بهداشت و پیشگیری

رئیس گروه بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نام‌گذاری هفته پایانی آوریل به عنوان «هفته جهانی ایمن‌سازی» از سوی سازمان جهانی بهداشت گفت: شعار امسال این مناسبت «برای هر نسلی، واکسن‌ها مؤثرند» تعیین شده است.

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا  اظهار کرد: موفقیت چشمگیر واکسن‌ها در یک دوره ۵۰ ساله موجب پیشگیری از بروز بسیاری از بیماری‌ها از جمله سرخک، دیفتری، فلج اطفال و سایر بیماری‌های واگیر شده و در این مدت جان حدود ۱۵۴ میلیون کودک در جهان را نجات داده است.

وی با بیان اینکه دستاوردهای حاصل از واکسیناسیون نتیجه انتخاب آگاهانه افراد برای حفظ سلامت خود و خانواده است، افزود: بسیاری از بیماری‌های کشنده که در گذشته با بروز اپیدمی‌های گسترده سلامت نسل‌ها را تهدید می‌کردند، امروزه به‌واسطه اجرای برنامه‌های واکسیناسیون ریشه‌کن شده یا در آستانه حذف قرار دارند.

رئیس گروه بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در کشور ایران برنامه روتین واکسیناسیون شامل پیشگیری از ۱۱ بیماری سرخک، سرخجه، اوریون، دیفتری، کزاز، سیاه‌سرفه، فلج اطفال، سل، هپاتیت، مننژیت و پنوموکوک است که از بدو تولد تا دو سالگی برای کودکان انجام می‌شود.

دکتر نهبندانی با تأکید بر اینکه نیاز به واکسیناسیون تنها به دوران کودکی محدود نمی‌شود، تصریح کرد: در دوره نوجوانی واکسن توأم دیفتری و کزاز تزریق می‌شود، مشمولان خدمت سربازی واکسن مننژیت دریافت می‌کنند، مادران پیش از بارداری و در دوران بارداری واکسینه می‌شوند و در دوران سالمندی نیز تزریق واکسن‌های فصلی مورد نیاز توصیه می‌شود.

وی با اشاره به تأثیر قابل توجه واکسیناسیون در سلامت جامعه خاطرنشان کرد: واکسیناسیون موجب افزایش حدود ۴۰ درصدی بقای نوزادان در جهان شده و در تمامی گروه‌های سنی می‌تواند از بروز بیماری‌های کشنده، عفونت‌های شدید و بستری‌های بیمارستانی جلوگیری کند.

رئیس گروه بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص برخی شبهات مطرح‌شده درباره واکسیناسیون به‌ویژه پس از همه‌گیری کرونا نیز گفت: دستاوردهای واکسیناسیون در بیش از ۲۰۰ سال گذشته و به‌ویژه در نیم‌قرن اخیر، بهترین گواه برای ضرورت و اثربخشی واکسن‌ها است.

دکتر نهبندانی با تأکید بر اینکه واکسن‌ها پیش از ورود به برنامه واکسیناسیون کشوری مراحل دقیق کنترل کیفی و آزمایش‌های حیوانی و انسانی را طی می‌کنند، از خانواده‌ها خواست با توجه به اهمیت واکسیناسیون کامل و به‌موقع گروه‌های هدف، به‌ویژه کودکان زیر ۶ سال، نسبت به پیگیری برنامه واکسیناسیون و جبران موارد تأخیری اقدام کنند و از سلامت و ایمنی واکسن‌ها اطمینان داشته باشند.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد از تداوم ارائه خدمات سلامت به سالمندان در شرایط بحران خبر داد و گفت: طی ۴۰ روز جنگ تحمیلی سوم بیش از ۱۱ هزار خدمت سلامت به سالمندان در شهرستان‌های تابعه این دانشگاه ارائه شده است.

دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا اظهار کرد: پیگیری و ارائه مراقبت‌های سلامت برای گروه‌های سنی میانسالان و سالمندان در تمامی مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت و خانه‌های بهداشت شهرستان‌های تابعه به‌صورت مستمر انجام شده است تا خدمات ضروری این گروه سنی حتی در شرایط بحران نیز بدون وقفه ادامه یابد.

وی افزود: در همین راستا، آمار خدمات مرتبط با سالمندان در شرایط بحران به‌صورت روزانه و هفتگی استخراج و برای اعلام به وزارت بهداشت ارسال شده است تا روند ارائه خدمات و وضعیت سلامت این گروه سنی به‌طور دقیق پایش و ارزیابی شود.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین از ارسال محتوای آموزشی مرتبط با سلامت سالمندان در شرایط بحران به شهرستان‌ها خبر داد و گفت: علاوه بر مکاتبه با شهرستان‌ها، مطالب آموزشی در زمینه مراقبت از سالمندان در شرایط بحران از طریق کانال‌های مجازی اطلاع‌رسانی شده و در پایگاه اطلاع‌رسانی مربوطه نیز بارگذاری شده است.

