آموزش

عضو هیأت علمی و مدیر مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اظهار کرد: این دانشگاه هم‌زمان با سایر دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، فراخوان نوزدهمین جشنواره آموزشی شهید مطهری را منتشر شد. این جشنواره با هدف تجلیل از اساتید خلاق و اثرگذار در آموزش پزشکی و ترویج فرآیندهای نوآورانه و اثربخش آموزشی برگزار می‌شود.

دکتر حمید رضا کیانی‌فر در گفتگو با وب دا با تشریح روند مشارکت در این رویداد اظهار کرد: فرآیندها و فعالیت‌هایی که منجر به اصلاح یا بهبود آموزش پزشکی شده‌اند، از سوی صاحبان فرآیند ارسال و در مراحل تخصصی مورد ارزیابی و داوری قرار می‌گیرند.

وی افزود: حیطه‌های جشنواره شامل تدوین و بازنگری برنامه‌های آموزشی، یاددهی و یادگیری، ارزشیابی آموزشی (هیئت علمی، دانشجو و برنامه)، طراحی و تولید محصولات آموزشی، مدیریت و رهبری آموزشی و یادگیری الکترونیکی است.

بنابر اعلام وی، اعضای هیئت علمی می‌توانند تا ۱۰ آذر ۱۴۰۴ با مراجعه به پایگاه اینترنتی جشنواره به نشانی

https://edc.mums.ac.ir/motahariفرم خلاصه فرآیند را دریافت و پس از تکمیل، از همان طریق همراه با مستندات ارسال کنند.

مدیر توسعه آموزش دانشگاه با تأکید بر الزامات شرکت در جشنواره گفت: تنها فرآیندهایی وارد مرحله رقابتی خواهند شد که مطابق آیین‌نامه جشنواره، دارای هر شش معیار گلاسیک باشند.

او همچنین یادآور شد: فرآیندهایی که علاوه بر ثبت در سامانه جشنواره شهید مطهری، در سامانه ملی فعالیت‌های دانش‌پژوهی و طرح‌های نوآورانه آموزشی به نشانی

https://meded1.behdasht.gov.irنیز ثبت شوند، از ۵ امتیاز تشویقی در داوری برخوردار خواهند شد.

دکتر کیانی‌فر با دعوت از اعضای هیئت علمی برای مشارکت گسترده در این دوره، ابراز امیدواری کرد که نوزدهمین جشنواره آموزشی شهید مطهری بستر مناسبی برای شناسایی و توسعه الگوهای نوآورانه در آموزش پزشکی و ارتقای کیفیت آموزشی دانشگاه فراهم کند.

در روزگاری که توسعه نظام سلامت بیش از هر زمان دیگری به توانمندی نیروی انسانی، پژوهش‌محوری و ارتقای آموزش بالینی وابسته است، حضور اعضای هیأت علمی جوان و پرتلاش، نقشی تعیین‌کننده در مسیر پیشرفت دانشگاه‌های علوم پزشکی ایفا می‌کند. دکتر امید خسروی، استادیار جوان و توانمند گروه قلب دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از جمله چهره‌هایی است که با ترکیب دانش تخصصی، تجربه بالینی و بینش پژوهشی، مسیر تازه‌ای را در ارتقای آموزش و خدمات درمانی رقم زده است.

به گزارش وب دا، دکتر امید خسروی، متخصص قلب و عروق و استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با سابقه گسترده در حوزه‌های آموزش، پژوهش و درمان، معتقد است تمرکز بر آموزش بالینی و پژوهش‌های کاربردی می‌تواند به شکل مؤثری کیفیت خدمات درمانی را ارتقا داده و انگیزه اعضای هیأت علمی را افزایش دهد.

این استاد جوان، متولد ۲۵ دی‌ماه ۱۳۷۰ در سبزوار، مسیر علمی خود را از همان شهر آغاز کرد و پس از قبولی در کنکور سال ۱۳۸۹، وارد دوره پزشکی عمومی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد شد. وی تمام مراحل تحصیلی خود، از پزشکی عمومی تا دستیاری قلب و عروق، را در همین دانشگاه گذراند و در سال ۱۴۰۲ موفق به کسب رتبه برتر در آزمون بورد تخصصی کاردیولوژی گردید.

