بهداشت و پیشگیری

مدیر سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد از حضور ۲۹۹ ناظر و بازرس بهداشتی این دانشگاه در میادین و بازارهای ثابت و موقت ویژه شب یلدا خبر داد.

دکتر فرشید وفا در گفت‌وگو با خبرنگار وبدا اظهار کرد: مأموریت ویژه نظارت‌های بهداشتی شب یلدا از بیستم آذرماه آغاز شده و تا سی‌ام همین ماه ادامه خواهد داشت. در این بازه زمانی، ناظران و بازرسان بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به‌صورت فعال در بازارها و مراکز مرتبط با این مناسبت حضور دارند و بر رعایت ضوابط بهداشتی نظارت می‌کنند.

وی افزود: این نظارت‌ها با همکاری اتحادیه‌های مرتبط از جمله اتحادیه آجیل و خشکبار، شیرینی‌فروشی‌ها، رستوران‌ها، میوه‌فروشی‌ها و سایر مراکز عرضه مواد غذایی انجام می‌شود تا سلامت شهروندان در این ایام به‌طور کامل تأمین شود.

مدیر سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: در این ایام، بازرسی‌های مشترک متعددی با همکاری تعزیرات حکومتی و اتحادیه‌های صنفی انجام شده و مناطقی نظیر مصلی و بازارهای اطراف آن، میدان‌بارهای نوغان و ولیعصر(عج) و دیگر میادین میوه و تره‌بار شهر مشهد به‌طور ویژه تحت نظارت قرار دارند. همچنین بازارهای موقت ویژه شب یلدا در تمامی نقاط شهر نیز در برنامه نظارت و بازرسی قرار گرفته‌اند.

دکتر وفا با اشاره به ترکیب نیروهای نظارتی گفت: در این مأموریت ویژه، ۲۹۹ ناظر و بازرس بهداشتی مشارکت دارند که از این تعداد، ۱۹۱ نفر در نقاط مختلف شهر مشهد، به‌ویژه میادین و بازارهای ثابت و موقت، و ۱۰۸ نفر دیگر در شهرهای تابعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد مشغول انجام مأموریت هستند.

وی با تأکید بر نقش مشارکت مردمی خاطرنشان کرد: شهروندان در صورت مشاهده هرگونه تخلف یا مشکل بهداشتی می‌توانند به‌صورت شبانه‌روزی با سامانه تلفنی سه‌رقمی پاسخگو تماس گرفته و موارد مشاهده‌شده را گزارش دهند تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن رسیدگی لازم انجام و با متخلفان طبق قانون برخورد شود.

مدیر سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان افزود: خوشبختانه تاکنون و بر اساس بازرسی‌ها و نظارت‌های مستمر انجام‌شده، مشکل خاصی در حوزه بهداشت مشاهده نشده است و امیدواریم این وضعیت مطلوب تا پایان مأموریت ویژه شب یلدا تداوم داشته باشد.

مدیر شبکه بهداشت و درمان تایباد از ارائه خدمات تخصصی توسط ۲۰ پزشک متخصص در کلینیک ویژه بیمارستان خاتم‌الانبیاء(ص) این شهرستان خبر داد.

دکتر سودابه نکوهی در گفتگو با وب دا  اظهار کرد: در راستای ارتقای سطح خدمات درمانی، تسهیل دسترسی شهروندان به پزشکان متخصص و افزایش کیفیت خدمات تشخیصی و درمانی، ۲۰ نفر از پزشکان متخصص در کلینیک ویژه بیمارستان خاتم‌الانبیاء(ص) تایباد در حال ارائه خدمات پزشکی به مراجعان هستند.

وی افزود: این خدمات در چارچوب ضوابط و استانداردهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و با هدف پاسخگویی مؤثر و مناسب به نیازهای درمانی مردم شریف شهرستان تایباد ارائه می‌شود و نقش مهمی در کاهش مراجعات به مراکز درمانی خارج از شهرستان خواهد داشت.

مدیر شبکه بهداشت و درمان تایباد تأکید کرد: توسعه و تداوم ارائه خدمات تخصصی در این کلینیک، گامی مؤثر در جهت ارتقای رضایتمندی بیماران و بهبود شاخص‌های سلامت در منطقه به شمار می‌رود.

دومین کارگاه توانمندسازی روانشناسان و مشاوران کمیته امداد امام خمینی (ره) با موضوع «پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان»، با حضور معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد و در راستای اجرای تفاهم‌نامه همکاری مشترک میان دو مجموعه برگزار شد.

به گزارش وب دا، دکتر مهدی قلیان اول در این کارگاه، که حجت‌الاسلام‌والمسلمین دخانی مدیر مرکز مشاوره و سبک زندگی کمیته امداد نیز در آن حضور داشت، با تأکید بر نقش مؤلفه‌های اجتماعی سلامت در پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان گفت: تقویت تاب‌آوری و ایجاد محیط‌های امن و پذیرنده برای بیان احساسات نوجوانان و جوانان می‌تواند به افزایش امید به زندگی و ارتقای سلامت روانی آنان کمک کند.