دکتر احمدیان در ادامه با اشاره به آمار خدمات ارائه‌شده تصریح کرد: بر اساس گزارش‌های ثبت‌شده در ۴۰ روز جنگ تحمیلی سوم، در حوزه مراقبت از زمین‌خوردگی و عدم تعادل توسط نیروهای غیرپزشک، ۵ هزار و ۶۵۶ سالمند تحت مراقبت قرار گرفته‌اند و در مجموع ۵ هزار و ۶۷۲ خدمت در این زمینه ارائه شده است.

وی افزود: همچنین در حوزه غربالگری افسردگی، ۵ هزار و ۹۹۳ سالمند توسط نیروهای غیرپزشک مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند و در مجموع ۶ هزار و ۴۴ خدمت در زمینه غربالگری افسردگی برای آنان ثبت شده است.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: استمرار ارائه خدمات مراقبتی، پایش وضعیت سلامت و ارائه آموزش‌های مرتبط با سالمندان در شرایط بحران، نقش مهمی در حفظ سلامت جسمی و روانی این گروه سنی دارد و مجموعه بهداشت در شهرستان‌های تابعه تلاش کرده است تا حتی در شرایط خاص نیز این خدمات به‌صورت مستمر و بدون وقفه ارائه شود.

هم‌زمان با فرارسیدن ۲۵ آوریل ۲۰۲۶ برابر با ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، روز جهانی مالاریا با شعار «پایبند به پایان مالاریا: اکنون می‌توانیم و باید دست به کار شویم» گرامی داشته می‌شود؛ شعاری که بر ضرورت تسریع اقدامات و تقویت تعهد جهانی برای حذف این بیماری تاکید دارد.

دکتر زهرا نهبندانی، رئیس گروه بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت این روز گفت: روز جهانی مالاریا در سال ۲۰۲۶ فرصتی است برای یادآوری نقش حیاتی همکاری‌های بین‌المللی، ملی و محلی در مسیر حذف این بیماری که با وجود پیشرفت‌های علمی، همچنان جان بسیاری از انسان‌ها را در بخش‌هایی از جهان تهدید می‌کند.

وی با قدردانی از تلاش پزشکان، کارشناسان مبارزه با بیماری‌ها، نیروهای مراقب سلامت و داوطلبان مردمی افزود: این قهرمانان خاموش نقش اساسی در کنترل و حذف مالاریا دارند و امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند عزم و اراده مشترک جهت پایان دادن به چرخه انتقال بیماری هستیم.

دکتر نهبندانی با تأکید بر ضرورت ادامه اجرای برنامه ملی حذف مالاریا اظهار کرد: بهره‌گیری از فناوری‌های نوین تشخیص، تقویت برنامه‌های کنترل ناقلین و افزایش آموزش و آگاهی عمومی از ارکان مهم پیشبرد این هدف است.

وی ادامه داد: همکاری بین دستگاه‌ها، نهادهای محلی و رسانه‌ها می‌تواند مسیر دستیابی به «جهانی عاری از مالاریا» را تسهیل کند. دستیابی به این هدف رؤیا نیست؛ واقعیتی نزدیک است، به شرط آنکه همه دولت‌ها تا جوامع محلی با احساس مسئولیت و مشارکت فعال عمل کنند.

رئیس گروه بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: اکنون زمان اقدام است؛ نه تنها می‌توانیم، بلکه باید برای نجات جان هزاران انسان در مسیر حذف مالاریا گام برداریم.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از ارائه گسترده خدمات آموزشی، مراقبتی و نظارتی توسط واحدهای بهداشتی این دانشگاه در جریان بحران جنگ تحمیلی سوم خبر داد.

دکتر مهدی قلیان اول در گفتگو با وب دا  با اشاره به نقش آگاهی و آمادگی در مواجهه صحیح با بحران‌ها در حفظ آرامش و انسجام اجتماعی اظهار کرد: از زمان آغاز بحران جنگ تحمیلی سوم از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا پایان فروردین ۱۴۰۵، تعداد ۱۱۴ هزار و ۳۶۲ نفر آموزش‌های گروهی خودمراقبتی در شرایط جنگ را فرا گرفته‌اند.

