پزشکی


40.jpg - 17.94 kBعضو هیأت علمی گروه طب فیزیکی و توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت فعالیت بدنی در میانسالی گفت: آغاز ورزش پس از ۴۰ سالگی نه‌تنها دیر نیست، بلکه یکی از مؤثرترین راهکارها برای پیشگیری از بیماری‌های مزمن، حفظ استقلال عملکردی و افزایش طول عمر به شمار می‌رود.

 دکتر محسن ظفرقاسم‌پور در گفتگو با وب دا  اظهار کرد: مطالعات جدید نشان می‌دهد حتی افرادی که تا سنین ۴۰ تا ۶۰ سالگی هیچ فعالیت ورزشی منظم نداشته‌اند، با شروع ورزش می‌توانند خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی و سرطان را به شکل قابل‌توجهی کاهش دهند.

وی با اشاره به تغییرات فیزیولوژیک بدن در دهه‌های میانسالی افزود: از حدود ۳۵ سالگی، سالانه نزدیک به یک درصد از توده عضلانی بدن کاهش می‌یابد و این روند پس از ۵۰ سالگی سرعت بیشتری پیدا می‌کند. همچنین کاهش تراکم استخوان، به‌ویژه در زنان، خطر ابتلا به پوکی استخوان و شکستگی‌های جدی را افزایش می‌دهد.

این متخصص طب فیزیکی تصریح کرد: ورزش منظم از بروز سارکوپنی و پوکی استخوان پیشگیری کرده و نقش مهمی در کاهش خطر بیماری‌های قلبی ـ عروقی، دیابت نوع ۲ و برخی سرطان‌ها دارد.

دکتر ظفرقاسم‌پور تمرینات قدرتی را مهم‌ترین نیاز ورزشی افراد بالای ۴۰ سال دانست و گفت: انجام تمرینات مقاومتی مانند اسکات، لانج، شنا و تمرین با وزنه دست‌کم ۲ تا ۳ روز در هفته توصیه می‌شود و حتی یک جلسه در هفته نیز می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در حفظ توده عضلانی و جلوگیری از افت عملکرد حرکتی داشته باشد.وی افزود: این تمرینات باید گروه‌های اصلی عضلانی را دربر گرفته و هر حرکت در ۱۰ تا ۱۵ تکرار انجام شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت فعالیت‌های هوازی اظهار کرد: تنها ۱۵ تا ۲۰ دقیقه فعالیت شدید در هفته می‌تواند خطر مرگ را تا ۱۷ درصد کاهش دهد و افزایش این زمان به ۴۰ دقیقه در هفته، این کاهش را به حدود ۳۶ درصد می‌رساند.

وی افزود: استاندارد توصیه‌شده برای فعالیت هوازی شامل ۱۵۰ دقیقه فعالیت با شدت متوسط مانند پیاده‌روی تند یا ۷۵ دقیقه فعالیت شدید مانند دویدن در طول هفته است.

دکتر ظفرقاسم‌پور با بیان اینکه توانایی تعادل از دهه چهارم زندگی به‌تدریج کاهش می‌یابد، گفت: سقوط از مهم‌ترین عوامل آسیب در سالمندان است و انجام تمریناتی مانند ایستادن روی یک پا، تای‌چی و حرکات کششی دست‌کم ۲ تا ۳ بار در هفته توصیه می‌شود.

وی ورزش‌های راکتی مانند تنیس و بدمینتون و همچنین پیاده‌روی سریع را از گزینه‌های مناسب برای افراد بالای ۴۰ سال برشمرد و افزود: پیاده‌روی با سرعت حدود ۱۰۰ قدم در دقیقه می‌تواند مزایایی مشابه دویدن ایجاد کند.

این متخصص طب فیزیکی و توانبخشی تأکید کرد: افرادی که قصد آغاز ورزش پس از ۴۰ سالگی را دارند باید فعالیت بدنی را به‌صورت تدریجی شروع کنند و به گرم‌کردن و سرد کردن بدن به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه توجه ویژه داشته باشند.

