آموزش

 گروه فناوری اطلاعات سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در هجدهمین جشنواره کشوری آموزشی شهید مطهری و بیست‌وششمین همایش کشوری آموزش علوم پزشکی موفق به کسب افتخارات متعدد و ارزشمندی شد.

به گزارش وب‌دا، این رویداد ملی که با حضور رئیس‌جمهور، وزیر بهداشت، وزیر علوم، وزیر آموزش‌ و پرورش و معاون آموزشی وزارت بهداشت در تهران برگزار شد، با محوریت "آموزش علوم پزشکی در عصر فناوری و هوش مصنوعی" برگزار و اساتید و دانشجویان گروه فناوری اطلاعات سلامت توانستند در بخش‌های مختلف علمی و آموزشی بدرخشند.

 مهم‌ترین دستاوردهای این گروه در جشنواره امسال عبارتند از: کسب تندیس و تقدیرنامه از رئیس‌جمهور محترم برای ارائه فرآیند برتر در طراحی و تولید محصولات آموزشی (دکتر خلیل کیمیافر و همکاران) ، انتخاب به‌عنوان پژوهشگر برتر دانشجویی در حیطه پژوهش در آموزش (خانم سیده فاطمه موسوی بایگی – دانشجوی دکتری)، کسب رتبه برتر در کارگاه آموزشی و دریافت تقدیرنامه (دکتر علیرضا بنای یزدی‌پور و همکاران)، ارائه سخنرانی علمی با موضوع "بررسی آگاهی و سطح سواد دیجیتال در میان دانشجویان پیراپزشکی" (خانم ریحانه نوروزی و همکاران) است.

دکتر معصومه سرباز، مدیر گروه فناوری اطلاعات سلامت دانشکده علوم پیراپزشکی و توانبخشی دانشگاه، با اشاره به این رخداد ارزشمند ضمن تأکید بر اهمیت توسعه آموزش مبتنی بر فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی، از تلاش‌های دانشگاه، دانشکده و مدیران دفاتر توسعه آموزش (EDC و EDO) قدردانی و ابراز امیدواری نمود که با توسعه زیرساخت‌ها، این موفقیت‌ها استمرار یابد و جایگاه دانشگاه در حوزه کاربردهای هوش مصنوعی در سلامت، در سطح ملی و منطقه‌ای ارتقاء یابد.

گفتنی است؛ گروه فناوری اطلاعات سلامت طی سال‌های اخیر موفق به کسب افتخارات متعددی در جشنواره شهید مطهری شده که از جمله‌ی آن می توان به کسب رتبه اول دانشگاهی و سوم کشوری در سال 1404، استمرار فرآیند برتر کشوری از سال 1393 تا 1403، چندین رتبه اول و دوم در جشنواره‌های دانشگاهی سال‌های 1394 تا 1401، انتخاب گروه به‌عنوان گروه آموزشی برگزیده دانشکده در سال‌های متعدد، انتخاب اساتید گروه به‌عنوان اساتید برگزیده و سرآمد آموزشی، کسب عنوان وب‌سایت برتر آموزشی در سال‌های 1395، 1398، 1400 و 1401 اشاره کرد .

 این موفقیت‌ها نشان از ظرفیت علمی بالا، برنامه‌ریزی مدون و تلاش هدفمند اعضای گروه فناوری اطلاعات سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد دارد.

رئیس دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در سال گذشته تعداد 13 نفر از اساتید دانشکده پرستاری و مامایی مشهد ارتقاء یافتند.

دکتر فاطمه حاجی‌آبادی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: در طی یک سال اخیر پیشرفت‌های خوبی در حوزه‌های آموزش، پژوهش و بین‌الملل ، به‌خصوص در حوزه بین‌الملل که رشد قابل توجهی در پذیرش مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای پرستاری، مامایی، فوریت‌های پزشکی و دیگر رشته‌ها داشته‌ایم.

وی تصریح کرد: ما برای اولین بار پذیرش دکترای پژوهش محور در حوزه پرستاری را داشتیم و در گرایش‌های ارشد سالمندی، بزرگسالان و کودکان هم جذب دانشجویان زیادی را از کشورهای مختلف از جمله افغانستان، عراق و ترکمنستان داشته‌ایم.