دکتر خسروی در دوران پزشکی عمومی، سه مقاله علمی معتبر در حوزه بیماری‌های کرونر قلب منتشر کرد و پایان‌نامه خود در زمینه نارسایی قلبی را نیز به یک مقاله علمی تبدیل نمود. در دوره دستیاری تخصصی، پژوهش‌هایی در حوزه نتایج بالینی بیماران تحت آنژیوپلاستی و همچنین بررسی اثرات مصرف آمفتامین بر عملکرد قلب انجام داد.

در حوزه اجرایی، وی هم‌اکنون ریاست بخش قلب بیمارستان قائم(عج) مشهد را بر عهده دارد و تمرکز اصلی خود را بر ارتقای کیفیت درمان بیماران و توسعه آموزش بالینی دانشجویان و رزیدنت‌ها قرار داده است.

دکتر خسروی معتقد است که حلقه پژوهش در ساختار دانشگاه نیازمند تقویت جدّی است و توجه بیشتر به پژوهش‌های بالینی می‌تواند نتایج ملموس و مؤثرتری در حوزه درمان ایجاد کند. وی بر این باور است که بسیاری از اعضای هیأت علمی و دانشجویان، ایده‌های پژوهشی ارزشمندی دارند اما نبود تیم اجرایی و ساختار حمایتی، مانع عملیاتی شدن این طرح‌ها می‌شود. او پیشنهاد می‌کند ایجاد گروه‌های پژوهشی سازمان‌یافته و ارائه مشوق‌های علمی و مالی، می‌تواند انگیزه پژوهشی را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد.

وی همچنین تأکید دارد که آموزش بالینی و تقویت مهارت‌های استدلال و تشخیص بالینی، مهم‌ترین بخش تربیت پزشک است و لازم است تمرکز از آموزش تئوریک صرف، به سمت آموزش عملی و مبتنی بر مواجهه بالینی با بیمار هدایت شود. دکتر خسروی بهره‌گیری از اساتید توانمند در آموزش معاینه و ارزیابی بیمار را یکی از عوامل کلیدی ارتقای جذابیت و کیفیت آموزش می‌داند.

او آموزش، پژوهش و درمان را سه محور مکمل عنوان می‌کند که باید همزمان پیش بروند؛ اما در بیمارستان‌های آموزشی، دو محور آموزش و پژوهش باید از اولویت نسبی برخوردار باشند. به اعتقاد وی، ارتقای آموزش و پژوهش، زمینه‌ساز افزایش کیفیت درمان است، چرا که درمان صحیح نتیجه آموزش علمی و مبتنی بر شواهد است.

در نگاه وی، یک استاد موفق علاوه بر تسلط علمی در علوم پایه و بالینی، باید صبر، متانت و اخلاق آموزشی والا داشته باشد و محیطی امن برای پرسشگری، یادگیری و رشد دانشجویان ایجاد کند. مهارت تدریس و توانایی انتقال مفاهیم علمی نیز از دیگر ویژگی‌های ضروری یک عضو هیأت علمی موفق است.

دکتر خسروی در مسیر فعالیت حرفه‌ای خود با چالش‌هایی همچون یکنواختی کیفی آموزش و نیاز به بازنگری منابع آموزشی مواجه بوده است، اما این مسائل را بخشی طبیعی از فرآیند آموزش می‌داند و معتقد است با اصلاح و به‌روزرسانی رفرنس‌ها می‌توان کیفیت آموزش را بهبود بخشید.

وی خانواده را مهم‌ترین پشتوانه موفقیت‌های علمی و حرفه‌ای خود معرفی می‌کند و از نقش پدر، مادر و همسرش در ایجاد آرامش و انگیزه قدردانی می‌نماید. دکتر خسروی که در سال ۱۴۰۳ ازدواج کرده است، دارای دختری هفت‌ماهه به نام ماهلین است.