وی ادامه داد: توجه به علائم هشداردهنده مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس غیرطبیعی یا سرگیجه ضروری است و در صورت بروز این نشانه‌ها، فرد باید فعالیت را متوقف کرده و با پزشک مشورت کند.

دکتر ظفرقاسم‌پور همچنین افزایش تدریجی حجم فعالیت، برای مثال افزودن ۵۰۰ قدم در هر هفته، دریافت کافی پروتئین (۲۰ تا ۳۵ گرم در هر وعده غذایی) و انتخاب ورزشی که فرد به آن علاقه‌مند است را از عوامل مهم در تداوم فعالیت بدنی عنوان کرد.

وی در پایان تأکید کرد: فعالیت بدنی منظم پس از ۴۰ سالگی، قوی‌ترین «داروی طبیعی» برای حفظ سلامت قلب، مغز و عضلات است و حتی یک شروع کوچک می‌تواند مسیر زندگی را تغییر داده و کیفیت و طول عمر را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

 

 


38.jpg - 64.74 kBروان‌شناس بالینی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تأکید بر نقش کلیدی روان‌شناسی در بهبود سلامت عمومی، گفت: بخش مهمی از بار بیماری‌ها، تجربه بیماران و حتی کیفیت عملکرد کارکنان درمان تحت تأثیر عوامل روانی و رفتاری قرار دارد و مداخلات علمی روان‌شناسان در پیشگیری و ارتقای سلامت نقشی حیاتی ایفا می‌کند.

دکتر فرشاد شیبانی، روان‌شناس بالینی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وب‌دا به مناسبت نهم اردیبهشت‌ماه و روز روان‌شناس، به نقش بنیادین روان‌شناسی در نظام سلامت تأکید کرد و افزود: جایگاه روان‌شناسی فقط به دلیل وجود اختلالات روانی نیست، بلکه از آنجا اهمیت پیدا می‌کند که سلامت انسان مجموعه‌ای صرفاً زیستی نیست و عوامل روانی و رفتاری نقش تعیین‌کننده‌ای در آن دارند.

به گفته دکتر شیبانی، مطالعات جهانی بار بیماری‌ها (Global Burden of Disease) نشان می‌دهد که بخش مهمی از بیماری‌های مزمن، از جمله بیماری‌های قلبی–عروقی، دیابت، مصرف مواد و آسیب‌های ناشی از رفتارهای پرخطر، ارتباط مستقیم با سبک زندگی و الگوهای رفتاری دارند و بدون مداخلات روان‌شناختی، اصلاح این الگوها بسیار دشوار است.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: متغیرهایی همچون اضطراب، افسردگی، ادراک فرد از بیماری و کیفیت حمایت اجتماعی می‌توانند روند درمان را به‌طور چشمگیری تحت تأثیر قرار دهند و بر سرعت بهبود و پایبندی به پروتکل‌های درمانی اثر بگذارند.

دکتر شیبانی همچنین گفت: مطالعات متعدد درباره فرسودگی شغلی در گروه‌های درمانی نشان داده‌اند فشار روانی می‌تواند دقت تصمیم‌گیری بالینی را کاهش داده و احتمال خطای حرفه‌ای را افزایش دهد. از این رو، توجه به سلامت روان کارکنان یکی از مؤلفه‌های تضمین کیفیت خدمات درمانی محسوب می‌شود. در همین راستا، امروزه نظام‌های سلامت پیشرو با تکیه بر رویکرد زیستی–روانی–اجتماعی تلاش می‌کنند سلامت را در چارچوبی جامع‌تر و واقع‌بینانه‌تر درک کنند.

