پزشکی

متخصص روان‌شناسی بیمارستان ابن‌سینا با تشریح تفاوت نگرش کودکان، نوجوانان، بزرگسالان و سالمندان نسبت به مرگ، تأکید کرد که درک انسان از این پدیده در طول چرخه حیات ثابت نیست و متناسب با رشد شناختی، عاطفی و تجربه‌های زندگی تغییر می‌کند.

فاطمه کاشی‌پزان جوان، متخصص روان‌شناسی بیمارستان ابن‌سینا، با اشاره به اینکه واکنش انسان‌ها نسبت به مرگ ریشه در ویژگی‌های رشدی و تجربه‌های زندگی دارد، اظهار کرد: هیچ‌کس با اطمینان و آسودگی از مرگ استقبال نمی‌کند و همه افراد برای سازگاری با این واقعیت، به درجاتی از انکار و اجتناب متوسل می‌شوند.

وی افزود: این نگرش‌ها ثابت نیستند و متناسب با رشد شناختی، عاطفی و تجربه‌های فرد در طول زندگی، دستخوش تغییر می‌شوند.

کاشی‌پزان جوان با استناد به دیدگاه روان‌شناسان برجسته حوزه رشد، از جمله اریک اریکسون و الیزابت کوبلر راس، درباره روند تحول نگرش به مرگ در مراحل مختلف زندگی توضیح داد: کودکان در سنین پیش‌دبستانی، مرگ را پدیده‌ای موقت و قابل بازگشت، شبیه خواب یا سفر تصور می‌کنند و ترس اصلی آنان نیز بیشتر به جدایی از مراقبان بازمی‌گردد؛ اضطرابی که ممکن است در قالب کابوس، بازی‌های پرخاشگرانه و نگرانی درباره مرگ دیگران بروز پیدا کند.

وی ادامه داد: در سنین مدرسه، کودک به‌تدریج درمی‌یابد که مرگ نهایی و غیرقابل بازگشت است، اما همچنان آن را بیشتر رخدادی مربوط به سالمندان یا افراد بدشانس می‌داند و گاهی نیز برای مرگ، ویژگی‌های انسانی و شخصیتی قائل می‌شود.

این متخصص روان‌شناسی درباره نگرش نوجوانان به مرگ نیز گفت: نوجوان از نظر منطقی مفهوم مرگ را درک می‌کند، اما به دلیل احساس آسیب‌ناپذیری یا آنچه «افسانه شخصی» نامیده می‌شود، معمولاً آن را جدی نمی‌گیرد و حتی گاه با رفتارهای پرخطر، به نوعی مرگ را به چالش می‌کشد. در عین حال، نگاه نوجوان به مرگ می‌تواند جنبه‌ای فلسفی نیز پیدا کند و با پرسش‌هایی درباره معنای زندگی همراه شود.

کاشی‌پزان جوان با اشاره به دیدگاه افراد در دوران جوانی و میانسالی نسبت به مرگ اظهار کرد: در دوره جوانی، مرگ اغلب به‌عنوان تهدیدی برای تحقق آرزوها و برنامه‌های آینده تلقی می‌شود و به همین دلیل، اضطراب مرگ در این سنین بیشتر دیده می‌شود.

وی افزود: در میانسالی، با تجربه فقدان عزیزان و مشاهده نشانه‌های پیری، درک فرد از زمان تغییر می‌کند و به جای تمرکز بر سال‌های سپری‌شده، سال‌های باقی‌مانده زندگی و مفهوم میراث فردی اهمیت بیشتری می‌یابد.

این متخصص روان‌شناسی درباره نگرش سالمندان به مرگ نیز گفت: اگر سالمند احساس رضایت از زندگی داشته باشد، به مرحله‌ای از انسجام درونی می‌رسد و مرگ را به‌عنوان بخشی طبیعی از چرخه حیات می‌پذیرد. در این سن، ترس از نیستی معمولاً کاهش می‌یابد، اما نگرانی از فرآیند مردن، از جمله درد، تنهایی و وابستگی، ممکن است افزایش پیدا کند.

وی تصریح کرد: بسیاری از سالمندان با مرور زندگی خود تلاش می‌کنند به نوعی صلح درونی با مرگ دست یابند، زیرا برای برخی از آنان، مرگ گاه با احساس تهی‌شدن یا شکست نیز همراه می‌شود.

کاشی‌پزان جوان در پایان توصیه کرد: شناخت تحولات نگرش به مرگ در سنین مختلف می‌تواند به خانواده‌ها و نظام سلامت کمک کند تا حمایت روانی مؤثرتر و متناسب‌تری به افراد ارائه دهند.

عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد  و متخصص رادیولوژی با تأکید بر اهمیت غربالگری منظم سرطان پستان گفت: تشخیص زودهنگام این بیماری می‌تواند در بسیاری از موارد روند درمان و کنترل آن را به‌طور چشمگیری بهبود دهد.

دکتر مریم توکلی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وبدا با اشاره به فرارسیدن هفته سلامت اظهار کرد: توجه به سلامت، انجام غربالگری‌های منظم و داشتن سبک زندگی سالم نقش مهمی در پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان پستان دارد و افزایش آگاهی و پیگیری مستمر، گام‌هایی اساسی در حفظ سلامت زنان و جامعه محسوب می‌شود.

وی با بیان اینکه سرطان پستان یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در میان بانوان است، افزود: اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، در بسیاری از موارد قابل درمان و کنترل است؛ از این‌رو آگاهی عمومی و انجام غربالگری منظم می‌تواند نقش مهمی در کاهش مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری داشته باشد.

این متخصص رادیولوژی در توضیح مفهوم غربالگری سرطان پستان گفت: غربالگری مجموعه اقداماتی است که با هدف شناسایی بیماری در مراحل اولیه و حتی پیش از بروز علائم انجام می‌شود. بانوان باید نسبت به وضعیت طبیعی پستان‌های خود آگاه باشند و هرگونه تغییر مانند وجود توده، تغییر در شکل یا اندازه پستان، تغییرات پوستی، فرورفتگی پوست یا ترشح از نوک پستان را جدی بگیرند.

دکتر توکلی خودآزمایی پستان را روشی کمکی برای افزایش آگاهی زنان از بدن خود دانست و اظهار کرد: بهتر است این کار ماهی یک‌بار، پس از پایان قاعدگی انجام شود و در زنان یائسه نیز در یک روز مشخص از هر ماه صورت گیرد؛ البته باید توجه داشت که خودآزمایی جایگزین روش‌های استاندارد غربالگری نیست.

وی معاینه بالینی پستان توسط پزشک را یکی از ارکان مهم مراقبت‌های سلامت عنوان کرد و گفت: توصیه می‌شود بانوان، به‌ویژه در صورت وجود علائم یا سابقه خانوادگی سرطان پستان، سالیانه توسط پزشک معاینه شوند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به توصیه‌های بالینی موجود در کشور افزود: در ایران انجام ماموگرافی از سن ۴۰ سالگی پیشنهاد می‌شود و برای افراد با خطر متوسط معمولاً هر یک تا دو سال انجام می‌گیرد. در افرادی که سابقه خانوادگی قوی، جهش‌های ژنتیکی یا سایر عوامل خطر دارند، ممکن است غربالگری از سنین پایین‌تر و با فواصل کوتاه‌تر آغاز شود و برنامه غربالگری باید به‌صورت فردی و با نظر پزشک تعیین شود.

دکتر توکلی در پایان بر نقش سبک زندگی سالم در کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان تأکید کرد و گفت: فعالیت بدنی منظم، حفظ وزن مناسب، تغذیه سالم، مصرف بیشتر میوه و سبزیجات، کاهش غذاهای پرچرب و فرآوری‌شده و پرهیز از مصرف دخانیات از عوامل مؤثر در کاهش خطر ابتلا به این بیماری است. همچنین شیردهی و پرهیز از مصرف خودسرانه هورمون‌ها نیز می‌تواند در کاهش خطر سرطان پستان نقش داشته باشد.

عضو هیأت علمی گروه قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر احتمال تشدید بیماری‌های قلبی در شرایط بحرانی گفت: هرگونه علامت هشدار مانند تنگی نفس غیرمعمول، احساس فشار، سوزش یا درد در قفسه سینه، فک، شانه‌ها و بازوها که بیش از دو تا سه دقیقه طول بکشد، نیازمند بررسی فوری پزشکی است.

دکتر علی اشراقی، متخصص قلب و عروق، در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: در شرایط بحرانی که جامعه با اضطراب و فشارهای روانی ناخواسته مواجه می‌شود، بیماران مبتلا به بیماری‌های قلبی از جمله ایسکمی قلبی ناشی از گرفتگی عروق یا نارسایی قلبی مرتبط با اختلال دریچه‌ها و ضعف عضله قلب، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. این بیماران معمولاً به‌صورت مزمن تحت درمان دارویی هستند، اما در وضعیت‌های حاد و استرس‌زا ممکن است بیماری آن‌ها تشدید شده یا از کنترل خارج شود.

