر اسماء افشاری در جلسه شورای پیام‌گزاران سلامت دستگاه‌های اجرایی استان اظهار کرد: پیام‌گزاران سلامت بازوان توانمند حوزه بهداشت و درمان هستند و نقش مؤثری در انتقال نکات آموزشی و ارتقای آگاهی عمومی در زمینه سلامت دارند.

وی افزود: فعالیت عطاری‌ها باید در چارچوب مشخص و علمی انجام شود، چرا که تفاوت میان گیاهان دارویی و داروهای گیاهی از منظر پزشکی قابل توجه است و عطاری‌ها مجاز به عرضه هیچ‌گونه داروی آماده یا دست‌ساز نیستند.

برخورد قاطع با مداخله‌گران سلامت

در ادامه جلسه، دکتر محمدرضا مهری، مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ضمن هشدار درباره افزایش فعالیت مداخله‌گران سلامت در حوزه طب ایرانی و مکمل، گفت: هرگونه عرضه داروی گیاهی و شیمیایی در عطاری‌ها غیرقانونی است و در صورت مشاهده، محل بدون تذکر قبلی پلمب خواهد شد.

وی افزود: بخش قابل توجهی از تخلفات در فضای مجازی نیز صورت می‌گیرد و از مردم خواست از مراجعه به سایت‌های غیرمجاز برای دریافت مشاوره یا خرید دارو خودداری کنند.

دکتر مهری از انجام بازرسی‌های مستمر و مشترک با معاونت‌های درمان و غذا و دارو، اداره صمت، نیروی انتظامی و دستگاه قضایی خبر داد و تأکید کرد که برخورد قاطع می‌تواند از تکرار این تخلفات جلوگیری کند.

واکسیناسیون آنفلوآنزا و پیشگیری از بیماری‌های فصلی

در بخش دیگری از جلسه، دکتر زهرا نهبندانی، رئیس اداره پیشگیری از بیماری‌های واگیر دانشگاه، بر اهمیت واکسیناسیون آنفلوآنزا به‌ویژه برای گروه‌های پرخطر از جمله سالمندان، کودکان، مادران باردار و بیماران خاص تأکید کرد.

وی با اشاره به شایعات اخیر درباره «سویه جدید آنفلوآنزا» تصریح کرد: هیچ‌گونه شواهد علمی مبنی بر وجود سویه جدید وجود ندارد و وضعیت ابتلا در استان مشابه میانگین کشوری است.

دکتر نهبندانی توصیه کرد در صورت بروز علائم بیماری‌های تنفسی، افراد از حضور در اماکن عمومی به‌ویژه مدارس خودداری کنند.

پایش سلامت و اهمیت پیشگیری

در ادامه، دکتر محمداسماعیل خیامی، مدیر اجرایی مطالعات کوهورت دانشگاه، پیشگیری را سرمایه‌گذاری بر کیفیت زندگی دانست و گفت: پایش سلامت و غربالگری منظم می‌تواند منجر به شناسایی زودهنگام بیماری‌ها و جلوگیری از پیشرفت آن‌ها شود.

وی افزود: ۷۵ درصد هزینه‌های درمان کشور صرف بیماری‌های قابل پیشگیری می‌شود و لازم است با فرهنگ‌سازی، سبک زندگی سالم را در جامعه ترویج دهیم.

بیش از ۵۰ درصد موارد مسمومیت منجر به فوت مرتبط با خرید از عطاری‌ها

همچنین در این نشست، دکتر الهام نیکخواه، کارشناس اداره نظارت بر فرآورده‌های طبیعی، سنتی و شیرخشک دانشگاه، ضمن هشدار نسبت به فروش داروهای غیرمجاز در برخی عطاری‌ها گفت: فروش داروهای مخدر، شبه‌مخدر و داروهای دست‌ساز گیاهی و شیمیایی در عطاری‌ها ممنوع است و تنها داروخانه‌ها مجاز به عرضه این فرآورده‌ها هستند.

وی افزود: سالانه حدود ۵۶۰۰ نفر بر اثر مسمومیت جان خود را از دست می‌دهند که بیش از نیمی از آنان از عطاری‌ها خرید داشته‌اند.

دکتر نیکخواه اظهار کرد: برخی از داروهای لاغری، چاقی و جنسی عرضه‌شده در عطاری‌ها حاوی مواد خطرناکی نظیر کورتون و آمفتامین هستند که می‌توانند منجر به عوارض جدی از جمله پوکی استخوان، نارسایی کبد و کلیه، اعتیاد و ایست قلبی شوند.