رئیس دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه در سال تحصیلی گذشته 18 دانشجوی بین‌‌الملل در این دانشکده داشتیم که این عدد در سال تحصیلی کنونی با رشد 280 درصدی به 68 نفر افزایش یافته است، خاطرنشان کرد: در سال گذشته مجوز رشته پرستاری اورژانس در مقطع کارشناسی ارشد را اخذ کردیم و  اولین ورودی این رشته جدید را در  مهر ماه امسال خواهیم داشت و در گام نخست آن 5 دانشجو پذیرش خواهند شد و برای این رشته پذیرش دانشجوی بین‌الملل را هم بدون محدودیت در تعداد دانشجو خواهیم داشت.

دکتر حاجی‌آبادی افزود: در سال گذشته اولین دوره تربیت پرستار را در رشته پرستاری مراقبت زخم برگزار کردیم، دوره 202 ساعته‌ای که از 3 آبان ماه تا 12 دی ماه و با حضور 25 نفر برگزار شد و تمامی شرکت‌کنندگان در این دوره نمره قبولی کسب کردند.

وی با تأکید بر اینکه دوره‌های توانمندسازی سرپرستاران کل کشور به میزبانی دانشکده پرستاری و مامایی مشهد در بیش از 10 دوره برگزار شد، گفت: دبیری علمی دوره‌های توانمندسازی سرپرستاران کل کشور و اساتید حاضر در این دوره‌ها از این دانشکده بودند و در هرکدام از این دوره‌ها نزدیک به 80 نفر شرکت کردند و در مجموع بالغ بر 800 نفر در تمامی این دوره‌ها شرکت کردند.

رئیس دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اضافه کرد: در سال گذشته کنگره پیشگیری از استراتژی‌های عفونی در حوزه پرستاری برگزار شد و در این رویداد آخرین آموزش‌های روز حوزه بالین را برای دانشجویان پرستاری و همچنین پرستاران شاغل در بیمارستان‌ها داشتیم و در کنار آن برنامه‌های آموزش مداوم را برای تمامی پرستاران حوزه بالین برگزار کردیم.

دکتر حاجی‌آبادی با اشاره به اینکه در سال گذشته تعداد 13 نفر از اساتید دانشکده پرستاری و مامایی مشهد ارتقاء یافتند، بیان کرد: از این تعداد 9 نفر به دانشیاری، 2 نفر به استادیاری و 2 نفر به استاد تمامی ارتقاء یافتند.

وی تأکید کرد: دانشکده پرستاری و مامایی مشهد همواره جزء دانشکده‌های برتر پرستاری کشور بوده است، دانشکده‌ای که در زمره دانشکده‌های فعال و حاضر در سطوح دانشکده‌ای منطقه‌ای و کشوری جشنواره آموزشی شهید مطهری بوده است و در سال گذشته دکتر مهاجر، عضو هیأت علمی دانشکده پرستاری و مامایی مشهد به عنوان برگزیده کشوری این جشنواره معرفی شد.

افزایش سطح دانش خود مراقبتی در بیماران، در کاهش احتمال برگشت آنان به بیمارستان مؤثر است

دکتر فاطمه حشمتی نبوی، متولد 1365، عضو هیأت علمی درگروه مدیریت پرستاری دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، یکی از اساتید تأثیرگذار در حوزه‌ی آموزش بیماران است که با همکاری تیم تحقیقاتی خود، طرح پژوهشی را با هدف افزایش سطح دانش و رفتارهای خود مراقبتی در بیماران بمنظور کاهش احتمال برگشت بیماران به بیمارستان به سرانجام رسانده است؛ با این نگاه که بیماران آگاه، اغلب به برنامه های درمانی خود پایبندی بیشتری دارند و احتمال اینکه سبک زندگی سالمی داشته و در نهایت به نتایج سلامتی بهتری دست یابند، بیشتر است. پایگاه خبری وب دا گفتگویی با این استاد جوان و تلاشگر داشته که در ادامه می خوانید:

وب دا: ضمن خیرمقدم خدمت شما استاد گرامی، بفرمایید که تحصیلات دانشگاهی را از چه زمان و در کجا آغاز کردید؟