با وجود مشغله‌های فراوان، او بخش قابل توجهی از اوقات فراغت خود را به مطالعه آزاد، فعالیت‌های فرهنگی و علاقه‌مندی‌های شخصی در حوزه نجوم و ادبیات کلاسیک اختصاص می‌دهد و این فعالیت‌ها را عامل مهمی در حفظ نشاط علمی و حرفه‌ای خود می‌داند.

درخشش بانوان دانشگاه علوم پزشکی مشهد بار دیگر با کسب افتخاری ارزشمند رقم خورد؛ جایی که پشتکار، تخصص پزشکی و روحیه ورزشکاری در کنار یکدیگر ایستادند تا الگویی الهام‌بخش از توانمندی زنان ایرانی در عرصه‌های علمی و ورزشی خلق شود. این موفقیت، تنها یک مدال ورزشی نیست، بلکه نمادی از باور به توانایی‌ها، اهمیت فعالیت بدنی و نقش تأثیرگذار بانوان دانشگاه در سلامت و پویایی جامعه است.

دستیار فوق‌تخصص اختلالات کف لگن و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با پیشینه‌ای طولانی در ورزش حرفه‌ای، در چهارمین المپیاد ورزشی ویژه بانوان دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور در ماده شنا، در رقابت با نزدیک به ۴۰ تیم، خوش درخشید و موفق به کسب مدال‌های طلا در هر دو رشته مورد مسابقه شد.

دکتر عطیه محمدزاده وطن‌چی که ورزش را از دوران کودکی و با تشویق مادر خود آغاز کرده است، از سن هفت‌سالگی به‌طور حرفه‌ای وارد رشته شنا شد و سال‌ها عضو تیم شنای استان خراسان بوده است. وی در طول دوران تحصیل و اشتغال نیز بارها در المپیادهای دانش‌آموزی و دانشجویی عنوان‌های قهرمانی از جمله «قهرمانِ قهرمانان» و مدال‌های طلای متوالی را از آن خود کرده است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه، در طول دوره فعالیت خود تاکنون دو بار در مسابقات ورزشی ویژه هیأت علمی شرکت کرده که در آخرین حضور خود در چهارمین المپیاد ورزشی بانوان، در هر دو ماده ورزشی به مقام نخست دست یافته است.

دکتر محمدزاده وطن‌چی در گفت‌وگو با وبدا با اشاره به فشارهای کاری دوره تخصص و فوق‌تخصص، بیان کرد:با وجود حجم بالای مسئولیت‌ها، همواره بخشی از برنامه روزانه خود را به تمرین شنا اختصاص داده و حتی در هفته برگزاری آزمون بورد تخصصی نیز این عادت سالم را ترک نکرده است.

وی ورزش را عنصری بنیادی در سبک زندگی خود دانسته و این نگاه را به فرزندان و بیمارانش نیز توصیه می‌کند. او با تأکید بر اینکه بی‌تحرکی از چالش‌های مهم بانوان در گروه‌های سنی مختلف است، گفت:نهادینه‌سازی ورزش در زندگی زنان، سلامت خانواده و جامعه را به‌طور چشمگیری ارتقا می‌دهد؛ چرا که زن، قلب تپنده خانواده و عنصر گرمابخش جامعه است.

این فوق‌تخصص اختلالات کف لگن با اشاره به نقش حیاتی آموزش و انجام تمرینات تخصصی مانند تمرینات کگل و پیلاتس، از تأثیر آنها در پیشگیری از افتادگی ارگان‌های لگنی، بی‌اختیاری ادرار و بهبود سلامت زنان در همه سنین سخن گفت.

وی همچنین ورزش را مفید برای کاهش دردهای قاعدگی، بهبود علائم سندرم پیش از قاعدگی، کاهش افسردگی، کمک به زایمان سالم، بهبود مدیریت سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و حتی کنترل دردهای کمری دانست.

وی با تأکید بر مزایای روانی و جسمی ورزش شنا یادآور شد: شنا از ورزش‌هایی است که در منابع اسلامی نیز توصیه شده و ضروری است که از دوران کودکی آموزش داده شود.

دکتر محمدزاده وطن‌چی از حمایت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در تأمین امکانات استخر و جذب مربی مجرب قدردانی کرد و خواستار افزایش سهمیه و تعداد شرکت‌کنندگان در رقابت‌های ورزشی دانشگاهی شد.