وی با اشاره به تأثیر ناپایداری‌های اجتماعی و اقتصادی بر کیفیت زندگی افراد اظهار داشت: توجه به پیشگیری از بروز تنش‌ها و مشکلات خانوادگی و اجتماعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همچنین دسترسی به مشاوران و روانشناسان آموزش‌دیده می‌تواند در زمان بروز بحران‌های روحی و روانی، حمایت مؤثری برای دانش‌آموزان، نوجوانان و جوانان فراهم کرده و از یأس و ناامیدی پیشگیری کند.

دکتر قلیان اول با تأکید بر نقش نسل جوان در آینده‌سازی کشور خاطرنشان کرد: بهبود روابط والدین، معلمان و مربیان با نوجوانان و جوانان و باور به توانمندی‌های آنان، در انتقال ارزش‌های اجتماعی، تقویت عزت‌نفس و ارتقای تاب‌آوری این نسل تأثیر بسزایی دارد.

در ادامه، مدیر گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه، با مروری بر نقشه‌ها و جداول آماری مربوط به رفتارهای خودآسیب‌رسان در سال‌های اخیر، برنامه‌های علمی موجود در این حوزه را تشریح کرد و گفت: این برنامه‌ها به‌عنوان راهکارهای اصولی و عملی، می‌توانند به کنترل و کاهش رفتارهای خودآسیب‌رسان کمک کرده و ابزارهای کاربردی در اختیار افرادی قرار دهند که با چنین مواردی در اطراف خود مواجه هستند.

شایان ذکر است، این کارگاه آموزشی با حضور ۵۰ نفر از کارشناسان مشاوره، روانشناسی و مددکاری ادارات شش‌گانه کمیته امداد امام خمینی(ره) در شهر مشهد، مشاوران آموزش‌وپرورش و سپاه امام رضا(ع) و همچنین مشارکت وبیناری ۴۰ نفر از کارشناسان شهرستان‌های تابعه خراسان رضوی، در مرکز بهداشت استان برگزار شد. در این کارگاه، باورهای نادرست، عوامل خطرساز و محافظت‌کننده، مدل‌ها و شیوه‌های مداخله در رفتارهای خودآسیب‌رسان به شرکت‌کنندگان آموزش داده شد.

مشاور فنی معاون بهداشت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با تأکید بر نقش کلیدی تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، گفت: پیش‌شرط هرگونه توسعه و ارتقای نظام سلامت، حفظ دستاوردها و شاخص‌های موجود است و غفلت از این موضوع، برنامه‌های آینده را با مخاطره جدی مواجه می‌کند.

به گزارش وب‌دا، دکتر سعید تأملی در کارگاه کشوری «شیوه‌نامه اجرایی تقویت و ساماندهی مداخلات تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت» که به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و در مجتمع شهدای سلامت برگزار شد، با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و تأثیر نوسانات حوزه‌هایی نظیر ارز و دارو بر سلامت جامعه، اظهار کرد: این چالش‌ها می‌توانند به‌طور مستقیم نظام سلامت را تحت تأثیر قرار دهند و از این‌رو، مدیران حوزه سلامت باید بیش از هر زمان دیگری بر پایش و کنترل شاخص‌های سلامت تمرکز داشته باشند.

وی با بیان اینکه «کنترل» در نظام بهداشت به معنای رصد مستمر شاخص‌ها و جلوگیری از فراموش شدن برنامه‌های اصلی است، افزود: وزارت بهداشت پیش از هر چیز مسئول حفظ وضعیت موجود و صیانت از دستاوردهای به‌دست‌آمده است؛ چرا که از دست دادن این سرمایه‌ها، مسیر اجرای برنامه‌های جدید و ارتقایی را دشوار خواهد کرد.

مشاور فنی معاون بهداشت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، با اشاره به بیش از ۳۴ سال سابقه فعالیت خود در نظام سلامت کشور، تصریح کرد: کمبود منابع مالی همواره یکی از چالش‌های مزمن بخش دولتی بوده و انتظار تحقق کامل همه مطالبات با امکانات محدود، واقع‌بینانه نیست. آنچه اهمیت دارد، ایجاد تناسب منطقی میان منابع، پوشش خدمات و شاخص‌های عملکردی است.

دکتر تاملی با انتقاد از تمرکز بیش از حد بر پروژه‌های عمرانی در برخی سطوح مدیریتی، خاطرنشان کرد: ساخت و توسعه زیرساخت‌ها در نظام سلامت ضروری است، اما کافی نیست. موفقیت واقعی زمانی محقق می‌شود که در کنار توسعه فیزیکی، شاخص‌های سلامت بهبود یابد و نتایج مداخلات به‌صورت ملموس در زندگی مردم دیده شود.

وی در ادامه، برنامه‌های اولویت‌دار حوزه معاونت بهداشت را شامل برنامه ملی پزشک خانواده و نظام ارجاع، برنامه ملی جوانی جمعیت، خودمراقبتی و ارتقای سواد سلامت برشمرد و تأکید کرد: تمامی این برنامه‌ها باید در بستر شبکه بهداشت و درمان اجرا شوند و هیچ مداخله‌ای خارج از چارچوب شبکه، اثربخش و پایدار نخواهد بود.