من تحصیلات دانشگاهی را در رشته ی پرستاری و از سال 1374 در دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد شروع کردم و در سال 1378در مقطع کارشناسی فارغ التحصیل شدم. مقطع ارشد در رشته ی مدیریت پرستاری را هم در سال 1379 در دانشگاه تربیت مدرس آغاز کردم و موضوع پایان نامه ام در این مقطع " آموزش به بیمار " بود که اجرای این فرایند را در بیمارستان ثامن ائمه ( ناجا ) مشهد، انجام دادم و نهایتاً مدرک کارشناسی ارشد را در سال 1382 اخذ کردم. طی همان سال در آزمون دکترا در مرحله اول پذیرفته شدم، ولی در مرحله ی دوم در طی مصاحبه به علت جوانی و کامل نبودن رزومه در اولویت پذیرش قرار نگرفتم، در سال 1385 مجدد در آزمون دکترا شرکت کرده و در دانشگاه تربیت مدرس پذیرفته شدم و تحصیلاتم در مقطع دکتری در سال 1389 به اتمام رساندم .

وب دا: آغاز فعالیت شغلی شما از چه سالی، در کجا و با چه مسئولیت‌هایی بوده است؟

 من کار خود را به عنوان عضو هیأت علمی پرستاری، با مرتبه علمی مربی در دانشکده پرستاری و مامایی شروع کردم و طرحم را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد به عنوان هیأت علمی گذراندم و پس از دفاع رساله خود در مقطع دکتری مجدد درخواست خود را برای عضویت هیأت علمی در دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد اعلام کردم، که در ابتدا به عنوان عضو هیأت علمی پیمانی و بعد از مدتی به عنوان عضو هیأت علمی رسمی در سال 1390 در دانشکده ی پرستار شروع به کار کردم و افتخار دارم که تا این زمان در دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حال خدمت هستم.

وب دا : لطفاً در خصوص طرح آموزش به بیمار در مقطع کارشناسی خود ،توضیح بفرمایید؟

بیماران ما داروهای پر عارضه ای را دریافت می کنند و زمان و مدت انجام شیمی درمانی سرپایی خیلی کوتاه است، لذا فرصت آموزش نحوه مراقبت های بعد از شیمی درمانی به بیمارانمان را نداشتیم و به طور معمول بیماران با عارضه هایی همچون زخم شدن دهان و عارضه های این چنینی باز می گشتند، لذا این مسئله ذهن من را مشغول و این طرح را در ذهنم ایجاد کرد که ما می توانیم به بیمارانمان در مورد فعالیت های خود مراقبتی که باید تا دوره بعدی شیمی درمانی انجام دهند آموزش دهیم .

با توجه به این که رشته من  مدیریت پرستاری بود، چند طرح و برنامه پیشنهادی برای خودم یادداشت کردم و این طرح ها را با جناب آقای دکتر قوام نصیری، (ریاست وقت بیمارستان و استاد برجسته ی انکولوژی) درمیان گذاشتم و ایشان پیشنهاد من را پذیرفتند و با همکاری ریاست بیمارستان و تیم سلامت اعم از پزشک، پرستاران و حتی کادر امور بالینی، این اتفاق رقم خورد و مرکزی به عنوان مرکز مشاوره و آموزش به بیمار در بیمارستان امید افتتاح شد. این کار جزء یکی از تجارب ارزشمند زندگی برای من در دوره ی کاری و حرفه ای من بود.

وب دا: لطفا در خصوص  طرح تحقیقاتی خود  واهداف کلی آن  برایمان مختصری توضیح دهید؟

 این طرح تحقیقاتی در مورد بیماران قلبی (افزایش دانش وفعالیت های خود مراقبتی بیماران و به منظور کاهش بستری مجدد بیماران )است و با توجه به علاقه من به موضوع آموزش به بیمار، سعی کردم این موضوع را هم در زمان دانشجویی، هم در مسوولیت های اجرایی، هم تدریس و حتی به عنوان یک عضو هیئت علمی در الویت قرار دهم. این طرح تحقیقاتی در واقع پایان نامه ی کارشناسی ارشد دانشجوی ما سرکار خانم سولماز قبله است که زحمات زیادی برای این طرح کشیدند و با همکاری مدیریت پرستاری بیمارستان امام رضا (ع)و سوپروایزر بیمارستان، در بیمارستان امام رضا (ع) مشهد انجام شد.

