دانش

ارتباط گیری‌ بیماران دچار نارسایی قلبی با دیگران؛ در شبکه های اجتماعی، احساس تنهایی و انزوای اجتماعی آنها را کاهش می دهد

دکتر زهرا دلیر، عضو هیأت علمی و مدیر گروه پرستاری داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از جمله شخصیت های علمی فعال در حوزه های مختلف این مجموعه است که از سال ۱۳۸۳ بعنوان عضو هیأت علمی در دانشکده پرستاری و مامایی مشغول بکار شده و در یکی از پژوهش های اخیر خود با عنوان" تأثیر مداخله حمایتی مبتنی بر شبکه اجتماعی بر انزوای اجتماعی و تنهایی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی"، که در قالب پایان نامه کارشناسی ارشد پرستاری در بخشهای قلب و CCU بیمارستانهای امام رضا (ع) و قائم (عج) در سال 1403-1402 انجام شده، به نتایج قابل توجهی در خصوص تأثیر مثبت ارتباط گیری‌ بیماران دچار نارسایی قلبی با دیگران؛ در شبکه های اجتماعی و نقش آن در کاهش احساس تنهایی و انزوای اجتماعی این بیماران دست یافته است. پیرامون همین طرح تحقیقاتی، پایگاه خبری وب دا، گفتگویی با دکتر زهرا دلیر داشته است که مشروح آن را در ادامه می خوانید:

وب دا، با تشکر از حضور شما در این گقتگو، لطفاً در خصوص فعالیت های گوناگون خود در فضای دانشگاه توضیحاتی بفرمایید؟

فعالیت‌های آموزشی من، بطور اختصاصی در زمینه تدریس دروس مربوط به پرستاری بیماری‌های قلب و عروق و آموزش به بیمار و خانواده است و فعالیت های پژوهشی ام نیز بیشتر در همین زمینه ها بوده که بصورت چاپ مقالات فارسی و انگليسي، چاپ کتاب و ارائه مقالات در همايش های داخلی و بین المللی انجام شده است.

وب دا: لطفاً در مورد دستاورد تحقیقاتی اخیرتان و نتایج آن توضیحاتی بفرمایید؟

در خصوص طرح پژوهشی اینجانب با عنوان تأثیر مداخله حمایتی مبتنی بر شبکه اجتماعی بر انزوای اجتماعی و تنهایی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، این طرح در قالب پایان نامه کارشناسی ارشد پرستاری در بخشهای قلب و سی سی یو بیمارستانهای امام رضا (ع) و قائم (عج) در سال 1403-1402 انجام شد. با توجه به محدودیتهای جسمی و رژیمهای درمانی پیچیده در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، شیوع احساس تنهایی و انزوای اجتماعی در این بیماران بالاست که می تواند باعث افزایش بستری مجدد، مراجعه بیشتر به پزشک و در نهایت کاهش کیفیت زندگی آنها شود. یکی از روش‌های مقابله با انزوای اجتماعی و تنهایی، انجام مداخلات حمایتی و اجتماعی با تقویت روابط موجود و ایجاد تعاملات اجتماعی جدید است که می تواند از طریق اینترنت و شبکه های اجتماعی اجرا شود.

در این طرح پژوهشی مداخله حمایتی به مدت 8 هفته انجام شد که دو جلسه بصورت حضوری توضیحاتی در مورد بیماری نارسایی قلبی، درمان‌ها، مراقبتهای لازم، نقش ارتباطات در کاهش تنهایی و انزوای اجتماعی بیمار و نحوه انجام مداخله به منظور برقراری ارتباط بیماران با یکدیگر از طریق شبکه اجتماعی (تماسهای پیام رسان قرار) ارائه شد. سپس به مدت 6 هفته جلسات گروهی 5-4 نفره به صورت آنلاین با استفاده از شبکه اجتماعی (پیام رسان قرار) هفته ای یکبار تشکیل شد که در این جلسات با حضور پژوهشگر، بیماران بصورت صوتی یا تصویری با یکدیگر ارتباط برقرار می کردند و تجربیات خود را در مورد احساس تنهایی و انزوای اجتماعی، روشهای مقابله با این احساسات، موضوعات مربوط به بیماری شان و موضوعات عمومی مورد علاقه شان گفتگو می کردند که هدف از آن افزایش ارتباطات اجتماعی این بیماران بود. پرسشنامه های تنهایی و انزوای اجتماعی قبل و بعد از مداخله توسط بیماران تکمیل شد.

