بهداشت و پیشگیری

چهارمین مرکز خدمات جامع سلامت آموزشی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد در راستای استفاده از توان اعضای هیأت علمی و ظرفیت های موجود در معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حوزه های آموزشی، پژوهشی و مدیریتی و بویژه توانمند سازی دانش آموختگان پزشکی عمومی در حیطه پزشک خانواده راه اندازی شد.

به گزارش وب دا، مرکز خدمات جامع سلامت شهید هاشمی نژاد پس از مراکز شهید جمشیدیان طرقبه، امیرالمومنین(ع) و منزل آباد به عنوان چهارمین مرکز خدمات جامع سلامت آموزشی فعال شد و مراسم معارفه سرپرست آموزشی این مرکز با حضور معاونین آموزشی و بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار و دکتر ملیحه ضیایی عضو هیات علمی دانشگاه، به مدت دو سال به عنوان سرپرست آموزشی این مرکز تعیین گردید.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این مراسم با اشاره به مغفول ماندن آموزشهای بهداشتی دانشجویان پزشکی بعد از تلفیق آموزش در بهداشت و درمان؛ ابراز امیدواری کرد با راه اندازی مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی و حضور دانشجویان پزشکی اجتماعی و پزشکی خانواده، در سطح اول خدمت رسانی، تحول شایسته ای در ارائه خدمات مراکز بهداشتی ایجاد شود.

دکتر حمیدرضا قربان زاده،  سود سرمایه گذاری در راه اندازی مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی را بسیار بیشتر از هزینه ها دانست.

دکتر علمداران معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این مراسم گفت: پیش از این، آموزش دانشجویان پزشکی در سطح تخصصی و فوق تخصصی انجام شده ولی حوزه خدمت و فعالیت ایشان مراکز سرپایی و مراکز خدمات جامع سلامت بوده است و راه اندازی مراکز خدمات جامع آموزشی با هدف رفع این نقیصه انجام می شود .

 وی با اشاره به راه اندازی مراکز آموزشی شهید جمشیدیان طرقبه، امیرالمومنین(ع) و منزل آباد افزود: مرکز شهید هاشمی نژاد چهارمین مرکز خدمات جامع سلامت آموزشی است که به دلیل همجواری با بیمارستان هاشمی نژاد وسهولت دسترسی برای ارجاع سطح 2 موقعیت خاص و استراتژیک دارد.

شایان ذکر است برنامه ریزی برای فعالیت 8 مرکز خدمات جامع سلامت آموزشی پیرو تفاهم نامه فی مابین معاونت آموزشی و بهداشت دانشگاه و به منظور استفاده از توان اعضای هیات علمی در مدیریت خدمات نظام سلامت و ارتقاء کمی و کیفی پژوهشها انجام شده است.

رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: انتقال تب دنگی از طریق پشه آئدس بوده و بهترین راه برای جلوگیری از آن کنترل ناقل بیماری است.

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: در این روزها شیوع بیماری تب دنگی را کشورهای مختلف دنیا می‌بینیم، بیماری که همانند کرونا انتقال انسان به انسان ندراد و با توجه به اینکه انتقال تب دنگی از طریق پشه آئدس است بهترین راه پیشگیری کنترل ناقل بیماری است و محل‌ها و مناطقی همچون مناطق گرمسیری، مرداب‌ها و آب‌های راکد روستاهایی که در مناطق آبی آن‌ها سرباز بوده ناقل بیماری هستند.

وی تصریح کرد: با توجه به اینکه پشه آئدس می‌تواند در هر ظرف یا جایی که مقدار آب جمع می‌شود مانند لاستیک، قوطی کنسرو، قایق، گلدان شیشه‌ای و غیره تخم‌گذاری کند، تخلیه و تمیز کردن مرتب ظروف محتوی آب مانند گلدان‌های شیشه‌ای، ظروف زیرگلدان، ظروف آب پرندگان و حیوانات و غیره هر دو روز یک بار توصیه می‌شود؛ همچنین تخلیه درب روی ظروف محتوای آب مانند تانکر، بشکه و غیره نیز از دیگر اقداماتی است که باید صورت پذیرد.

رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه جلوگیری از تجمع آب در زیر کولرها، جلوگیری از تجمع آب راکد در زباله‌ها و ضایعات جامد مانند ظروف رها شده، ضایعات اتومبیل، لنج و قایق، لاستیک از طریق پوشاندن یا جمع‌آوری آن‌ها از جمله اقدامات مهمی است که باید در جهت دوری از بیماری تب دنگی انجام شود، خاطرنشان کرد: همچنین باید اشاره کنیم که پوشیدن لباس‌های آستین بلند و شلوار بلند و جوراب هم از دیگر مواردی است که فرد را از گزش پشه آئدس در امان نگه می‌دارد.

دکتر نهبندانی تأکید کرد: استفاده از قلم دافع حشرات بر روی مناطقی از پوست که با لباس پوشیده نمی‌شود در زمان مسافرت به مناطق همه گیری بیماری نیز باید انجام شود.

وی اضافه کرد: همچنین استفاده از پشه بند در صورتی‌که در طی روز در فضای باز استراحت می‌کنید و نصب توری روی در و پنجره‌ها و اطمینان از سالم بودن آن‌ها و نیز پرهیز از بیرون رفتن در ساعات پر گزش روز (قبل از طلوع آفتاب و هنگام غروب) از دیگر نکاتی است که باید به آن توجه داشت.

رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه پشه آئدس با سایر پشه‌های موجود در دنیا یک سری تفاوت دارد که یکی از مهمترین آنها زمان فعالیت آن‌ها است، بیان کرد: پشه آئدس روز فعالیت است و زمان فعالیت آن‌ها از زمان طلوع تا غروب آفتاب است و بیشترین زمان سیکل فعالیت پشه آئدس، هنگام طلوع آفتاب است.

دکتر نهبندانی گفت: پشه آئدس برخلاف پشه‌های دیگر مهاجم است و سایر پشه‌ها صبر می‌کنند که فضا تاریک و شخص به خواب رود و سپس گزش را انجام دهند، در حالی که پشه آئدس اینگونه نیست، ظاهر پشه آئدس با پشه‌های دیگر متفاوت است و نوارهای تیره و روشن دارند.

وی افزود: اگر فردی دچار هرنوع علائم مشکوکی همچون تب و بدن درد به‌خصوص درد پشت حدقه چشم و بثورات جلدی شد باید بلافاصله به نزدیک‌ترین مرکز بهداشت مراجعه نماید تا که مورد بررسی قرار بگیرد و ضمن جلوگیری از تشدید وضعیت بیماری، نسبت به درمان به‌موقع آن اقدام شود.

مدیر آموزش و ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در زمان سفرهای تابستانی باید ضمن رعایت مسائل و موضوعات بهداشتی و پیشگیرانه، مراقبت لازم را از اطفال، سالمندان و مادران باردار داشته باشیم.

دکتر محمدجعفر صادقی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: در فصل تابستان که اوج مسافرت‌ها به نقاط مختلف کشور را داریم باید بیش از پیش نسبت به رعایت مسائل و موضوعات بهداشتی و پیشگیرانه توجه داشته باشیم تا که دچار حادثه، مشکل و بیماری نشویم.

وی تصریح کرد: یکی از موضوعات روز در فصل تابستان امسال بحث بیماری تب دنگی بوده، اما در همین خصوص باید اشاره کنیم که پشه آئدس در مشهد و استان وجود نداشته و مواردی هم که مبتلا شده‌اند سابقه سفر به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و استان‌های ساحلی کشور را داشته‌اند و فرد مبتلا هم تا 2 هفته علائم و مشکلاتی همچون درد، تب، سر درد شدید، درد استخوان و شکم و حالت تهوع و استفراغ را دارد.

مدیر آموزش و ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه به راحتی و با انجام چند کار ساده می‌توان از ابتلای به بیماری تب دنگی جلوگیری کرد، گفت: بهترین کار برای دوری از بیماری تب دنگی پیشگیری از آب جمع شده در زیر گلدان، عدم جمع شدن آب‌های راکد و عدم اسکان در مرداب‌ها، استفاده از کلاه و لباس آستین بلند در بیرون منزل، استفاده از پشه بند در زمان خواب بوده است.

دکتر صادقی اضافه کرد: مشکل دیگر این روزها بحث حیوان‎‌ گزیدگی بوده و توصیه مهم ما مبنی بر عدم حیوان آزاری بوده، به‌خصوص سگ و پس از آن گربه و سایر حیوانات، مشکلی که بیشتر برای کودکان و نوجوانان بوده و از والدین تقاضا داریم که بیش از پیش مراقبت فرزندان خود باشند تا که دچار مشکل حیوان گزیدگی نشوند.

