آموزش

عضو هیأت علمی و مدیر مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اظهار کرد: این دانشگاه هم‌زمان با سایر دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، فراخوان نوزدهمین جشنواره آموزشی شهید مطهری را منتشر شد. این جشنواره با هدف تجلیل از اساتید خلاق و اثرگذار در آموزش پزشکی و ترویج فرآیندهای نوآورانه و اثربخش آموزشی برگزار می‌شود.

دکتر حمید رضا کیانی‌فر در گفتگو با وب دا با تشریح روند مشارکت در این رویداد اظهار کرد: فرآیندها و فعالیت‌هایی که منجر به اصلاح یا بهبود آموزش پزشکی شده‌اند، از سوی صاحبان فرآیند ارسال و در مراحل تخصصی مورد ارزیابی و داوری قرار می‌گیرند.

وی افزود: حیطه‌های جشنواره شامل تدوین و بازنگری برنامه‌های آموزشی، یاددهی و یادگیری، ارزشیابی آموزشی (هیئت علمی، دانشجو و برنامه)، طراحی و تولید محصولات آموزشی، مدیریت و رهبری آموزشی و یادگیری الکترونیکی است.

بنابر اعلام وی، مهلت شرکت در این جشنواره تمدید شده است و  اعضای هیئت علمی می‌توانند تا 17 آذر ۱۴۰۴ با مراجعه به پایگاه اینترنتی جشنواره به نشانی https://edc.mums.ac.ir/motahariفرم خلاصه فرآیند را دریافت و پس از تکمیل، از همان طریق همراه با مستندات ارسال کنند.

مدیر توسعه آموزش دانشگاه با تأکید بر الزامات شرکت در جشنواره گفت: تنها فرآیندهایی وارد مرحله رقابتی خواهند شد که مطابق آیین‌نامه جشنواره، دارای هر شش معیار گلاسیک باشند.

وی همچنین یادآور شد: فرآیندهایی که علاوه بر ثبت در سامانه جشنواره شهید مطهری، در سامانه ملی فعالیت‌های دانش‌پژوهی و طرح‌های نوآورانه آموزشی به نشانی https://meded1.behdasht.gov.irنیز ثبت شوند، از ۵ امتیاز تشویقی در داوری برخوردار خواهند شد.

دکتر کیانی‌فر با دعوت از اعضای هیئت علمی برای مشارکت گسترده در این دوره، ابراز امیدواری کرد که نوزدهمین جشنواره آموزشی شهید مطهری بستر مناسبی برای شناسایی و توسعه الگوهای نوآورانه در آموزش پزشکی و ارتقای کیفیت آموزشی دانشگاه فراهم کند.

دکتر شایان وفایی، آناتومیست جوان و عضو هیئت علمی دانشگاه، از جمله چهره‌هایی است که مسیر حرفه‌ای خود را بر سه پایه آموزش، پژوهش و خدمت بنا کرده است. وی در گفتگو با وب دا با تأکید بر نقش اثرگذار استادان خود، از تجربه‌های علمی، دغدغه‌های پژوهشی و نگاهش به آینده علوم تشریح سخن می‌گوید؛ روایتی الهام‌بخش از مسیری که از بجنورد آغاز شد و امروز به تربیت نسل جدیدی از دانشجویان علوم پزشکی انجامیده است.

دکتر شایان وفایی، متولد فروردین ۱۳۷۱ در بجنورد، تحصیلات خود را از همان شهر آغاز کرد؛ شهری که سال‌های کودکی تا پایان دبیرستانش را در آن گذراند و نخستین علاقه‌مندی‌ها به علم، آموزش و فعالیت‌های داوطلبانه در همان دوران در او شکل گرفت. سال ۱۳۸۹ نقطه عطفی مهم در زندگی علمی او بود؛ زمانی که وارد دانشگاه شد و فعالیت خود را در گروه علوم تشریح، زیر نظر دکتر ابراهیم‌زاده آغاز کرد. به گفته وی، این استاد نقش کلیدی در شکل‌گیری نگاه علمی و انتخاب مسیر آینده‌اش داشته است.

پس از طی این دوره، دکتر وفایی برای ادامه تحصیل در مقطع دکترای تخصصی علوم تشریح به دانشگاه علوم پزشکی کرمان رفت؛ جایی که حضور استادانی همچون دکتر نعمت‌اللهی و دکتر افتخار مسیر علمی او را روشن‌تر کرد. او تأکید می‌کند که این سه استاد ـ ابراهیم‌زاده، نعمت‌اللهی و افتخار ـ در شکل‌گیری شخصیت علمی و حتی شخصی او نقشی غیرقابل انکار داشته‌اند.