نقش روان‌شناسان در پیشگیری اولیه از مشکلات روانی

دکتر شیبانی در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت پیشگیری اولیه از مشکلات روانی اشاره کرد و گفت: پیشگیری زمانی اثربخش است که مبتنی بر شواهد و متناسب با نیاز هر گروه هدف طراحی شود. در همین ارتباط و براساس گزارش‌های سازمان جهانی بهداشت، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد مشکلات شایع روانی در محیط‌های آموزشی و درمانی «قابل پیشگیری» هستند. لذا مداخلات به‌موقع می‌توانند احتمال تبدیل مشکلات خفیف به اختلال کامل را تا ۵۰ درصد کاهش دهند.

به گفته شیبانی، تحقیقات دانشگاهی نشان داده‌اند برنامه‌هایی که بر اساس نیاز اختصاصی دانشجویان، کارکنان درمان و اعضای هیأت علمی طراحی می‌شوند، اثربخشی آن‌ها دو تا سه برابر افزایش می‌یابد و در برخی مطالعات، برنامه‌های هدفمند توانسته‌اند علائم اضطراب و افسردگی را بین ۱۵ تا ۳۰ درصد کاهش دهند.

دکتر شیبانی همچنین گفت: یکی از یافته‌های ثابت مطالعات این است که بیش از ۶۰ درصد دانشجویان، با وجود داشتن علائم، به دلیل ترس از قضاوت به خدمات مراجعه نمی‌کنند. او تأکید کرد کاهش انگ و افزایش دسترس‌پذیری خدمات باعث دو برابر شدن مراجعه زودهنگام می‌شود. لذا روان‌شناسان نقش کلیدی در ایجاد فرهنگ مراجعه، اصلاح مسیرهای ارجاع و فراهم کردن محیطی امن برای دریافت خدمات دارند.

تفاوت نقش روان‌شناس با روان‌پزشک

دکتر شیبانی در بخش دیگری از سخنان خود به تفاوت نقش روان‌شناس با روان‌پزشک اشاره کرد و افزود: در نظام درمان، روان‌پزشک و روان‌شناس بالینی دو تخصص مکمل هستند که هر دو با اختلالات روانی سروکار دارند، اما از مسیرهای آموزشی و درمانی متفاوتی وارد موضوع می‌شوند.

این متخصص حوزه روان‌شناسی ادامه داد: روان‌پزشکی شاخه‌ای از پزشکی است و نگاه آن بیشتر بر ابعاد زیستی و عصبی اختلالات روانی متمرکز است. در شرایطی که شدت علائم بالاست یا عوامل زیستی نقش مهمی دارند، مانند افسردگی شدید، اختلال دوقطبی، روان‌پریشی یا برخی اختلالات اضطرابی، تنظیم درمان دارویی می‌تواند بخش مهمی از درمان باشد. روان‌پزشک می‌تواند دارو تجویز کند، وضعیت زیستی و عوارض دارو را پایش کند و در موارد حاد به پایدار شدن علائم کمک کند.

در عین حال، برخی از روان‌پزشکان آموزش روان‌درمانی نیز دیده‌اند و علاوه بر درمان دارویی، روان‌درمانی هم انجام می‌دهند؛ اما روان‌شناسی بالینی بیشتر بر این موضوع تمرکز دارد که فرد چگونه فکر می‌کند، احساس می‌کند و رفتار می‌کند و چه الگوهایی باعث تداوم مشکل شده‌اند. در روان‌درمانی، روان‌شناس به فرد کمک می‌کند تا الگوهای فکری ناکارآمد را شناسایی و اصلاح کند، مهارت‌های تنظیم هیجان و مدیریت استرس را تقویت کند، الگوهای رفتاری ناسازگار را تغییر دهد و مسائل بین‌فردی، سوگ، تعارض‌ها یا تجربه‌های آسیب‌زا را پردازش کند. لذا هدف این فرایند، ایجاد تغییرات پایدار در شیوه مواجهه فرد با مسائل زندگی است.