وب دا: لطفاً علت پیشنهاد این طرح تحقیقاتی را بیان کنید؟

همان طور که اطلاع دارید، نارسایی قلبی یک بیماری مزمن است که طی آن قدرت پمپاژ خون توسط قلب کاهش پیدا می کند و بیماران به علت این کاهش قدرت پمپاژ یک سری مراقبت هایی را باید انجام دهندکه این مراقبت ها شامل موارد زیر است:

 رعایت رژیم غذایی (به خصوص رژیم غذایی کم نمک )، دقت در مصرف مایعات، مصرف صحیح دارو (داروهایی که در قدرت پمپاژ قلب تاثیر دارد و باید این دارو را خیلی با دقت مصرف کنند) و اصلاح سبک زندگی، که سبب می شود بیمار از علائم خود با خبر شود و در صورت لزوم از تمهیداتی که آموزش دیده است استفاده کند.

در واقع این که یک بیمار این دانش را داشته باشد که حالت عادی و حاد خود را بررسی کند و تصمیم درست بگیرد، این امر سبب می شودکه از بروز مشکلات جدی تر برای بیمار و همچنین از بستری های غیر ضروری جلوگیری کند و امکانات بیمارستانی را به بیماران حادتر اختصاص دهند.

ما با بررسی مقالات و کتاب ها و متون یک روش مناسب را برای اجرا در بیمارستان امام رضا (ع) مشهد با کمک مسئولین بیمارستان، سوپروایزر آموزش سلامت، سرپرستاران بخشها و پزشک معالج انجام دادیم؛ چون به هر حال یک کار باید به صورت عملی انجام شود تا نقوص و نقاط قوت آن شناسایی شود، در واقع نقطه ی کلیدی کار این است که ما بتوانیم به بیمار و خانواده این دانش و مهارت را آموزش دهیم تا قادر باشد علائم اولیه را شناسایی کند و تدابیر اولیه را به درستی  اجرا کند یا اگر علائم اورژانس هست به بیمارستان مراجعه کند .

این طرح در واقع شامل بررسی فرایند ارجاع بیماران به کلینیک آموزش سلامت بود، در این کلینیک، پرستاران خبره آموزش هایی در مورد مراقبت های قبل از بستری شدن و ترخیص را ارائه می دهند که این طرح از سال 1400 از معاونت پرستاری وزارت بهداشت ابلاغ شد و همه بیمارستان ها موظف هستند، برای بیماری های رایج و بیماری های مزمن آموزش های لازم را در کلینیک های آموزش سلامت ارائه دهند.

وب دا: بفرمایید چه مواردی را در این طرح بررسی می کنید؟

ما درابتدای این طرح با سوالاتی از قبیل، آیا همه بیماران این آموزش ها را از طریق کلینیک آموزش سلامت دریافت می کنند، علت دریافت نکردن آموزش ها چیست و… رو به رو هستیم. پس از بررسی و رفع اینگونه مسائل شروع به آموزش می کنیم؛ آموزش فرد به فرد ، آموزش از طریق ویدئو های باکیفیت، آموزش های چندرسانه ای و مطالب آموزشی چاپی به صورت یک دفترچه که به بیمار ارائه می شد تا خود را به صورت روزانه بررسی کند.

در این طرح دو پشتیبان تلفنی داریم که پرستار کلینیک آموزش سلامت با بیمار و خانواده تماس گرفته و علائم را بررسی می کردند و ثبت می شد. پس از گذشت  5 ماه  از این طرح، با بررسی متوجه شدیم گروهی از افراد که در این طرح شرکت کرده بودند سطح دانش و رفتارهای خود مراقبتی اشان افزایش پیدا کرده و میزان برگشت به بیمارستان و بستری آن ها کاهش شدیدی داشت . این نتایج را در مرکز کارآزمایی بالیتی ایران نیز ثبت نموده و بصورت پایان طرح به معاونت پژوهشی دانشگاه گزارش دادیم..

سخن آخر...

من به نوبه خود از معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، معاون پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی به خاطر حمایت در انجام این طرح تشکر می کنم.