این عضو هیئت علمی که آموزش را از ابتدای ورود به دانشگاه هدف اصلی خود می‌دانست، ریشه این علاقه را در سال‌هایی می‌بیند که به‌عنوان مربی و امدادگر در جمعیت هلال‌احمر خراسان‌شمالی فعالیت می‌کرد. او می‌گوید: دیدن اینکه فردی دانش خود را با دیگران تقسیم می‌کند برایم جذاب بود؛ انگار دانسته‌هایش را شریک می‌شود… همیشه آرزو داشتم روزی من هم چنین نقشی داشته باشم.

از میان سه ضلع فعالیت دانشگاهی، یعنی آموزش، پژوهش و درمان، دکتر وفایی آموزش و پژوهش را دو اولویت اساسی خود می‌داند. او پژوهش را نه‌تنها مسیر تولید علم، بلکه نوعی تجربه زیسته توصیف می‌کند: «نشستن پشت میکروسکوپ و دیدن دنیای سلول‌ها خودش یک درس زندگی است.

در کنار فعالیت‌های دانشگاهی، نقش خانواده نیز برای او بسیار مهم بوده است. همسرش که از دوران دانشجویی همراه او بوده، یکی از اصلی‌ترین مشوق‌های ادامه مسیر علمی‌اش به‌شمار می‌رود. به گفته او، ازدواجشان در سال‌هایی شکل گرفت که هر دو در مسیر تحصیلی و دانشگاهی خود گام برمی‌داشتند.

دکتر وفایی با نگاهی عمیق و عاشقانه به رشته تخصصی خود، علوم تشریح، آن را «علمی بزرگ و جامع» می‌داند؛ دانشی که از آناتومی گراس و میکروسکوپی تا بیولوژی و جنین‌شناسی را در بر می‌گیرد. به باور او، آناتومی امروز نه‌تنها دانشی پایه در علوم پزشکی است، بلکه نقشی تعیین‌کننده در درمان در حوزه‌هایی همچون علوم اعصاب، سلول‌درمانی و پزشکی بازساختی دارد. او می‌گوید: «آناتومی هیچ‌وقت علوم پزشکی را رها نمی‌کند. ما پلی هستیم میان پایه و بالین.

با وجود اشتغال گسترده در حوزه علمی، دکتر وفایی معتقد است زندگی نباید تک‌بعدی پیش برود. مطالعه تاریخ، انسان‌شناسی، تکامل، شعر، کتاب خوب، فیلم خوب و معاشرت‌های سازنده، از جمله بخش‌هایی هستند که به گفته او برای رشد شخصیت ضروری‌اند: آدم باید کنار کار علمی‌اش، خودش را هم رشد بدهد.

دکتر وفایی در ادامه به دغدغه‌های علمی خود نیز اشاره می‌کند. از نگاه او، یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در کشور، نبود پیوند کافی میان علوم پایه و بالین است؛ پیوندی که به باور او باید عمیق‌تر و واقعی‌تر باشد. همچنین موضوع حمایت از پژوهش از دیگر نکاتی است که او بر آن تأکید می‌کند: مواد مصرفی و دستگاه‌های ما دلاری‌اند، اما بودجه‌ها متناسب رشد نکرده‌اند. اگر پژوهش تقویت نشود، شاید در کوتاه‌مدت اثرش دیده نشود، اما در بلندمدت فاصله‌مان با دانشگاه‌های روز دنیا بیشتر می‌شود.

وی پژوهش را «موتور محرکه دانشگاه» می‌داند و معتقد است دانشگاه بدون پژوهش، هویت اصلی خود یعنی «حرکت روی لبه علم» را از دست خواهد داد.

گفتگو با دکتر هنگامه درتاج عضو هیات علمی جوان دانشگاه

در روزگاری که پیشرفت علوم پزشکی نیازمند پژوهشگران خلاق، متعهد و چندبعدی است، حضور چهره‌هایی همچون دکتر هنگامه درتاج نمونه‌ای الهام‌بخش از تلاش نسل جدید دانشگاهیان برای گشودن افق‌های تازه در مهندسی بافت و پزشکی بازساختی به شمار می‌آید؛ استادی جوان که مسیر علمی پرفراز و نشیب او از دبیرستان‌های دبی تا دانشگاه علوم پزشکی مشهد، اکنون به ثمر نشسته و تجربه‌ای غنی از پژوهش، آموزش و فعالیت‌های بین‌المللی را رقم زده است.