به گفته دکتر شیبانی، پژوهش‌های بالینی نشان می‌دهد که در بسیاری از اختلالات، در موارد خفیف تا متوسط، روان‌درمانی به‌تنهایی می‌تواند بسیار مؤثر باشد و در موارد شدیدتر، ترکیب دارودرمانی و روان‌درمانی معمولاً بهترین نتیجه را ایجاد می‌کند. به همین دلیل، در بسیاری از نظام‌های درمانی، همکاری روان‌پزشک و روان‌شناس به‌عنوان بخشی از یک رویکرد جامع به سلامت روان در نظر گرفته می‌شود.

نقش مداخلات روان‌شناختی در مدیریت مصرف دارو

روان‌شناس بالینی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: هدف مداخلات روان‌شناختی لزوماً کاهش دارو نیست، بلکه کمک به استفاده دقیق‌تر و پایدارتر از درمان است. روان‌درمانی از چند مسیر می‌تواند به این موضوع کمک کند: نخست اینکه به تفکیک بهتر علائمی که بیشتر تحت تأثیر استرس، روابط یا سبک زندگی هستند از علائمی که نیازمند درمان دارویی‌اند کمک می‌کند. دوم اینکه با اصلاح عوامل زمینه‌ساز مشکل، مانند الگوهای فکری ناکارآمد، مهارت‌های ضعیف تنظیم هیجان یا تعارض‌های بین‌فردی، احتمال عود علائم کاهش می‌یابد. سوم اینکه با افزایش مهارت‌های فرد برای مدیریت هیجان، استرس و روابط، وابستگی صرف به دارو کمتر می‌شود و درمان می‌تواند پایدارتر پیش برود.

خدمات کارگروه سلامت روان دانشگاه

دکتر شیبانی در بخش دیگری از توضیحات خود به خدمات کارگروه سلامت روان دانشگاه اشاره کرد و گفت: کارگروه سلامت روان در بحران، که از زمان جنگ ۱۲روزه و زیر نظر گروه روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی کار خود را آغاز کرده، با توجه به پیش‌بینی احتمالی وقوع جنگ، طی چند ماه اخیر به آموزش موضوعات مهمی از جمله کمک‌های اولیه روان‌شناختی (PFA)، مداخلات تاب‌آورانه و مدیریت استرس در بحران پرداخته است.

وی افزود: یکی دیگر از اقدامات مهم در دوران بحران، غربالگری سلامت روان جهت تشخیص افراد آسیب‌پذیر و ارجاع و درمان دارویی یا روان‌شناختی است که این خدمت در کلینیک و بیمارستان فوق‌تخصصی ابن‌سینا در حال انجام است. این خدمات شامل مشاوره و روان‌درمانی برای آسیب‌دیدگان از تروماهای جنگ، به‌ویژه اختلال استرس حاد (ASD)، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و همچنین حمایت‌های روانی از آسیب‌دیدگان است.

دبیر کارگروه سلامت روان در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در کنار این اقدامات، گروه روان‌پزشکی و روان‌شناسی با برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی تخصصی برای کادر درمان، اعم از پزشکان، پرستاران و نیروهای امدادی، دانش و مهارت لازم را برای مواجهه با بحران‌های روانی ناشی از جنگ و ارائه مراقبت‌های حمایتی فراهم آورده است.

 

 


به مناسبت هفته سلامت، وبینار منطقه‌ای «تحمل ابهام؛ راهکارهای روانشناختی برای شرایط غیرقابل پیش‌بینی» با حضور اساتید مشاور دانشگاه‌های منطقه ۹ کشور برگزار شد.

به گزارش وبدا، این وبینار به همت کارگروه سلامت روان در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد و با همکاری مرکز مشاوره مبتنی بر سبک زندگی دانشگاه و شورای برنامه‌ریزی خدمات مشاوره و سبک زندگی کلان منطقه ۹ کشور برگزار شد.

دکتر فرشاد شیبانی، استادیار روان‌شناسی بالینی و دبیر کارگروه سلامت روان در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در این باره گفت: این وبینار با هدف بررسی روش‌های علمی و عملی برای مواجهه با شرایط بلاتکلیفی در دوره‌های بحران برگزار شد و در آن پیامدهای روانشناختی ابهام برای اساتید و دانشجویان مورد بررسی قرار گرفت.