نتایج این پژوهش نشان داد که برقراری ارتباط و تعامل اجتماعی این بیماران از طریق شبکه اجتماعی، منجر به کاهش قابل توجهی در احساس تنهایی و انزوای اجتماعی آنها شد. لذا مداخلات حمایتی از طریق شبکه اجتماعی می تواند بعنوان روشی آسان، در دسترس و ارزان برای افزایش ارتباط و تعامل بیماران با یکدیگر در جهت بهبود مشکلات روانی اجتماعی از جمله تنهایی و انزوای اجتماعی در نظر گرفته شود که توسط پرستاران قابل انجام است. 

وب دا: و سخن آخر...

در پایان از معاون محترم پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی و روابط عمومی دانشگاه که فرصت این مصاحبه را در اختیار من قرار دادند، کمال تشکر را دارم.

مرکز نوآوری و ایده‌پردازی سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با حضور دکتر شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در جریان برگزاری جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه، به‌طور رسمی افتتاح شد.

به گزارش وب دا، در این مراسم، دکتر آخوندزاده ضمن بازدید از بخش‌های مختلف مرکز و آشنایی نزدیک با فعالیت‌های پژوهشی، فناورانه و نوآورانه دانشگاه، بر لزوم گسترش زیرساخت‌های حمایتی در حوزه نوآوری سلامت تأکید کرد.

وی ایجاد این مرکز را اقدامی مهم در جهت توانمندسازی نخبگان، تسریع فرآیند تبدیل ایده به محصول و تقویت زیست‌بوم فناوری سلامت کشور برشمرد.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت افزود:افتتاح این مرکز، گامی مؤثر در جهت پیوند دانشگاه با صنعت و بسترسازی برای ارتقای کیفیت پژوهش‌های علمی و توسعه فناوری‌های بومی است. این مرکز می‌تواند زمینه رشد شرکت‌های دانش‌بنیان و تجاری‌سازی دستاوردهای علمی را بیش از پیش فراهم سازد.

وی با اشاره به فعالیت نزدیک به ۱۵۰۰ شرکت دانش‌بنیان در حوزه سلامت از میان حدود ۱۵ هزار شرکت دانش‌بنیان کشور، گفت:بخش قابل‌توجهی از شرکت‌های موفق دانش‌بنیان در حوزه سلامت شکل گرفته‌اند. این امر نشان می‌دهد که اگر آموزش نوآوری و خلاقیت در دانشگاه‌ها به‌صورت هدفمند ارائه شود، نسل جدید فارغ‌التحصیلان می‌توانند نقش بسیار مؤثرتری در توسعه فناوری و پیشبرد اقتصاد کشور ایفا کنند.

در ادامه این بازدید، دکتر محسن تفقدی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به نقش راهبردی این مرکز گفت:مراکز نوآوری با هدف ایجاد پل ارتباطی میان بدنه آکادمیک دانشگاه و پارک‌های علم و فناوری طراحی شده‌اند.

وی افزود:هدف ما این است که دانشجویان دارای ایده‌های اولیه و علاقه‌مند را شناسایی کرده و پس از ارائه آموزش‌های لازم و هدایت تخصصی، آنان را در مسیر توسعه ایده‌ها همراهی کنیم تا طرح‌های دارای ظرفیت تجاری‌سازی به مرحله بلوغ برسند و امکان پذیرش در پارک علم و فناوری را پیدا کنند.

