پزشکی

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در بیمارستان قائم (عج)، با تشریح یک مورد بالینی پیچیده و موفقیت‌آمیز، جزئیات نجات جان بیمار ۶۰ ساله دیابتی از وضعیت بحرانی "سپتیک شاک" و عفونت شدید کلیه، را بیان کرد.

دکتر سحر روانشاد، متخصص بیماری‌های داخلی، در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: بیمار آقایی ۶۰ ساله با سابقه دیابت کنترل‌نشده بودند که علی‌رغم درمان دیابت، به دلیل مصرف نامنظم و نامناسب داروها و انسولین، نتوانسته بودند قند خون خود را به‌خوبی مهار کنند و این عدم کنترل بهینه قند خون، همان‌طور که انتظار می‌رفت، زمینه‌ساز بروز عوارض جدی برای وی در آینده شد.

وی افزود: حدود 17 روز پیش، بیمار با کاهش سطح هوشیاری، افت شدید فشارخون و علائم  سپسیس شدید به مرکز درمانی قائم (عج) مراجعه کرد که در حال پیشرفت به سمت " سپتیک شاک " بود و بلافاصله بیمار به بخش ICU منتقل شد و درمان وی به صورت یک تیم درمانی آغاز گردید.

این متخصص داخلی ادامه داد: در بررسی‌های تخصصی که انجام دادیم، کانون اصلی سپسیس، یک عفونت شدید کلیه از نوع " پیلونفریت آمفیزماتو " تشخیص داده شد و این نوع عفونت که اغلب در بیماران دیابتی دیده می‌شود، نسج پارانشیم کلیه را درگیر کرده بود.

دکتر روانشاد در مورد چالش‌های پیش رو گفت:  درمان آنتی‌بیوتیکی سریع آغاز شد. با این حال، به دلیل شرایط خاص بیمار و پلاکت پایین ناشی از بیماری زمینه‌ای ، امکان کارگذاری " دابل‌جی یا پی‌سی‌ان " تحت هدایت تصویربرداری مداخله‌ای (رادیو اینترونشن) در ابتدا مقدور نشد. علی‌رغم درمان آنتی‌بیوتیک، شرایط بیمار روز به روز رو به وخامت می‌رفت. فشار خون بیمار وابسته به داروهای نوراپی نفرین شد و با توجه به شرایط بحرانی، با قبول ریسک توسط این سرویس انجام شد، بیمار به اتاق عمل منتقل و دابل‌جی برای وی تعبیه شد.

وی با ابراز خشنودی از نتایج مداخله گفت: پس از تعبیه دابل‌جی، اتفاق مثبتی رخ داد؛ ادرار بیمار برقرار شد، عملکرد کلیه وی بهبود یافت و به تدریج از دستگاه تنفس مصنوعی جدا شدیم. تب بیمار نیز قطع گردید. خوشبختانه، در طول روند درمان، بیمار دچار نارسایی کلیه شده بود که تحت همودیالیز قرار گرفت، اما با بهبود شرایط، نیاز به آن برطرف شد.

دکتر روانشاد در پایان وضعیت فعلی بیمار را مطلوب توصیف کرد و گفت: در حال حاضر، بیمار شرایط پایداری دارد و از دستگاه جدا شده است. این مورد، بار دیگر بر اهمیت کنترل دقیق دیابت و همچنین آمادگی و همکاری تیمی در مواجهه با موارد بحرانی تأکید می‌کند.

رئیس بخش سالمندان بیمارستان ابن‌سینا از مراکز زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت توجه خانواده‌ها به تغییرات رفتاری و ذهنی سالمندان گفت: در صورت مشاهده کوچک‌ترین علائم شناختی یا روانی، باید سالمند هرچه سریع‌تر توسط پزشک متخصص ویزیت شود تا از پیشرفت بیماری‌های مغزی و روانی جلوگیری گردد.

