فوق تخصص قلب کودکان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه علائم بیماریهای قلبی در کودکان با بزرگسالان تفاوت دارد، اظهار کرد: درک این تفاوتها برای تشخیص زودهنگام بسیار حیاتی است و تشخیص و پیگیری بهموقع نقش مهمی در درمان مؤثر بیماریهای قلبی دارد.
دکتر الهه حیدری در گفتوگو با وبدا، با اشاره به اهمیت آگاهی والدین از علائم هشداردهنده و ضرورت تشخیص زودهنگام اختلالات مادرزادی و اکتسابی قلب، گفت: مادرانی که سابقه خانوادگی بیماریهای مادرزادی قلب دارند، یا مبتلا به دیابت کنترلنشده پیش از بارداری هستند، و یا بارداری آنها از طریق IVF انجام شده است، باید در هفتههای ۲۲ تا ۲۶ بارداری برای اکوکاردیوگرافی جنینی به متخصص مراجعه کنند.
وی با بیان اینکه بیماریهای مادرزادی از زمان تولد در ساختار قلب وجود دارند، افزود: بیماریهای اکتسابی پس از تولد بروز پیدا میکنند و معمولاً بر اثر عفونتهای استرپتوکوکی درماننشده و بروز تب روماتیسمی ایجاد میشوند.
دکتر حیدری بر اهمیت تشخیص افتراقی عفونتها تأکید کرد و گفت: والدین باید تفاوت میان گلودرد استرپتوکوکی و سرماخوردگیهای ساده را بدانند، زیرا گلودرد همراه با تب یا درد قلب نیازمند معاینه فوری است تا از آسیبهای جدی مانند تب روماتیسمی و درگیری دریچههای قلبی پیشگیری شود.
وی با اشاره به موضوع سوفلهای قلبی گفت: برخی سوفلها طبیعی و بیخطر هستند، اما برخی دیگر میتوانند نشاندهنده مشکلات ساختاری باشند. بنابراین بررسی دقیق هرگونه صدای غیرطبیعی قلبی توسط متخصص ضروری است.
دکتر حیدری مهمترین علائم هشداردهنده قلبی در کودکان را شامل تنگی نفس هنگام فعالیت یا حتی در حالت استراحت،کبودی پوست، لبها یا بستر ناخنها،خستگی زودرس و تپش قلب برشمرد.
وی افزود: در صورت مشاهده هر یک از این نشانهها، مراجعه فوری به پزشک متخصص کودکان و در صورت نیاز انجام نوار قلب یا اکوکاردیوگرافی ضروری است تا وضعیت ساختاری و الکتریکی قلب بررسی شود.
این عضو هیأت علمی دانشگاه با بیان اینکه علائم در گروههای سنی مختلف متفاوت است، توضیح داد:در دوره نوزادی، قلب کودک هنوز در حال سازگاری با محیط خارج رحمی است. علائمی مانند صداهای غیرطبیعی قلب در بدو تولد، کاهش سطح اکسیژن خون، خستگی هنگام شیر خوردن، کبودی لبها یا بستر ناخنها، رشد ناکافی و کندی وزنگیری از نشانههای ناراحتی قلبی در نوزادان محسوب میشود.
وی افزود: در سنین بالاتر که میزان فعالیت بدنی افزایش مییابد، علائم قلبی بیشتر آشکار میشود؛ مانند خستگی زودهنگام هنگام بازی یا ورزش، تنگی نفس در فعالیتهای معمول روزانه و شکایت کودک از ضربان سریع قلب.
دکتر حیدری با اشاره به اینکه کودکان مبتلا به اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون و تریزومیهای ۱۸ و ۱۳ بهطور ذاتی مستعد نقایص مادرزادی قلبی هستند، گفت: حتی اگر نتایج معاینه اولیه طبیعی باشد، این کودکان باید تا دوران بزرگسالی تحت نظر متخصص قلب کودکان باقی بمانند تا عوارض ثانویه یا نقایص احتمالی بررسی شود.
وی با بیان اینکه پیشرفتهای چشمگیر در جراحیها و روشهای مداخلهای قلب موجب شده بسیاری از مشکلات ساختاری قلب با درمانهای کمتهاجمی و با موفقیت بالا اصلاح شوند، توضیح داد: آریتمی سینوسی در کودکان اغلب طبیعی و مرتبط با الگوی تنفس است و معمولاً خطرناک نیست.
با این حال، دکتر حیدری تأکید کرد: تشخیص دقیق نوع آریتمی اهمیت زیادی دارد زیرا در برخی موارد نیاز به پیگیری بیشتر، هولتر مانیتورینگ یا درمان دارویی وجود دارد، بهویژه زمانی که آریتمی ناشی از اختلالات هدایتی مانند بلوکهای قلبی یا تاکیکاردیهای پاتولوژیک باشد.
وی با تأکید بر اینکه آگاهی، پیشگیری و پیگیری منظم اساس سلامت قلب کودکان را تشکیل میدهد، گفت:والدین باید هرگونه تغییر غیرطبیعی در سطح انرژی، تنفس یا رنگ پوست کودک را جدی بگیرند و در صورت مشاهده علائم، مراجعه بهموقع به پزشک متخصص را در اولویت قرار دهند.
دکتر حیدری در پایان اظهار کرد: خوشبختانه با پیشرفتهای علمی، بخش زیادی از بیماریهای قلبی کودکان با درمانهای کمتهاجمی و با درصد موفقیت بالا قابل کنترل و درمان هستند و این موضوع همکاری فعال والدین با تیم درمانی را بیش از پیش ضروری میسازد.