 نکته ی مثبت و خبر خوب اینکه با وجود اینکه این طرح تحقیقاتی تمام شده،  اما این برنامه به شکل یک برنامه جاری و مستمر همچنان در کلینیک آموزش سلامت بیمارستان امام رضا (ع)در حال حاضر توسط همکاران پرستار ما و تحت مدیریت پرستاری در حال انجام است و من از همه ی بیمارانی که در این طرح شرکت کردند، همکاران طرح به ویژه مدیر پرستاری بیمارستان و سوپروایزر محترم آموزش سلامت بیمارستان سرکار خانم عاطفه بهبودی فر و جناب آقای دکتر اشراقی  که مشارکت فعالی در این طرح داشتند و دانشجوی گرامی سرکار خانم سلماز قبله که به سرانجام رسیدن این طرح کمک کرده اند، کمال تشکر را دارم. 

طرح"طراحی، اجرا و ارزیابی نرم افزار مبتنی بر ویندوز با هدف استاندارد سازی، پیاده سازی و اجرای آزمون ارزیابی صلاحیت بالینی پایان مرحله کارآموزی دانشجویان فیزیوتراپی به روش ساختارمند عینی بصورت مجازی برای اولین بار در کشور"

برگزیده فرایند برتر در حوزه فیزیوتراپی جشنواره شهید مطهری با بیان اینکه حضور موثر و فعال اعضا هیات علمی جوان در رویدادهای جشنواره شهید مطهری دانشگاه می تواند به خلق ایده های نوآورانه منجر شود، افزود: در همین راستا موفق شدیم برای اولین بار در کشور "طراحی، اجرا و ارزیابی نرم افزار مبتنی بر ویندوز با هدف استاندارد سازی، پیاده سازی و اجرای آزمون ارزیابی صلاحیت بالینی پایان مرحله کارآموزی دانشجویان فیزیوتراپی به روش ساختارمند عینی بصورت مجازی" را طراحی کنیم که در حوزه یاددهی و یادگیری الکترونیکی در هجدهمین دوره جشنواره شهید مطهری دانشگاه علوم پزشکی مشهد، توسط هیات محترم داوران به عنوان فرایند برتر شناخته شد.

دکتر حسین رفسنجانی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وبدا ، پیرامون جزییات فرایند برتر خود اظهار کرد، اهمیت برگزاری آزمون ارزیابی صلاحیت بالینی دانشجویان بصورت مجازی در شرایط خاص مانند پاندمی کرونا از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد. از طرفی با توجه به ماهیت بالینی رشته فیزیوتراپی طراحی و اجرای این آزمون بصورت مجازی با چالش های بسیاری مواجه بود.

صاحب ایده برتر هجدهمین جشنواره آموزشی شهید مطهری افزود: در همین راستا با همکاری وتعامل موثر آقای شهریار خطیبی دانشجوی کارشناسی ارشد انفورماتیک پزشکی، طرح مذکور برنامه ریزی شد و مورد ارزیابی و بررسی اولیه قرار گرفت. سپس نتایج بدست آمده با همکاری استاد ارجمند جناب آقای دکتر حامدتابش، عضو محترم هیات علمی گروه انفورماتیک پزشکی مورد تحلیل قرار گرفته و درنهایت پس از بررسی نهایی فرایند برگزاری آزمون  با حضور ۵ دانشجو رشته فیزیوتراپی بصورت پایلوت انجام گردید.

عضو هیات علمی گروه فیزیوتراپی با اشاره به شرکت در جشنواره شهید مطهری افزود، جشنواه آموزشی شهید مطهری  فرصت مناسبی جهت طرح ایده های نوآورانه می باشد که میتواند به پیشبرد هرچه بهتر فرآیند آموزش دانشگاه منجر شود که خود این امر  پویایی و نشاط در میان دانشجویان و اساتید را به ارمغان خواهد آورد.

برگزیده هجدهمین جشنواره آموزشی شهید مطهری یادآوری کرد: این فرآیند که برای اولین بار در کشور اجرا شده است، در حال آماده سازی نهایی جهت ارایه به تمام گروههای آموزشی فیزیوتراپی در سراسر کشور می باشد.

ایشان افزودند: از همکاران گرامی جناب آقای دکتر حامد تابش و جناب آقای شهریار خطیبی و تمامی اساتید عزیز و دانشجویان گرامی که در طراحی و اجرای این فرآیند آموزشی در کنار اینجانب حضور داشتند، صمیمانه تشکر میکنم.