وی با مقایسه امکانات ورزشی دانشگاه با دیگر دانشگاه‌های علوم پزشکی مانند شیراز، افزود: در حوزه ورزش بانوان همچنان ظرفیت‌های فراوانی برای توسعه وجود دارد.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که:روزى تمامی دانشجویان، دستیاران و اساتید در فعالیت‌های ورزشی گروهی، به‌ویژه بازی‌های شاد و پُرهیجان، مشارکت فعال داشته باشند و ورزش به یک نیاز جدایی‌ناپذیر در سبک زندگی آحاد جامعه تبدیل شود.

دکتر فرزانه وفائی دانشیار و معاون گروه علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد، متولد خرداد ۱۳۶۴ در مشهد است؛ شهری که در آن رشد کرده و ریشه دوانده است. در خانواده‌ای فرهنگی رشد یافته؛ خانواده‌ای که تحصیلات برایشان اولویت داشت و همیشه تلاش می‌کردند فرزندانشان مسیر آکادمیک و علمی محکمی داشته باشند. سه برادر دارد و پدر و مادرش همیشه تأکید می‌کردند که بچه‌ها باید درس‌خوان باشند، نمرات خوبی بگیرند و تحصیلات عالیه داشته باشند. همین حساسیت‌های خانواده باعث شد دوران کودکی برای او کمی سخت بگذرد تا بتواند خودش را پیدا کند و مسیر واقعی علایقش را بشناسد.

با علاقه‌ای که از کودکی به طبیعت و حیوانات داشت، رشته زیست‌شناسی را برای دوره کارشناسی انتخاب کرد. زیست‌شناسی عمومی را در دانشگاه مشهد خواند و هم‌زمان شیفته مستندهایی بود که پژوهشگران را در دل جنگل‌ها و میان حیوانات نشان می‌داد؛ مستندهایی که باعث می‌شد تصور کند روزی خودش هم بتواند چنین زندگی علمی و میدانی‌ای را تجربه کند.

دکتر وفائی در مقطع کارشناسی ارشد، فیزیولوژی جانوری را انتخاب کرد و در دانشگاه تهران (تهران–شمال) پذیرفته شد. پایان‌نامه‌اش او را وارد دنیای اعصاب کرد؛ جایی که بعدها تبدیل به مسیر اصلی و حرفه‌ای زندگی‌اش شد. از همان دوران مطالعه کتاب‌های خودیاری، روان‌شناسی، علوم اعصاب و آناتومی مغز تبدیل به علاقه روزانه‌اش شد. پس از ارشد، مدتی به‌عنوان پژوهشگر در پژوهشکده بوعلی و دانشکده پزشکی مشهد مشغول بود؛ جایی که سه سال زیر نظر دکتر حسینی، استاد گروه فیزیولوژی، فعالیت کرد. او دکتر حسینی را منتور اصلی و استاد بزرگوار زندگی‌اش می‌داند و همچنان نیز زیر نظر ایشان کار می‌کند و از راهنمایی‌هایشان بهره می‌برد. تشویق‌ها و حمایت‌های همین استاد بود که او را به سمت ادامه تحصیل در مقطع دکتری هدایت کرد.

در سال‌هایی که برای دکتری مطالعه می‌کرد، فقط دانشگاه‌های شیراز و تهران دانشجو می‌پذیرفتند و او با تلاش فراوان توانست در رشته علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شیراز پذیرفته شود. تحقیقاتش در شیراز نیز ادامه مسیر پایان‌نامه‌اش بود: سکته‌های مغزی. اما یکی از مزایای حضور در شیراز، آشنایی با اساتیدی بود که در حیطه شناختی فعالیت می‌کردند و همین موضوع باعث شد وارد فازهای شناختی نیز شود؛ حوزه‌ای که بعدها بخشی جدایی‌ناپذیر از کار علمی او شد.