دکتر زنیره سلیمی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا اظهار کرد: مراقبت اصولی، تکریم و همراهی خانواده سه رکن طلایی سلامت سالمندان است. روند جهانی به سمت سالمندی جمعیت حرکت می‌کند و در این شرایط، توجه ویژه به بیماری‌های شایع در سالمندان و حمایت مستمر خانواده‌ها یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

وی با بیان اینکه بیماران بستری در بخش سالمندان بیمارستان ابن‌سینا عمدتاً در گروه سنی بالای ۶۰ تا ۶۵ سال قرار دارند، افزود: سالمندی با تغییراتی در عملکرد فرد، رفتار و روابط اجتماعی همراه است. اگر خانواده‌ها این تغییرات را درک نکنند، مشکلات سالمندان پیچیده‌تر خواهد شد.

دکتر سلیمی با اشاره به استفاده همزمان سالمندان از داروهای مختلف تصریح کرد: پزشکان متخصص باید با دقت مانع از بروز تداخل دارویی شوند. علاوه بر این، کیفیت خواب، فعالیت بدنی و تعاملات اجتماعی باید همواره مورد توجه قرار گیرد.

وی ادامه داد: برنامه‌های روزانه کوتاه اما پایدار، پیگیری سریع علائم بیماری و رعایت نظم در مراقبت‌های پرستاری از الزامات بخش سالمندان است.

به گفته رئیس بخش سالمندان بیمارستان ابن‌سینا، توانمندی‌های گذشته سالمندان باید تقویت شود و حفظ خاطرات آنان نقش مهمی در سلامت روان دارد. او پیشنهاد کرد: استفاده از آلبوم‌های عکس و پازل‌های حجمی می‌تواند به ارتقای سلامت ذهنی سالمندان کمک کند.

دکتر سلیمی خاطرنشان کرد: بسیاری از علائم روانی در سالمندان منشأ جسمی دارد و باید این بیماران توسط متخصصین سالمندشناسی مورد ارزیابی قرار گیرند.

وی در پایان گفت: با مراقبت دقیق، احترام و همراهی خانواده، می‌توان کیفیت زندگی سالمندان را به شکل قابل‌توجهی ارتقا داد و از بروز بحران‌های غیرقابل پیش‌بینی جلوگیری کرد.

مدیر امور بیمارستانی و تعالی خدمات بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اعلام کرد: بخش بستری توان‌بخشی بیمارستان امام رضا(ع) با هدف ارائه خدمات تخصصی به بیماران حوزه‌های قلب و عروق و مغز و اعصاب افتتاح شد و این بخش به‌زودی در بیمارستان حضرت قائم(عج) نیز راه‌اندازی خواهد شد.

دکتر سعیده صباغ‌سجادیه در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: یکی از مراحل مؤثر در تکمیل روند درمان بیماران قلبی و مغزی به‌ویژه مبتلایان به سکته‌های قلبی و مغزی (کدهای 247 و 724)، بهره‌مندی از خدمات بستری توان‌بخشی است. این بخش برای نخستین بار در شرق کشور با ظرفیت ۱۸ تخت در بیمارستان امام رضا(ع) فعال شد.

وی افزود: بخش بستری توان‌بخشی مجهز به تمامی تجهیزات موردنیاز بر اساس آخرین استانداردهای روز دنیاست و این تجهیزات از محل اعتبارات ملی و با حمایت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و راه‌اندازی شده است.

مدیر امور بیمارستانی و تعالی خدمات بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به گروه‌های هدف این بخش گفت: بیماران داخلی اعصاب، جراحی اعصاب، داخلی قلب، جراحی قلب و همچنین مبتلایان به سکته‌های قلبی و مغزی پس از ترخیص از بخش‌های تخصصی برای دریافت خدمات تکمیلی درمان و بستری توان‌بخشی به این بخش منتقل می‌شوند.

دکتر صباغ‌سجادیه خاطرنشان کرد: پیش از این بخش بستری توان‌بخشی در بیمارستان‌های تهران، اصفهان و شیراز فعال بود و اکنون این خدمت در مشهد نیز در دسترس بیماران قرار گرفته است. هر بیمار به طور میانگین سه روز در این بخش بستری خواهد شد.