وی افزود: در این نشست علمی، مفهوم «تحمل بلاتکلیفی» در بستر شرایط بحرانی و دوره‌های گذار تبیین شد و بر ضرورت تغییر از سبک‌های واکنش ناکارآمد به سمت رویکردهای سازگارانه تأکید گردید. هدف اصلی این برنامه نیز تبیین علمی مفهوم بلاتکلیفی، بررسی آثار آن بر سلامت روان و عملکرد روزمره و ارائه راهکارهایی برای افزایش تاب‌آوری در محیط‌های دانشگاهی بود.

دکتر شیبانی با تعریف بلاتکلیفی به عنوان فاصله میان «آنچه می‌دانیم» و «آنچه برای پیش‌بینی آینده لازم است بدانیم» اظهار داشت: بلاتکلیفی تنها به معنای کمبود اطلاعات نیست، بلکه تجربه‌ای است که فرد را در حالت تعلیق میان سناریوهای مختلف قرار می‌دهد و سیستم عصبی را در وضعیت آماده‌باش مداوم نگه می‌دارد؛ وضعیتی که در دوره‌های گذار مانند تغییرات ناگهانی در سیاست‌های آموزشی یا نامشخص بودن وضعیت آزمون‌ها تشدید می‌شود.

وی با اشاره به دیدگاه‌های روان‌شناسی شناختی درباره دشواری تحمل بلاتکلیفی گفت: مغز انسان به طور طبیعی برای پیش‌بینی آینده طراحی شده است و زمانی که اطلاعات کافی وجود نداشته باشد، سیستم تهدید فعال می‌شود. به همین دلیل بسیاری از افراد حتی یک خبر قطعی نامطلوب را نسبت به وضعیت نامشخص قابل‌تحمل‌تر می‌دانند.

دبیر کارگروه سلامت روان در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه به چهار سبک رایج واکنش به بلاتکلیفی اشاره کرد و گفت: سبک اجتنابی شامل نادیده گرفتن وضعیت و به تعویق انداختن تصمیم‌هاست؛ سبک کنترلی با جستجوی افراطی اطلاعات و پیگیری مداوم اخبار همراه است؛ سبک وسواسی با درگیری ذهنی با سناریوهای متعدد «اگر… چه می‌شود؟» شناخته می‌شود و در نهایت سبک سازگارانه بر پذیرش ندانستن و تمرکز بر عوامل قابل کنترل تأکید دارد.

وی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد بسیاری از دانشجویان ترکیبی از سبک‌های کنترلی و وسواسی را تجربه می‌کنند، در حالی که رویکرد سازگارانه می‌تواند به مدیریت بهتر هیجان‌ها و تمرکز بر اقدامات عملی کمک کند.

به گفته دکتر شیبانی، میزان تحمل بلاتکلیفی تنها یک ویژگی ثابت شخصیتی نیست و تحت تأثیر عواملی همچون ویژگی‌های شخصیتی، حساسیت به استرس، تجربه‌های پیشین فرد در مواجهه با شرایط نامشخص و مهارت‌های مقابله‌ای آموخته‌شده شکل می‌گیرد.

وی همچنین به پیامدهای روانی بلاتکلیفی مداوم اشاره کرد و گفت: افزایش اضطراب، اختلال خواب، خستگی ذهنی، کاهش تمرکز و حافظه، افت انگیزه و اختلال در روابط بین‌فردی از جمله پیامدهای رایج این وضعیت است. با این حال این واکنش‌ها نشانه ضعف فردی نیست، بلکه پاسخ طبیعی سیستم عصبی به فشار ناشی از ندانستن محسوب می‌شود.

دکتر شیبانی در بخش آموزشی این وبینار، «تحمل بلاتکلیفی» را مهارتی آموختنی معرفی کرد و گفت: این مهارت در سه سطح شناختی، هیجانی و رفتاری قابل تقویت است. در سطح شناختی، شرکت‌کنندگان با تمرین‌هایی برای تفکیک امور قابل کنترل از موارد خارج از کنترل آشنا شدند و تمرین «دو فهرست» برای مدیریت افکار اضطراب‌زا اجرا شد.