دکتر وفائی پس از شیراز، به گروه علوم اعصاب مشهد پیوست و همکاری با استاد گرجی آغاز شد. دکتر گرجی با شخصیت حمایتگر و نگاه خلاقانه‌اش او را وارد لاین‌های تازه علوم اعصاب کرد. از نخستین پروژه‌هایی که با حمایت صددرصدی دکتر گرجی شکل گرفت، «کمیته آگاهی‌بخشی و کاهش استرس» بود؛ کمیته‌ای که ایده‌پردازی‌اش با استاد گرجی بود و او مسئول اجرایش شد و با همکاری این تیم، وارد سازمان‌های مختلف از جمله آتش‌نشانی، زندان‌ها، مراکز معماری، شهرداری و دانشگاه الهیات شده و برای آتش‌نشان‌ها، زندانیان و زندانبان‌ها، خانواده‌هایشان و همچنین گروه‌های آسیب‌پذیر و در معرض فشار روانی، کلاس‌ها و سمپوزیوم‌ها و پروژه‌های آموزشی برگزار کردند.

در حوزه معماری، فعالیت‌هایی در زمینه طراحی ساختمان‌ها بر اساس اصول علوم اعصاب انجام دادند؛ پروژه‌هایی که هدفشان ساخت فضاهایی با قابلیت تأثیر مثبت بر امواج مغزی بود. در همکاری با دانشکده الهیات، اثر شکرگزاری، دعا و نیایش بر امواج مغزی بررسی شد؛ پژوهشی که مقالات آن در حال آماده‌سازی است.

این استاد جوان و تیمش وارد حوزه‌های مختلف اجتماعی شدند: از شهرداری و بهزیستی گرفته تا گروه‌های پرتنش مثل آتش‌نشان‌ها. همچنین در دانشگاه برای رزیدنت‌ها، اساتید، دانشجویان خوابگاهی و کارمندان فعال بود؛ گروه‌هایی که در معرض استرس‌های مداوم بودند. او تأکید می‌کند که بخش مهمی از علوم اعصاب پیشگیری از بیمار شدن افراد سالم است بر خلاف رشته‌هایی مثل نورولوژی و روان‌پزشکی که معمولاً با بیمار سروکار دارند. هدف علوم اعصاب، سالم نگه‌داشتن فرد سالم، مدیریت استرس قبل از تبدیل شدن به اضطراب و افزایش کیفیت زندگی افراد است.

از دید دکتر وفائی ، انسان نمی‌تواند استرس را از زندگی حذف کند؛ استرس بخشی از ماهیت جهان است. اما می‌تواند شیوه مواجهه با آن را تغییر دهد. یکی از اهداف او و همکارانش فرهنگ‌سازی در این زمینه است: استفاده از مسیرهای پاداش مغزی برای ایجاد عادات سالم، گسترش رفتارهای سازگار و تقویت سرمایه اجتماعی.

سرمایه اجتماعی از نگاه او یکی از مهم‌ترین عناصر سلامت جامعه است؛ سرمایه‌ای که طبق آمار پیش از کرونا حدود ۳۷ درصد بود و اکنون به حدود ۹ درصد رسیده است. او این کاهش را نگران‌کننده می‌داند و معتقد است افراد نسبت به هم بی‌رحم‌تر، خودمحورتر و بی‌تفاوت‌تر شده‌اند؛ چیزی که در رفتارهای روزمره، رانندگی و برخوردهای اجتماعی قابل مشاهده است. او این وضعیت را نتیجه هجمه عظیم پیام‌های بیرونی و جهانی می‌داند که فرهنگ اصیل ایرانی را تحت فشار قرار می‌دهد و معتقد است علوم اعصاب می‌تواند پاسخی مؤثر به این چالش‌ها باشد؛ با خنثی کردن پیام‌ها و ارائه پیام‌های جایگزین برای حفظ ریشه‌های فرهنگی.

دکتر وفائی از توسعه علوم اعصاب در سطح سیاست‌گذاری ابراز امیدواری می‌کند؛ به‌ویژه اینکه جلسات بین‌رشته‌ای و طرح‌های کلان در وزارتخانه آغاز شده است. همچنین تأکید می‌کند که روابط عمیق میان گروه‌های مختلف علمی می‌تواند علوم اعصاب را در جایگاه واقعی خود قرار دهد. آرزویش این است که روزی دانشجویان علوم اعصاب با شناخت کامل وارد رشته شوند، رسالت‌شان را بدانند و نقش تأثیرگذار علوم اعصاب را در جامعه عملی کنند.