وی با اشاره به نقش استرس‌های شدید روانی در بدتر شدن وضعیت قلب افزود: رخدادهایی مانند جنگ، فوت عزیزان یا ورشکستگی می‌تواند تعادل جسمی و روانی فرد را بر هم بزند. بنابراین بیماران باید با حفظ آرامش ذهنی و پرهیز از پیگیری افراطی اخبار و اطلاعات غیررسمی، از افزایش اضطراب خود جلوگیری کنند.

اهمیت تداوم مصرف داروها در شرایط بحران

این متخصص قلب و عروق تأکید کرد: ادامه مصرف منظم داروها و پرهیز از قطع حتی کوتاه‌مدت آن‌ها، نقش حیاتی در پیشگیری از حملات قلبی و نوسانات خطرناک دارد. بیماران باید ذخیره کافی از داروهای قلبی خود را در اختیار داشته باشند تا در شرایط بحرانی با مشکل تأمین دارو مواجه نشوند.

دکتر اشراقی همچنین توصیه کرد: هر فردی که علائم جدیدی را تجربه می‌کند، حتی اگر سابقه بیماری قلبی نداشته باشد، باید موضوع را جدی بگیرد. هرگونه احساس غیرطبیعی در قفسه سینه، فک، شانه یا بازوها مانند درد، سوزش یا فشار که بیش از دو تا سه دقیقه طول بکشد یا در حالت استراحت و خواب بروز کند، باید فوراً با پزشک یا اورژانس در میان گذاشته شود.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: رعایت آرامش روانی، پایبندی به رژیم غذایی مناسب، حفظ بهداشت خواب و مشورت سریع با پزشک معالج از مهم‌ترین عوامل حفاظت از سلامت قلب در شرایط بحرانی است.

دکتر اشراقی در پایان تصریح کرد: با مدیریت صحیح اضطراب و مصرف دقیق داروها، بیماران قلبی، مبتلایان به فشار خون، دیابت و بیماری‌های ریوی می‌توانند بدون آسیب جدی از بحران‌های اجتماعی عبور کنند.

رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی، کارکنان اورژانس از پیشتازترین گروه‌های ارائه‌دهنده خدمات به مردم معرفی شده‌اند و حضور میدانی و فداکاری آنان، به‌ویژه در ایام پرتردد نوروز، شایسته بالاترین تقدیرها عنوان شده است.

دکتر علی یزدانی در گفتگو با وب دا با اشاره به محورهای مطرح‌شده در این بیانات افزود: در نگاه رهبر شهید، زیرساخت‌های اورژانس کشور باید متناسب با حجم مأموریت‌ها توسعه یابد و کمبود امکانات در مناطق محروم با سرعت جبران شود. وی گفت: ایشان ظرفیت‌های علمی و تخصصی حوزه سلامت را بسیار ارزشمند می‌دانستند و معتقد بودند بهره‌برداری کامل از این ظرفیت‌ها نیازمند افزایش سرعت عمل و هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌هاست.

وی ادامه داد: طبق این بیانات، کوتاهی در استفاده از توانمندی‌های علمی و تخصصی کشور «ظلم به مردم» توصیف شده و تأکید شده است که مسیر پیشرفت باید به‌سوی قله‌های علمی باشد، نه قناعت به سطح متوسط.

رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نگاه رهبر شهید درباره کارکنان حوزه درمان گفت: در این بیانات، از تلاش پزشکان، پرستاران و نیروهای پشتیبان در سخت‌ترین شرایط تقدیر شده و بیان شده است که حفظ امنیت درمانی جامعه، نتیجه حضور و همت این نیروهاست.

وی افزود: با توجه به حجم بالای مراجعات نوروزی، در این دیدگاه تأکید شده است که بخش‌های اورژانس در خط مقدم مقابله با بحران‌ها قرار دارند و باید بیش از گذشته مورد حمایت، تجهیز و تقویت قرار گیرند.

دکتر یزدانی با اشاره به بخشی از این بیانات اظهار کرد: رهبر شهید بر ضرورت نهادینه‌سازی فرهنگ کار و تلاش مداوم در تمامی بخش‌های درمانی تأکید داشتند. وی افزود: هماهنگی میان دستگاه‌ها برای اجرای برنامه‌های درمانی و بهداشتی کشور نیز از نکات مهم مورد تأکید ایشان بوده است.

رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی مشهد در بخش دیگری از سخنان خود گفت: در این بیانات، اجرای صحیح سیاست‌های جدید اقتصادی در حوزه درمان نیز مورد توجه قرار گرفته و اشاره شده است که هدفمند شدن یارانه‌ها باید موجب مشاهده نتایج ملموس برای مردم، به‌ویژه در بخش درمان و اورژانس شود.