وی ادامه داد: در سطح هیجانی نیز تکنیک‌هایی مانند تنفس دیافراگمی، ریلکسیشن عضلانی، گراندینگ و نام‌گذاری احساسات آموزش داده شد که می‌تواند به کاهش شدت اضطراب کمک کند. در سطح رفتاری نیز بر اهمیت ایجاد روتین‌های روزانه پایدار، برنامه‌ریزی انعطاف‌پذیر و طراحی سناریوهای جایگزین برای شرایط مختلف تأکید شد.

دبیر کارگروه سلامت روان در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین به معرفی تکنیک‌های سریع برای مدیریت اضطراب لحظه‌ای پرداخت و گفت: روش‌هایی مانند تکنیک گراندینگ ۵-۴-۳-۲-۱، توقف ذهنی ده‌ثانیه‌ای برای قطع چرخه افکار تکراری، نوشتن سناریوهای مختلف برای آینده و تمرین «تحمل یک دقیقه‌ای بلاتکلیفی» می‌تواند به تنظیم بهتر هیجان‌ها کمک کند.

وی در پایان تأکید کرد: بلاتکلیفی بخشی اجتناب‌ناپذیر از زندگی فردی، تحصیلی و حرفه‌ای است و هدف از این آموزش‌ها حذف کامل آن نیست، بلکه افزایش توانایی افراد برای عملکرد مؤثر در شرایط نامشخص است. به گفته وی، پیام اصلی این کارگاه آن است که «وقتی نمی‌توانیم آینده را کنترل کنیم، می‌توانیم شیوه مواجهه خود با آن را مدیریت کنیم.»

8.jpg - 64.79 kB


7.jpg - 13.25 kBمدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش اثرگذار روان‌شناسان در تکمیل زنجیره سلامت جامعه گفت: روان‌شناسان با تکیه بر دانش روان‌شناسی و بهره‌گیری از روش‌های علمی پیشگیری، تشخیص و درمان، از تشدید بیماری‌ها جلوگیری کرده و کیفیت زندگی افراد را ارتقا می‌دهند.

دکتر حمیده صمدی در گفت‌وگو با وبدا و همزمان با گرامیداشت روز روان‌شناس (نهم اردیبهشت‌ماه) اظهار کرد: روان‌شناسی یکی از ارکان مهم نظام سلامت است که هم با سلامت فردی و هم با سلامت اجتماعی ارتباط دارد.

وی با اشاره به تعریف سازمان جهانی بهداشت از سلامت افزود: سلامت تنها به معنای نبود بیماری جسمی نیست، بلکه شامل سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی نیز می‌شود. از این رو روان‌شناسی که به مطالعه رفتار، ذهن، هیجان‌ها و روابط انسانی می‌پردازد، نقش مستقیمی در حفظ و ارتقای سلامت انسان دارد.

مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: بسیاری از مشکلات روانی مانند اضطراب، افسردگی، اعتیاد و اختلالات روانی–اجتماعی می‌توانند به مشکلات جسمی و اجتماعی منجر شوند. علم روان‌شناسی با ارائه روش‌های پیشگیری، تشخیص و درمان، از تشدید این مشکلات جلوگیری کرده و کیفیت زندگی افراد را بهبود می‌بخشد.

وی با اشاره به ارتباط سلامت روان و جسم گفت: پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد استرس، اضطراب و افسردگی می‌توانند سیستم ایمنی بدن، عملکرد قلب و فشار خون را تحت تأثیر قرار دهند؛ بنابراین مراقبت از سلامت روان بخشی جدایی‌ناپذیر از مراقبت از سلامت جسم است.