مشاور فنی معاون بهداشت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین از جمله سلامت دیجیتال، تله‌مدیسین و ظرفیت‌های هوش مصنوعی را یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر دانست و گفت: تجربه موفق ارائه خدمات غیرحضوری، به‌ویژه در دوران همه‌گیری کرونا، نشان داد که استفاده از روش‌های نوین می‌تواند هم پوشش خدمات و هم رضایتمندی مردم را افزایش دهد.

دکترتاملی با تأکید بر مشارکت حداکثری مردم و رویکرد محله‌محور در سیاست‌های سلامت، تصریح کرد: تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت شامل عوامل اقتصادی، اجتماعی، آموزشی، محیطی و دسترسی به خدمات هستند که همگی به‌طور مستقیم بر سلامت انسان اثر می‌گذارند و هدف این کارگاه، توانمندسازی مدیران و کارشناسان برای تحلیل دقیق این عوامل و طراحی مداخلات مؤثر است.

وی در پایان با اشاره به اهمیت طراحی «بسته‌های مداخلات اجتماعی» گفت: در کنار بسته‌های خدمات اساسی که به‌صورت متمرکز ابلاغ می‌شوند، مداخلات اجتماعی باید متناسب با شرایط بومی هر منطقه و با مشارکت دستگاه‌ها و ذی‌نفعان محلی طراحی و اجرا شوند. موفقیت در این مسیر، مستلزم شناخت علمی مسئله، برنامه‌ریزی دقیق و اجرای هدفمند است.

تأکید مشاور وزیر بهداشت بر نقش تعیین‌کننده مداخلات اجتماعی سلامت در تحقق برنامه هفتم توسعه

رئیس دبیرخانه تحقیق و توسعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت تقویت و ساماندهی مداخلات تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، این حوزه را یکی از راهبردهای اساسی نظام سلامت برای ارتقای شاخص‌های بهداشتی کشور دانست.

دکتر اردشیر خسروی با اشاره به جایگاه برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: برنامه هفتم توسعه به‌صورت خط‌به‌خط در دستور کار وزارت بهداشت قرار گرفته و اجرای مفاد آن به‌عنوان تکلیف عملیاتی برای تمامی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور ابلاغ شده است.

وی افزود: برخی بندهای این برنامه، از جمله مواد ۷۰ و ۷۳، به‌طور مستقیم به موضوع تاب‌آوری اجتماعی، تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت و مشوق‌های بیمه سلامت مرتبط است و از این رو، هیچ‌گونه گریز یا اغماضی در اجرای آن‌ها وجود ندارد.

رئیس دبیرخانه تحقیق و توسعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکیبا تأکید بر اینکه مداخلات اجتماعی سلامت (SDH) یک «هدف مستقل» نیست، تصریح کرد: این مداخلات یک راهبرد و بستر اجرایی محسوب می‌شوند که سایر برنامه‌های نظام سلامت می‌توانند در چارچوب آن ارتقا یابند و شاخص‌های ۱۲گانه برنامه هفتم، برنامه عملیاتی وزارت بهداشت و تکالیف سازمان بیمه سلامت در این بستر محقق شوند.

دکتر خسروی با اشاره به اهمیت مشارکت جمعی در اجرای این برنامه خاطرنشان کرد: موفقیت این راهبرد مستلزم کار تیمی، مطالبه‌گری آگاهانه و مشارکت فعال تمامی معاونت‌ها، به‌ویژه معاونت‌های بهداشتی دانشگاه‌هاست و این موضوع باید به‌عنوان یکی از برنامه‌های محوری و اولویت‌دار مورد توجه قرار گیرد.

وی نقش مردم و نمایندگان جامعه را در اثربخشی مداخلات اجتماعی سلامت بسیار حائز اهمیت دانست و گفت: در بسیاری از برنامه‌ها، مردم صرفاً به‌عنوان دریافت‌کنندگان خدمت دیده می‌شوند، در حالی که برای پایداری و اثربخشی مداخلات، حضور فعال و مشارکت‌محور جامعه ضروری است.

رئیس دبیرخانه تحقیق و توسعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در بخش دیگری از سخنان خود پیشنهاد داد: به‌منظور تسهیل اجرا و ایجاد وحدت رویه، شیوه‌نامه‌ها و شاخص‌های مرتبط با تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت در قالب یک کاربرگ یا دستورالعمل اجرایی مشخص تدوین شود تا معاونت‌های بهداشتی بتوانند بر اساس آن، مداخلات خود را طراحی و اجرا کنند.

دکتر خسروی در پایان ابراز امیدواری کرد: نتایج حاصل از اجرای دقیق این برنامه‌ها منجر به ارتقای شاخص‌های سلامت، افزایش تاب‌آوری اجتماعی و بهبود وضعیت بهداشتی جامعه شود و از حضور و مشارکت فعال تمامی دست‌اندرکاران و شرکت‌کنندگان در این کارگاه قدردانی کرد.