وی با اشاره به اینکه موضوع بسیار مهم دیگر در خصوص گرمازدگی برای تمامی گروه‌ها به‌خصوص اطفال، سالمندان و مادران باردار بوده و هست، بیان کردک باید تا حد امکان از حضور در زیر نور مستقیم آفتاب خودداری شود و اگر فرد مجبور است از کلاه یا چتر استفاده کند، زیرا در کاهش 10 درجه‌ای دما نقش بسزایی دارد.

مدیر آموزش و ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه در فصل تابستان بیماری‌های منتقله از آب و غذا را داریم و اگر بهداشت دست به‌خوبی رعایت شود و در قبل و بعد از وعده غذایی دست‌هایی خود را با آب و صابون بشوییم از این مشکل به‌دور خواهیم بود، خاطرنشان کرد: همچنین در این فصل از سال همچون دیگر فصول سال توصیه بر مصرف خوردنی‌های و نوشیدنی‌های سالم داریم و اینکه جهت صرف وعده‌های غذایی به مکان‌هایی فاقد استانداردهای و صلاحیت‌های بهداشتی مراجعه نشود.

دکتر صادقی تصریح کرد: در زمان سفر باید متناسب نیاز هر وعده غذایی طبخ غذا داشته باشیم و اینکه باقی مانده آن وعده را در دور بریزیم و جهت مصرف در وعده بعدی نگهداری نکنیم تا که دچار مسمویت و حالت تهوع، استفراغ و اسهال نشویم.

وی با ذکر این نکته که در زمان مسافرت باید ضمن رعایت تمامی نکات بهداشتی به موضوع به همراه داشتن داروهای مصرفی و موردنیاز به میزان کافی توجه نماییم؛ تأکید کرد: همچنین اگر مادر باردار هم به سفر می‌رود باید به استراحت‌های در طول سفر توجه داشته باشد و در زمان تردد در جاده در بین هر 2 تا 3 ساعت تردد، چند دقیقه‌ای توقف و استراحت داشته باشد تا که در حین سفر دچار مشکل نشود.

مدیر جوانی جمعیت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهارکرد: آموزش شیردهی کامل در کلاسهای امادگی برای زایمان برای مادران باردار ارایه می شود اما با توجه به اهمیت تغذیه با شیر مادر، آموزش های تخصصی به مادرانی که توسط مرکز بهداشت به دلیل مشکلات شیردهی معرفی شوند به صورت رایگان ارائه می شود .

دکتر محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه تغذیه  با شیرمادر یکی از استراتژی های امنیت غذایی کودکان زیر دو سال محسوب می شود  و مانع ابتلا کودک به عفونت های حاد تنفسی و سرطان و بیماریهای مزمن می شودگفت: علاوه براین براساس آمار  افزایش ضریب هوشی، تربیت پذیری بهتر،کاهش بزهکاری و اعتیاد، کاهش کودک آزاری و مسائل عاطفی روانی، سرمایه گذاری عظیم فرهنگی حاصل ترویج تغذیه با شیرمادر است.

وی با بیان اینکه تغذیه با شیر مادر به عنوان بخشی از برنامه های  جامع تغذیه و سلامت مادر و کودک محسوب می شود و از اجزاء کلیدی اولویتها و مراقبت های بهداشتی کشور است خاطرنشان کرد: مراقبین سلامت در اولین مراقبت های بهداشتی کودک در سه تا 5 روزگی کودک ، روند شیردهی را مورد بررسی قرار می دهند و آموزش های لازم به مادر ارائه می شود.

دکتر احمدیان بیان کرد: در صورتی که به هر دلیل مادر توانایی شیردهی مناسب را نداشته باشد آموزش های بیشتری را در مراکز آموزش شیردهی دریافت می کند اما اگر در نهایت مادر به هر علتی مانند بیماری توانایی شیردهی به کودک خود را نداشت بنابر شرایط کودک ،  شیر خشک و یا شیر اهدایی برای تغذیه کودک در نظر گرفته می شود تا زمانی که بدن کودک بتواند شیر خشک را تحمل کند و یا مشکل شیردهی مادر مرتفع شود.