دکتر صمدی همچنین به نقش روان‌شناسان در ارتقای رفتارهای سلامت‌محور اشاره کرد و افزود: روان‌شناسان با آموزش مهارت‌های رفتاری، اصلاح سبک زندگی، مدیریت استرس و تقویت تصمیم‌گیری آگاهانه، به افراد کمک می‌کنند تا رفتارهای سالم و پیشگیرانه را در زندگی خود تقویت کنند.

وی با تأکید بر نقش اجتماعی روان‌شناسی گفت: این علم می‌تواند در کاهش خشونت، بهبود روابط در خانواده و محیط کار و تقویت مهارت‌های مقابله‌ای در شرایط بحران نقش مؤثری داشته باشد. بدون توجه به روان‌شناسی، نظام سلامت تنها بر بعد جسمی متمرکز خواهد بود و دستیابی به سلامت کامل فرد و جامعه امکان‌پذیر نخواهد بود.

نقش روان‌شناسان در پیشگیری اولیه از مشکلات روانی

مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه روان‌شناسان پیش از بروز اختلالات نیز نقش مهمی دارند، گفت: آموزش مهارت‌های زندگی، مدیریت استرس، حل مسئله، تقویت مهارت‌های ارتباطی و تفکر انتقادی از جمله اقداماتی است که می‌تواند احتمال بروز اضطراب و افسردگی را کاهش دهد.

وی افزود: روان‌شناسان همچنین با ترویج رفتارهای سلامت‌محور مانند خواب کافی، فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم و پرهیز از مصرف مواد آسیب‌زا، به ارتقای سلامت جسم و روان کمک می‌کنند.

به گفته دکتر صمدی، شناسایی زودهنگام عوامل خطر از طریق مصاحبه‌های بالینی و آزمون‌های روان‌شناختی نیز از دیگر اقدامات مهم در پیشگیری از بروز اختلالات روانی است. علاوه بر این، روان‌شناسان با آموزش والدین، معلمان و مدیران، به ایجاد محیط‌های حمایتی در خانواده، مدارس، دانشگاه‌ها و محیط‌های کاری کمک می‌کنند.

وی همچنین بر اهمیت آگاهی‌بخشی عمومی درباره سلامت روان تأکید کرد و گفت: کاهش انگ اجتماعی و تشویق افراد به دریافت کمک تخصصی در مراحل اولیه، نقش مهمی در پیشگیری از تشدید مشکلات روانی دارد.

تفاوت نقش روان‌شناس و روان‌پزشک در فرآیند درمان

دکتر صمدی درباره تفاوت نقش روان‌شناس و روان‌پزشک نیز توضیح داد: روان‌شناسی بیشتر بر رفتار، ذهن، هیجان‌ها و فرآیندهای شناختی تمرکز دارد و از روش‌های غیردارویی مانند مشاوره و روان‌درمانی برای درمان استفاده می‌کند، در حالی که روان‌پزشکی بر جنبه‌های زیستی و بیوشیمی مغز تمرکز داشته و درمان‌های دارویی را به کار می‌گیرد.

وی افزود: برای مثال، اضطراب‌های خفیف ناشی از فشارهای روزمره معمولاً با روان‌درمانی و آموزش مهارت‌های مدیریت استرس قابل درمان است، اما در موارد شدید مانند افسردگی همراه با افکار خودکشی، درمان دارویی توسط روان‌پزشک ضروری است و روان‌درمانی نقش مکمل خواهد داشت.

نقش مداخلات روان‌شناختی در کاهش مصرف دارو

مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش مداخلات روان‌شناختی در درمان اختلالات روانی گفت: روان‌درمانی‌های مبتنی بر شواهد مانند درمان شناختی–رفتاری می‌توانند شدت علائم روانی را کاهش داده و در بسیاری از موارد نیاز به مصرف دارو یا دوز آن را کاهش دهند.

وی افزود: این مداخلات با آموزش مهارت‌های مقابله‌ای، پیشگیری از عود بیماری و افزایش آگاهی بیماران نسبت به روند درمان، موجب افزایش پایبندی به درمان می‌شوند. همچنین مطالعات نشان داده‌اند که روان‌درمانی می‌تواند فعالیت برخی نواحی مغز مانند قشر پیش‌پیشانی و سیستم لیمبیک را تنظیم کند.