دکتر هنگامه درتاج، متولد سال ۱۳۶۳ در دبی و اصالتاً اهل شیراز، یکی از چهره‌های پرتلاشی است که مسیر تحصیلی‌اش را میان چندین شهر و دانشگاه معتبر ایران طی کرده است. وی که تا پایان دوره دبیرستان در " مدرسه ایرانیان دبی " تحصیل می‌کرد، پس از بازگشت به ایران ورود به عرصه دانشگاهی را آغاز کرد؛ ابتدا کارشناسی رادیولوژی از دانشگاه علوم پزشکی ایران، سپس گذراندن طرح اجباری، ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد علوم پزشکی یزد و در نهایت اخذ دکترای مهندسی بافت از دانشکده علوم و فناوری‌های نوین پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز و به گفته خودش، درست پس از فارغ‌التحصیلی، با فراخوان گروه مرتبط در دانشگاه علوم پزشکی مشهد روبه‌رو شد و در بهمن ۱۴۰۲ با قبولی در مصاحبه، مسیر حرفه‌ای‌اش را در این دانشگاه آغاز کرد.

ورود به مشهد و فعالیت‌های پژوهشی

دکتر درتاج که با عنوان «مهندس بافت» وارد گروه علوم تشریح شده، این حضور را یکی از فرصت‌های مهم حرفه‌ای خود می‌داند؛ گروهی که به گفته او، با حمایت دکتر ابراهیم‌زاده از نظر آزمایشگاهی و امکانات در چهار مجموعه مجزا، یکی از کامل‌ترین بخش‌ها در دانشگاه است.

وی که سابقه کار روی مهندسی بافت ارتوپدی، به ویژه بافت غضروف و استخوان را دارد، در این گروه فرصت یافت تا محورهای جدیدتری مثل مهندسی بافت پوست و عصب را نیز دنبال کند. فعالیت او تنها به پژوهش محدود نماند؛ یک روز در هفته را نیز با معاونت بین‌الملل دانشگاه همکاری می‌کرد و به‌عنوان مشاور و مسئول کارگروه زبان عربی زیر نظر معاون محترم بین الملل جناب آقای دکتر بدیعی، پل ارتباطی میان دانشگاه و دانشجویان عرب‌زبان به‌ویژه دانشجویان عراقی بود.

وی همچنین تدریس واحد آناتومی برای دانشجویان بین‌الملل را برعهده گرفت؛ تجربه‌ای که به چاپ نخستین کتاب ترجمه عربی درس آناتومی در ایران منجر شد؛ اثری که با کمبود منابع عربی برای دانشجویان این حوزه، می‌تواند نیاز مهمی را پوشش دهد. دکتر درتاج همچنین به عنوان سرپرست المپیاد حیطه کارآفرینی هم فعالیت دارد که هدف آن این است که دانشجویان راحت تر و با دید باز وارد بازار کار شده و از طریق برگزاری استارتاپ ها و کارگاه ها و ارتباط با شرکت های دانش بنیان بتوانند مسیر خود را پیدا کنند.

فعالیت‌های آموزشی و ارتباط با بالین

در این دو سال، عمده تدریس دکتر درتاج برای دانشجویان دکترای مهندسی بافت متمرکز بود؛ مباحثی چون مهندسی بافت‌های بنیادی، کشت سلول و ارتباط این علوم با حوزه بالینی. برای تقویت این پیوند، برنامه‌ریزی و برگزاری سمینارهایی در حوزه پزشکی بازساختی نیز از جمله کارهای اوست.

یکی از طرح‌های مهمی که استاد جوان روایت ما، در این دوره پیش برده، همکاری با بیمارستان امام رضا(ع) در زمینه درمان سوختگی‌های درجه دو و سه با استفاده از بافت‌های سلول‌زدایی‌شده است. او همچنین، به‌عنوان دبیر انجمن مهندسی بافت مشهد، سمینارهای سراسری این حوزه را با هدف تقویت ارتباط میان مهندسی بافت و بالین هدایت کرده است.

در گروه علوم تشریح، آنچه بیش از همه توجهش را جلب می‌کند " عظمت ساختار بدن انسان " است. او می‌گوید هر بار که به هماهنگی‌های شگفت‌انگیز سلول‌ها و بافت‌ها نگاه می‌کند، بیش از پیش به پیچیدگی خلقت و نقش مهندسی بافت در تقلید از این ساختارها پی می‌برد؛ تقلیدی که به اعتقادش مسیری چالش‌برانگیز اما پر از معناست.

چالش‌ها و نگاه به نقش استاد

بخش مهمی از فعالیت حرفه‌ای درتاج به ارتباط با دانشجویان اختصاص دارد؛ دانشجویانی که عمدتاً در مقطع تحصیلات تکمیلی هستند. او تلاش کرده تجربه‌هایی را که خود در دوره دانشجویی پشت سر گذاشته به کار گیرد تا مسیر دانشجویانش ساده‌تر باشد.