در طول هشت سال فعالیت در حوزه آموزش، پژوهش و درمان، دستاوردهای زیادی کسب کرده است؛ از جمله انتخاب به‌عنوان پژوهشگر برتر در سطح دانشکده. علاوه بر این، او لاین‌های تازه‌ای ایجاد کرده است، مخصوصاً در زمینه استرس که در آن فعالیت‌های گسترده‌ای از سمپوزیوم‌ها تا سخنرانی‌های کشوری انجام داده است. از بنیاد شهید و امور ایثارگران تا هلال‌احمر، از دانشگاه‌ها تا ارگان‌های مختلف، همه مخاطبان کارگاه‌های او بوده‌اند. همچنین در حوزه توانمندسازی اساتید و دانشجویان نیز فعالیت مستمر داشته است.

در عرصه اجرایی نیز نقش‌های مختلفی بر عهده داشته؛ از مدیریت گروه آموزشی تا مدیریت کمیته آگاهی‌بخشی و کاهش استرس. حدود دو سال است که عضو بُرد تخصصی علوم اعصاب است و در تعیین چشم‌اندازهای رشته مشارکت می‌کند.

دکتر وفائی توضیح می‌دهد که علوم اعصاب چندین لاین تخصصی دارد: درمان، تراپی، هنر درمانی، کار بالینی، درمان‌های مبتنی بر سنترابی، سلتراپی، مطالعات پایه، مطالعات رفتاری، مطالعات شناختی، مطالعات اجتماعی و مقابله با جنگ‌های روانی–شناختی.

در بخش آزمایشگاهی، روی سکته مغزی، مطالعات رفتاری و شاخه‌های شناختی مانند توجه کار می‌کند. او گروه‌شان را از نخستین گروه‌هایی می‌داند که در ایران روی توجه انتخابی در مدل حیوانی (شیپ اتنشن) کار کرده‌اند و توانسته‌اند روش‌های رنگ‌آمیزی و ارزیابی این مدل را اجرایی کنند.

در بخش اجتماعی، پروژه‌ها عمدتاً با حمایت و ایده‌های استاد گرجی انجام می‌شود و او مسئول اجرای آن‌هاست. یکی از حوزه‌های مهم، مقابله با جنگ‌های روانی و شناختی است؛ تهیه پیام‌های زیرآستانه‌ای، بررسی اثر پیام‌های بیرونی و مدیریت اثرات فرهنگی.

در حوزه شناخت، کارهایی درباره امواج مغزی و تأثیر معماری بر آرامش ذهن انجام داده‌اند؛ اینکه چطور طراحی فضا می‌تواند امواج مغزی را در بهترین حالت قرار دهد. همچنین حوزه مطالعات بیزینس و اقتصاد رفتاری به آن‌ها کمک کرده تا نشان دهند علوم اعصاب چگونه در بازاریابی، تصمیم‌گیری، خلق، ارتباط مؤثر و کنترل هیجان کاربرد داردو چطور این مهارت‌ها کیفیت زندگی فرد و جامعه را بالا می‌برد.

دکتر وفائی باور دارد که یک نوروساینتیست باید ابتدا خودش را تغییر دهد تا بتواند بر خانواده، اطرافیان و جامعه اثر بگذارد. تغییرهای کوچک فردی می‌تواند شبکه گسترده‌ای از بهبود اجتماعی ایجاد کند.

دکتر وفائی علوم اعصاب را رشته‌ای می‌داند که با تکیه بر روش‌های تجربی، قابلیت کمی‌سازی هر پدیده روانی را دارد؛ برخلاف رشته‌هایی با رویکرد نظری. از نظر او، علوم اعصاب باید بتواند نظریه‌ها را در آزمایشگاه نشان دهد، امواج مغزی را ثبت کند، تغییرات را بسنجد و پس از مشاهده اثر، درباره آن نظریه‌پردازی کند.