تأکید بر توسعه پژوهش‌های پیشرفته و راه‌اندازی آزمایشگاه ملی علوم شناختی

معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور، با حضور در پژوهشگاه علوم پزشکی شهید رئیسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از بخش‌های گوناگون این مجموعه بازدید کرد.

به گزارش وب دا،  در این بازدید که با همراهی دکتر محمود شبستری، رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دکتر محسن تفقدی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه، دکتر حمیدرضا رحیمی، رئیس پارک علم و فناوری سلامت مشهد، دکتر مجتبی سنکیان، رئیس پژوهشگاه شهید رئیسی، حجت‌الاسلام نصرالله پژمان‌فر، رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی و جمعی از استادان و اعضای هیأت علمی انجام شد، بر گسترش فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه در حوزه سلامت تأکید شد.

طرح راه‌اندازی آزمایشگاه ملی علوم شناختی مغز و اعصاب

در جریان این بازدید، موضوع تأسیس آزمایشگاه ملی علوم شناختی حوزه مغز و اعصاب در پژوهشگاه شهید رئیسی مطرح شد. این آزمایشگاه با هدف پاسخگویی به بخش مهمی از نیازهای علمی و تخصصی کشور در حوزه علوم اعصاب طراحی می‌شود و به‌صورت مستقیم با بند «ت» ماده ۹۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است؛ بندی که بر توسعه فناوری‌های پیشرفته همچون هوش مصنوعی، کوانتوم، زیست‌مهندسی، ریزفناوری و به‌ویژه فناوری‌های عصبی و علوم شناختی تأکید دارد.

در این بازدید، دکتر شبستری بر ضرورت تکمیل و تجهیز این زیرساخت مهم پژوهشی تأکید کرد و توضیحاتی درباره نیازهای دانشگاه در مسیر راه‌اندازی آزمایشگاه ملی ارائه داد.

دکتر افشین نیز با استقبال از این برنامه، قول پیگیری و حمایت لازم برای تسریع روند تکمیل و بهره‌برداری از این آزمایشگاه تخصصی را اعلام کرد.

مشهد؛ گزینه‌ای مناسب برای پایلوت علوم شناختی کشور

دکتر مجتبی سنکیان، رئیس پژوهشگاه شهید رئیسی، در حاشیه این بازدید اعلام کرد:پژوهشگاه شهید رئیسی مشهد توانایی و ظرفیت آن را دارد که به‌عنوان پایلوت علوم شناختی و مغز و اعصاب کشور معرفی شود»

وی افزود:فضای ۲ هزار مترمربعی طبقه سوم پژوهشگاه برای استقرار آزمایشگاه ملی در نظر گرفته شده و اکنون نیمه‌ساخت است.با حمایت مسئولان و خیرین سلامت، تکمیل فضا و تأمین تجهیزات با سرعت دنبال خواهد شد.جلسات تخصصی با حضور ستاد توسعه زیست‌فناوری و مرکز فناوری‌های راهبردی معاونت علمی ریاست‌جمهوری در حال برگزاری است و نتیجه جمع‌بندی‌ها طی یک ماه آینده اعلام می‌شود.

دکتر سنکیان همچنین اظهار داشت:این پژوهشگاه به‌دلیل ارتباطات گسترده بین‌المللی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و ظرفیت‌های علمی دانشگاه فردوسی، توان ارائه خدمات همزمان به حوزه‌های پژوهش، صنعت و بالین را دارد. ما آمادگی کامل خود را برای پذیرش این مسئولیت ملی اعلام کرده‌ایم.

پژوهشگاهی با ظرفیت گسترده برای استقرار آزمایشگاه ملی

پژوهشگاه علوم پزشکی شهید رئیسی در زمینی به مساحت ۱۵ هزار مترمربع و ۵ طبقه فعالیت دارد و با برخورداری از ۱۳ آزمایشگاه فعال و زیرساخت‌های کامل، توانایی استقرار یک آزمایشگاه ملی مستقل را داراست.