خدمات مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد

دکتر صمدی در پایان به خدمات مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد اشاره کرد و گفت: این مرکز با تمرکز بر سلامت روان دانشجویان و دستیاران، خدمات متنوعی از جمله مشاوره فردی، خانوادگی، تحصیلی و شغلی، برگزاری کارگاه‌های آموزشی مهارت‌های زندگی، مدیریت استرس و ارتباط مؤثر، برنامه‌های پیشگیرانه و ارزیابی‌های روان‌شناختی ارائه می‌دهد.

وی تأکید کرد: مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد علاوه بر خدمات درمانی، رویکردی پیشگیرانه و آموزشی دارد و تلاش می‌کند سلامت روان دانشجویان، کارکنان و اعضای هیئت علمی را به‌صورت جامع ارتقا دهد.

 

 


9.jpg - 24.76 kBمدیر نظارت بر درمان و اعتباربخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از پلمب ۶۵ مرکز غیرمجاز مداخله‌گر سلامت در حوزه‌هایی مانند پوست و مو در سال ۱۴۰۴ خبر داد.

دکتر هاشم مجدی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه تمام این موارد برای رسیدگی قانونی به مراجع قضایی ارجاع شده‌اند، اظهار کرد:بسیاری از مراکز پلمب‌شده توسط افراد فاقد صلاحیت و بدون هرگونه مدرک مرتبط، اقدام به ارائه خدمات تخصصی پزشکی می‌کردند.»

مدیر نظارت بر درمان دانشگاه تصریح کرد:توصیه اکید ما به مردم این است که پیش از دریافت هرگونه خدمت پزشکی یا زیبایی، از پروانه معتبر و صلاحیت حرفه‌ای ارائه‌دهنده خدمات اطمینان حاصل کنند.

دکتر مجدی با اشاره به نقش گزارش‌های مردمی در شناسایی متخلفان افزود:در سال گذشته ۳۴۵ بازدید از مراکز درمانی و آرایشی-پزشکی بر اساس گزارش‌های ثبت‌شده در سامانه‌های ۱۹۰ و TMS انجام شده است.

وی بیان کرد: تمام استعلام‌های مربوط به کارکنان شاغل در مراکز درمانی از طریق سامانه جامع نظارت و کارتابل اعتباربخشی انجام شده است.

مدیر نظارت بر درمان دانشگاه با اشاره به اینکه در سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۴۷۲ شکایت در حوزه درمان در سامانه ۱۹۰ ثبت شده است، افزود:تمام این پرونده‌ها استخراج، بررسی کارشناسی، رسیدگی و نتیجه آن‌ها در سامانه ۱۹۰ بارگذاری شده است.

به گفته دکتر مجدی394 شکایت ثبت‌شده در سامانه جامع نظارت،1204 شکایت حضوری و تلفنیهمگی به‌صورت کامل بررسی و پاسخ‌دهی شده‌اند.

مدیر نظارت و اعتباربخشی دانشگاه با بیان اینکه فعالیت افراد فاقد صلاحیت، «تهدید جدی برای سلامت جامعه» محسوب می‌شود، افزود:از مردم انتظار داریم آگاهانه و هوشمندانه نسبت به این مراکز تصمیم بگیرند. در صورت مشاهده هرگونه تخلف، امکان ثبت شکایت و گزارش از طریق سامانه ۱۹۰ و سامانه جامع نظارت فراهم است.

اطلاعات تماس سامانه خبری وب دا

Image
آدرس: مشهد، خیابان دانشگاه، ساختمان قرشی
کد پستی :۹۱۷۷۸۹۹۱۹۱
نمابر: ۳۸۴۳۶۸۲۷ ۰۵۱
رایانامه :webda@mums.ac.ir
سامانه پیام کوتاه: ۳۰۰۰۲۱۹۱
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image