وی ضمن قدردانی از مسئولیت‌پذیری و تداوم خدمات‌رسانی کارکنان حوزه سلامت در روزهای دشوار جنگ افزود: در این مدت ۸ هزار و ۵۰۲ مادر باردار، یک هزار و ۹۷۲ سالمند و بیش از ۵ هزار بیمار مبتلا به فشار خون بالا یا دیابت توسط کارشناسان تغذیه مورد مراقبت بهداشتی قرار گرفته‌اند.

معاون بهداشت دانشگاه با اشاره به خدمات ارائه شده در حوزه سلامت روان گفت: از مجموع تماس‌های برقرار شده با سامانه ۴۰۳۰، تعداد ۳ هزار و ۱۴۴ مورد مشاوره توسط کارشناسان سلامت روان معاونت بهداشت ارائه شده است. همچنین غربالگری اولیه برای ۱۷ هزار و ۹۰۶ نفر از جمعیت تحت تأثیر بحران انجام شده و خدمات تخصصی روان‌شناختی و روان‌پزشکی برای افراد نیازمند ارائه شده است. علاوه بر این، ۳ هزار و ۲۴۱ نفر نیز در زمینه مهارت‌های تاب‌آوری و تنظیم هیجان آموزش دیده‌اند.

دکتر قلیان تصریح کرد: در همین بازه زمانی ۶۱ هزار و ۴۶۹ خدمت به مادران در دوران بارداری و پس از زایمان ارائه شده و بیش از ۱۰۵ هزار نوزاد و کودک تحت مراقبت‌های روتین بهداشتی قرار گرفته‌اند. همچنین مشاوره تغذیه با شیر مادر برای ۷۲۰ مادر انجام شده و ۲۹۷ مورد پیگیری کودکان پرخطر صورت گرفته است.

وی افزود: از ابتدای بحران جنگ تاکنون ۱۵ هزار و ۹۱۱ نوزاد در دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دانشگاه‌های اقماری از نظر آزمایش‌های غربالگری تیروئید مورد سنجش قرار گرفته‌اند. همچنین ۵۵ هزار و ۶۶۷ نفر برای دریافت خدمات آزمایشگاهی به آزمایشگاه‌های تحت پوشش این معاونت مراجعه کرده‌اند که از این تعداد، ۱۱ هزار و ۹۰۳ نفر مادر باردار بوده‌اند.

معاون بهداشت دانشگاه ادامه داد: در این مدت خدمات آزمایش‌های پیش از ازدواج برای ۳ هزار و ۸۹۵ زوج انجام شده و آزمایش‌های ۵۳۸ مورد مشکوک به آنفلوانزا یا کووید-۱۹ و یک هزار و ۸۳۲ مورد مشکوک به سل نیز پذیرش و انجام شده است.

دکتر قلیان تعداد بازرسی‌های بهداشتی انجام‌شده توسط مدیریت سلامت محیط و کار را بیش از ۱۲۲ هزار مورد اعلام کرد و گفت: این بازدیدها شامل ۸۹ هزار و ۴۹۱ بازرسی از مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی، ۲۳ هزار و ۹۹۳ مورد بازرسی از اماکن عمومی و ۸ هزار و ۵۲۶ مورد بازرسی از کارگاه‌ها و کارخانجات بوده است.

وی ادامه داد: در همین مدت ۶۵ هزار و ۲۶۳ مورد سنجش پرتابل سطوح و مواد غذایی و ۴۸ هزار و ۸۱۲ مورد کلرسنجی آب آشامیدنی انجام شده و ۳۹ هزار و ۶۳ کیلوگرم مواد غذایی فاسد از چرخه مصرف انسانی خارج شده است. همچنین در نتیجه این بازرسی‌ها، یک هزار و ۵۱۹ مرکز تهیه و توزیع مواد غذایی و اماکن عمومی به مراجع قضایی معرفی و ۱۲۲ واحد متخلف پلمپ یا تعطیل شده‌اند.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: کارکنان حوزه سلامت با تمام توان و امکانات در کنار مردم هستند و ارائه خدمات مطلوب به شهروندان را اولویت اصلی خود می‌دانند.

وی در پایان افزود: محتوای آموزشی «مدیریت بحران» در سایت بسیج اطلاع‌رسانی سلامت به‌صورت مستمر به‌روزرسانی می‌شود و ۲۹ کلیپ آموزشی با موضوع «آشنایی با کمک‌های اولیه» در صفحه مدیریت بحران به نشانی زیر در دسترس عموم قرار دارد:

https://hcamp.mums.ac.ir/index.php?option=com_sppagebuilder&view=page&id=108#firstaids