کارشناس مسئول برنامه کنترل سل معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: بیماری سل مي تواند تقريبا تمام اعضاي بدن را مبتلا سازد ولي شايعتـرين شـكل بيمـاري سـل ريـوي اسـت که راه انتقـال عفونت تقريبا هميشه از راه تنفس است ولي ميكروب سل پس از ورود به ريه و ايجاد ضايعه اوليه مي تواند از طريق جريان خون، عروق لنفاوي، برونشها و يا در اثر مجاورت مستقيماً به ديگر قسمت هاي بدن منتشرشود.
دکتر امیر سمیعی در گفتگو با وب دا ، با اشاره به اینکه ميكروب سل به صورت ذرات ريز وارد هوا شده و نظير سـرماخوردگي منتقـل مـي شـود ، عنوان کرد: ايـن ذرات توسـط سـرفه ،عطسه ، صحبت ، خنده و يا فرياد بيمار، ايجاد و در هوا پخش مي شوند .
وی با اشاره به اینکه يك سرفه مي تواند 3000 ذره ميكروبي وارد هوا نمايد و 5 دقيقه صحبت كردن نيز همين تعداد ذره توليد مي كند ، عنوان کرد: عطسه نيـز تعـداد بيشـتری ذرات میکروبی ايجـاد مـي کند که اين ذرات ميكروبي چون بسيار كوچك هستند ، در هواي موجود در هر فضاي بسته براي مـدت طـولاني مـي توانند به طور معلق باقي بمانند.
دکتر سمیعی با بیان اینکه ميكروب سل در خلط كاملاً خشك شده و يا در گرد و غبار معلق پـس از 8 تـا 10 روز از بين مي رود، عنوان کرد: اين ميكروب در خاك سرد و سايه دار 6 ماه زنده مانـده و در خلـط در حـال پوسـيدن و تجزيه ، هفته ها و ماهها مقاومت دارد. لذا هواي اتاق آلوده شده به ميكروب سل ، مي تواند حتـي در زمـان غيـاب بيمار نيز موجب انتقال بيماري گردد.
وی با اشاره به اینکه زماني كه فرد سالم در هواي آلوده به اين ذرات ميكروبي تنفس كند، ميكروب سـل را وارد ريـه خـود كـرده و ايـن ميكروب خود را در عرض 48 ساعت به نقاط مختلف بدن مـي رسـاند، اظهار کرد: بـدن در مقابل با این ویروس دفـاع كـرده و اجـازه گسترش و فعاليت را به ميكروب سل نمي دهد.
دکتر سمیعی با بیان اینکه انتقال ميكروب سل از بيمار به اطرافيان بستگي به سه عامل واگير بودن بيماري سـل ، محيطـي كـه تمـاس در آن اتفاق مي افتد و مدت زمان تماس ارتباط دارد، گفت: بهترين راه براي توقف انتقال، دوري بيماراز اطرافيان و شروع درمان دارويي مي باشد؛ شروع درمان دارويي در كاهش انتقال بيماري بسيار موثر مي باشد به طوري كه واگيري بيماري سل ر ا سـريعاً بعـد از دوهفته از شروع درمان حتي در صورت مثبت بودن آزمايش خلط كاهش داده و در طول زمان مصرف دارو ادامـه خواهد داد.
وی بیان کرد: افرادي كه به مدت طولاني در تماس نزديك با بيماران مسلول هستند بيشترين ميزان خطر ابتلاء به سل را دارند تماس نزديك بيمار معمولاً با اعضاي خانواده، هم اطاقي ، دوستان و همكاران رخ مي دهد
دکتر سمیعی ادامه داد: مكان هاي پرازدحام ، كوچك ، سربسته ، كم نور ، بدون تهويه مناسب و مرطوب بهتـرين شـرايط را بـراي تسـهيل انتقال عفونت ايجاد مي كنند.
وی با تاکید براینکه تابش مستقيم آفتاب در عرض 5 دقيقه باسيل سل را از بين مي برد، گفت: در كشورهاي گرمسير تماس مستقيم اشعه آفتاب روش مناسبي براي از بين بردن ميكروب سل است . به همين دليل گسـترش و سرايت بيماري بيشتر در خانه ها يا كلبه هاي تاريك اتفاق مي افتد.
دکتر سمیعی با اشاره به اینکه اگرچه همه افراد استعداد ابتلا به سل را دارند اما كودكان كم سن، افراد سالمند، افراد مبتلا به بيماري ديابـت ،سوء تغذيه ،سرطان ها ،نارسايي مزمن كليه وايدز وهمچنين افرادي كه داروهاي تضعيف كننده سيسـتم دفاعي بدن نظير كورتون ودارهاي ضد سر طان استفاده مي كنند بيش از سايرين در معرض خطر ابتلا بـه بيمـاري سل هستند، اظهار کرد: شايعترين علامت ابتلا به بيماري سل ريوي سرفه پايدار به مدت دو هفته يا بيشتر است كه معمـولاً همـراه خلـط و گاهي خلط خوني مي باشد و ممكن است علائمي از جمله تنگي نفس و درد قفسه سينه نيز وجود داشته باشد
وی افزود: تب،كاهش اشتها،كاهش وزن، بي حالي، تعريق شبانه، خسـتگي زودرس و ضعف عمومي علايم عمومي و مشترك در بيماري سل است اما باید توجه داشت که تنها بيمار مبتلا به سل ريوي خلط مثبت مي تواند ميكروب را در هوا پخش كـرده و بيمـاري را بـه اطرافيـان منتقل نمايد؛ لذا در اكثر موارد سل ريوي خلط منفي و انواع سل خارج ريوي مسري نبوده و به ديگران منتقل نمـي شوند.
دکتر سمیعی با اشاره به اینکه تشخيص بيماري سل ريوي در قدم اول در افراد مشكوك سه نوبت آزمايش خلط مي باشد، گفت: خوشبختانه امروزه با داروهاي موجود بهبودي كامل پيدا مي نمايند؛ اكثر داروهاي ضد سـل خـوراكي بـوده و نيازي به بستري شدن در بيمارستان ندارد؛ طول مدت درمان حداقل 6ماه و مصرف مـنظم وكامـل دارو شـرط اصـلي موفقيت درمان سل است.
وی عنوان کرد: 85 درصد بیماران مبتلا به بیماری سل ریوی می شوند و مابقی غدد لنفاوی ، پلور،استخوان،مفاصل،سیستم عصبی و نخاع است.
دکتر سمیعی بیان کرد: رعایت بهداشت فردی، استفاده از ماسک و حفظ فاصله یک ونیم متری از افراد می تواند در کاهش انتقال بیماری سل موثر باشد.
اول اکتبر مصادف با دهم مهرماه روز جهانی سالمند و 7 لغایت 13 مهرماه هفته سالمند نامگذاری شده است.