وی در پایان خواستار اجرای برنامه‌های آموزشی و نظارتی جامع، حذف تدریجی داروهای غیرمجاز از عطاری‌ها، و ایجاد آزمایشگاه تخصصی داروهای گیاهی در شرق کشور شد .

مشاور ریاست دانشگاه علوم پزشکی مشهد در امور زنان و خانواده، با اشاره به فرارسیدن ماه جهانی غربالگری سرطان پستان گفت: اگر این بیماری به‌موقع تشخیص داده شود، درمان آن بسیار موفق خواهد بود و می‌تواند تا ۴۰ درصد از مرگ‌ومیرها بکاهد و حدود ۸۰ درصد موارد نیز درمان‌پذیر خواهد بود.

دکتر نغمه رزاقی در گفت‌وگو با وب‌دا ضمن اشاره به برگزاری برنامه غربالگری پستان در دانشکده بهداشت اظهار کرد: هر ساله ماه اکتبر که معادل نهم مهرماه تا نهم آبان‌ماه است، به عنوان ماه جهانی غربالگری سرطان پستان نامگذاری شده و در این ماه تلاش می‌شود اهمیت و ضرورت این موضوع در سطح جهانی معرفی و شناسانده شود. در همین راستا، کشور ما نیز به این موضوع مهم می‌پردازد و در دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز اقداماتی در راستای غربالگری سرطان پستان در حال انجام است.

وی خاطرنشان کرد: آمارها در کشور نشان می‌دهد از هر ۱۰۰ هزار زن، ۴۷.۷ نفر مبتلا به سرطان پستان می‌شوند؛ یعنی در هر ساعت دو نفر و در هر روز ۵۰ نفر به این بیماری دچار می‌شوند و این آمار بالا بیانگر آن است که سن ابتلا در ایران نسبت به میانگین جهانی پایین‌تر است؛ به طوریکه در جهان سن ابتلا حدود ۴۰ سال است، اما در کشور ما از ۳۰ سالگی گزارش شده است.

مشاور امور زنان و خانواده دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت غربالگری گفت: تشخیص به‌موقع از طریق غربالگری انجام می‌شود و در صورت جدّی گرفتن آن، فرایند درمان و شناسایی بیماری بسیار آسان‌تر خواهد بود. در شهر مشهد، ۲۰ درصد از بیماران به دلیل مراجعه دیرهنگام در مراحل پیشرفته بیماری قرار می‌گیرند، در حالی‌که راهکارهای مقابله با سرطان پستان در کشور وجود دارد و با آگاهی‌بخشی به‌موقع و آغاز معاینات منظم از سن ۳۰ سالگی، می‌توان بیماری را به‌راحتی درمان کرد.

وی افزود: در سال جاری، دانشگاه علوم پزشکی مشهد برنامه غربالگری سرطان پستان را در مجموعه خود آغاز کرده و حتی خدمات غربالگری به سطح ادارات شهر مشهد نیز گسترش یافته است. همچنین در همین راستا همایشی برگزار شد که در آن سفیرانی برای ترویج فرهنگ پیشگیری و تشخیص زودهنگام انتخاب شدند.

دکتررزاقی همچنین گفت: در برنامه غربالگری سرطان پستان که در ساختمان خوارزمی برگزار شد، بیش از ۵۰ نفر از همکاران خانم غربالگری شدند و از اساتید برجسته ، دکتر آسیه سادات فتاحی معصوم و دکتر سمیرا حشمتی برای انجام فرایند معاینه دعوت شد.

وی با تأکید بر ضرورت فرهنگ‌سازی در خصوص اهمیت شناسایی و درمان بهنگام سرطان پستان اظهار داشت: اگر بانوان از غربالگری نترسند و زودتر برای اقدامات تشخیصی اقدام کنند، هزینه‌ها، عوارض بیماری و میزان مرگ‌ومیر به‌طور چشمگیری کاهش خواهد یافت.

مشاور امور زنان و خانواده دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان خاطرنشان کرد: بانوان می‌توانند با مراجعه سالانه به مراکز بهداشت، معاینات لازم را انجام دهند و همچنین آموزش ببینند که چگونه به‌صورت ماهیانه خود را معاینه کنند تا در صورت مشاهده هرگونه مورد مشکوک، اقدامات درمانی سریع آغاز شود.