وی ادامه داد: خدمات ارائه‌شده در این بخش شامل طب فیزیکی و توان‌بخشی، فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتاردرمانی است و بیماران دارای ناتوانی‌های جسمی، اختلالات شناختی، ارتباطی، گفتاری و بلع ناشی از سکته‌ها، ضایعات نخاعی و بیماری‌های شدید عضلانی-اسکلتی و عصبی-عضلانی از این خدمات بهره‌مند خواهند شد.

عضو هیأت علمی دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ویژگی‌های فصل پاییز در متون کهن طب ایرانی، به ارائه راهکارهایی برای حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها در این فصل پرداخت.

دکتر فاطمه محجوب در گفتگو با وب دا با بیان اینکه پاییز طبعی سرد و خشک دارد، اظهار کرد: کاهش گرمای تابستان و افزایش برودت و خشکی هوا می‌تواند زمینه‌ساز بروز یا تشدید برخی بیماری‌ها به‌ویژه در افراد با مزاج سرد و خشک (سوداوی) شود.

وی خشکی پوست و مخاطات (بینی، گلو و چشم‌ها)، تشدید دردهای مفصلی، افزایش احتمال افسردگی و وسواس فکری، ابتلا به سرماخوردگی و آلرژی‌های تنفسی و همچنین بروز خشکی مدفوع و یبوست را از مهم‌ترین عوارض این فصل برشمرد.

عضو هیأت علمی دانشگاه با تأکید بر نقش تغذیه مناسب در کاهش اثرات منفی پاییز گفت: افراد باید از مصرف زیاد فست‌فودها و غذاهای دارای طبیعت سرد و خشک مانند سوسیس، کالباس، بادمجان، گوشت گاو و گوساله، غذاهای مانده و کنسروی، قهوه و چای پررنگ پرهیز کنند.

وی افزود: استفاده از غذاهای معتدل و رو به گرم و تر توصیه می‌شود که شامل نان گندم خوب پخته‌شده، ماش و نخود، گوشت گوسفند، بلدرچین و مرغ محلی، میوه‌هایی نظیر انار شیرین، سیب شیرین، به، انگور و انجیر و همچنین تنقلاتی مانند مغز بادام، پسته، کشمش و مویز است.

دکتر محجوب، خواب در مکان‌های بسیار سرد یا در معرض باد را برای سلامتی مضر دانست و توصیه کرد؛ افراد از خواب کوتاه نیم‌روزی (قیلوله) به‌مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بهره‌مند شوند. همچنین بر ضرورت ورزش منظم با شدت متوسط تأکید کرد و گفت: ورزش‌های سنگین موجب افزایش خشکی بدن شده و برای این فصل مناسب نیستند.

وی در ادامه استفاده از خوراکی‌های ملین مانند انجیر خیسانده در آب یا روغن زیتون را برای پیشگیری از یبوست مؤثر دانست و افزود: پوشیدن لباس‌های گرم‌تر به‌تدریج با شروع پاییز و پرهیز از قرار گرفتن ناگهانی در معرض باد سرد، از دیگر توصیه‌های ضروری است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه استفاده از رطوبت‌دهنده‌های هوا (بخور) در منزل یا محل کار را برای مقابله با خشکی هوا مفید دانست و گفت: افزودن چند قطره گلاب یا عرق بهارنارنج به دستگاه بخور می‌تواند اثر آرام‌بخشی نیز به همراه داشته باشد.

وی همچنین به افراد توصیه کرد برای جلوگیری از خشکی پوست، پس از استحمام با آب ولرم، از روغن‌های گیاهی مانند روغن بنفشه یا بادام شیرین استفاده کنند.

دکتر محجوب با اشاره به تأثیر فصل پاییز بر حالات روحی و روانی افزود: این فصل می‌تواند احساس غم و اندوه را افزایش دهد. به همین دلیل، افزایش معاشرت با دوستان و بهره‌گیری از عطرهای طبیعی مانند گل یاس و گلاب می‌تواند بسیار مؤثر باشد.

وی در پایان یادآور شد: رعایت این تدابیر ساده اما کاربردی می‌تواند به حفظ تعادل مزاجی و سلامت افراد در فصل پاییز کمک کند. البته این توصیه‌ها کلی هستند و افراد با شرایط خاص یا بیماری‌های زمینه‌ای باید حتماً با پزشک متخصص مشورت نمایند.