چیدمان فضاهای پژوهشگاه به‌گونه‌ای است که امکان ایجاد آزمایشگاه‌های تحقیقاتی، اتاق‌های تخصصی، واحدهای اداری، کلاس‌های آموزشی و نصب تجهیزات پیشرفته در آن فراهم است.

بخش‌های اصلی موردنظر برای این آزمایشگاه شامل:طراحی و مهندسی ابزارهای عصبی،تصویربرداری پیشرفته از مغز،نوروساینس و فیزیولوژی اعصاب،داده‌کاوی و مدل‌سازی محاسباتی،تجهیزات پژوهش‌های رفتاری و رفتارشناسی،واحد فناوری اطلاعات علوم اعصاب،بخش‌های بالینی مرتبط،ژنومیکس و پروتئومیکس و مجموعه حیوانات آزمایشگاهی است.

راه‌اندازی این آزمایشگاه ملی می‌تواند زمینه‌ساز:ارتقای زیرساخت‌های پژوهش‌های کاربردی حوزه علوم اعصاب،توسعه فناوری‌های سلامت‌محور و محصولات دانش‌بنیان،گسترش تعاملات ملی و بین‌المللی دانشگاه‌ها و صنایع،ارائه خدمات تخصصی به مراکز علمی شرق کشور،تقویت آموزش نیروی انسانی و جذب نخبگان و افزایش توان تخصصی کشور در مدیریت بحران‌ها و پدیده‌های نوظهور شود.

دانشگاه علوم پزشکی مشهد از بزرگ‌ترین و مجهزترین آزمایشگاه‌های جامع تحقیقاتی کشور برخوردار است؛ آزمایشگاهی که با در اختیار داشتن تجهیزات روز دنیا مانند:

AFM، TEM، FESEM، سامانه‌های پیشرفته تصویربرداری پزشکی از جمله CT Micro، SPECT Micro، PET Micro و ابزارهای آنالیز تخصصی همچون Flow Cytometry، NMR و LC-MS/MS، زمینه اجرای پروژه‌های راهبردی پژوهشی را فراهم کرده است.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با حضور در مرکز مطالعات همگروهی و پایش سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از عملکرد شاخص این مرکز در حوزه خدمات پژوهشی و سنجش سلامت قدردانی کرد.

به گزارش وب دا، در حاشیه برگزاری جشنواره تحقیقات و فناوری دانشگاه، دکتر شاهین آخوندزاده ضمن بازدید از بخش‌های مختلف این مرکز، آن را برترین مجموعه کشور در حوزه خدمات پژوهشی و پایش سلامت عنوان کرد و توانمندی‌های آن را نمونه‌ای موفق از مدیریت علمی و کارآمد دانست.

وی با اشاره به تولید بیش از ۲۰۰ مقاله علمی و اجرای بیش از ۱۶۰ طرح پژوهشی مبتنی بر داده‌های مرکز، فعالیت‌های صورت‌گرفته را مصداق بارز بهره‌وری و خدمت‌رسانی مؤثر دانست و افزود: ارائه خدمات کامل پایش سلامت به بیش از ۱۶ هزار نفر از کارکنان دانشگاه و سایر دستگاه‌ها، الگویی قابل‌تقدیر از تلفیق پژوهش و خدمات بالینی است که می‌تواند برای سایر استان‌ها الهام‌بخش باشد.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت همچنین از محل احداث مرکز جدید پایش سلامت بازدید کرد و با تقدیر از حمایت‌های ریاست دانشگاه و مشارکت خیرین حوزه سلامت، بر آمادگی کامل وزارت بهداشت برای هرگونه همکاری و پشتیبانی در این پروژه تأکید نمود.

دکتر آخوندزاده ابراز امیدواری کرد با تسریع روند ساخت این مرکز، در آینده نزدیک شاهد افتتاح مجموعه‌ای مجهز و کارآمد در خدمت عموم مردم باشیم.