در کنار تدریس، به‌عنوان استاد مشاور کارگروه زبان عربی، برای دانشجویان عرب‌زبان سمینارهایی برگزار کرده و اکنون نیز چندین پایان‌نامه در حوزه مهندسی بافت استخوان، منیسک و عصب زیرنظر او در حال انجام است.

یکی از همکاری‌های جدید او، مشارکت با دانشگاه فردوسی و بیمارستان امام رضا(ع) برای پرینت سه‌بعدی گوش در بیماران دچار ناهنجاری مادرزادی یا سوختگی است؛ پروژه‌ای که با همراهی دکتر احمدآبادی در حال پیشرفت است.

زندگی شخصی و هنر؛ فاصله‌ای لازم از فضای دانشگاهی

با وجود درگیری‌های گسترده علمی، دکتر درتاج همیشه جایی برای هنر کنار گذاشته است. دوستان خوشنویسی دارد، خود نقاشی می‌کشد و پیش از مهاجرت به مشهد، در شیراز نقاشی دیواری در فضاهای درمانی—از جمله بخش کودکان مبتلا به سرطان—انجام می‌داد؛ کاری که آن را نوعی نذر هنری می‌داند و به باور او، دانشجویان پزشکی و علوم پایه نیز باید بخشی از مسیرشان را به فعالیت‌های خارج از فضای علمی اختصاص دهند تا تعادل روحی و ذهنی‌شان حفظ شود. آشنایی با دوستان هنرمند درحوزه هنرهای تجسمی و خوشنویسی و ارتباط با آنها نیز از دیگر موضوعات مورد اشاره توسط این استاد جوان است که به عنوان یکی از بهترین برنامه های اوقات فراغت از آن یاد می کند.

چالش‌های ساختاری در مسیر پیشرفت علمی

دکتر درتاج، در کنار تمام دستاوردها، با چالش‌هایی نیز مواجه است؛ از دشواری چاپ مقالات در مجلات خارجی به دلیل محدودیت‌های بین‌المللی گرفته تا سختی حضور در سمینارهای جهانی به دلیل مسائل رفت‌وآمد و هزینه‌ها. او معتقد است که ضعف ارتباطات مؤثر میان دانشگاه‌ها، یکی از موانع اصلی پیشرفت علمی در کشور است.

به گفته او، حتی در مواردی که دانشگاه‌ها برای حضور مهمانان خارجی هزینه می‌کنند، باید برنامه‌ریزی شود تا این حضور به تعاملات پایدار علمی منجر شود، نه صرفاً یک رفت‌وآمد کوتاه. از دیگر مسائل مهم مدنظر این استاد جوان نبود اسکان مناسب برای اساتید غیرمشهدی است؛ مسأله‌ای که به باور او در برخی دانشگاه‌های دیگر بهتر مدیریت می‌شود.

امید به آینده علمی مشهد

با وجود همه دشواری‌ها، هنگامه درتاج آینده حوزه مهندسی بافت و نقش دانشگاه علوم پزشکی مشهد را روشن می‌بیند و معتقد است این دانشگاه ظرفیت‌هایی دارد که با کمی توجه بیشتر به ارتباطات علمی، می‌تواند نقش پررنگ‌تری در عرصه ملی و بین‌المللی ایفا کند.

رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در نشست با دستیاران تخصصی، با تقدیر از نقش مهم آنان در ارائه خدمات درمانی دانشگاه، اعلام کرد: توجه به حقوق، رفاهیات و شرایط کاری دستیاران از برنامه‌های محوری دانشکده پزشکی است و پیگیری برای بهبود پرداخت‌ها و تسهیلات با جدیت ادامه دارد.

به گزارش وب دا، نشست هم‌اندیشی رئیس دانشکده پزشکی با دستیاران تخصصی با حضور معاون توسعه مدیریت منابع و برنامه‌ریزی دانشگاه، معاونان آموزشی بیمارستان‌ها و جمعی از دستیاران در ستاد دانشکده برگزار شد.

دکتر فاطمه محرری رئیس دانشکده پزشکی، در این نشست ضمن تقدیر از تلاش‌های ارزشمند دستیاران در بیمارستان‌های آموزشی وابسته به دانشگاه گفت:نقش‌آفرینی دستیاران در ارائه خدمات تخصصی، ستون اصلی نظام ارائه خدمت در بیمارستان‌هاست و دانشکده پزشکی به‌طور ویژه خود را موظف به حمایت از این قشر فرهیخته می‌داند.

وی با اشاره به افزایش بار ارائه خدمات در بیمارستان‌ها و افزایش سقف کشیک‌های محول‌شده به دستیاران اظهار کرد:جبران مالی این حجم کاری مضاعف، به‌صورت جداگانه و با رویکردی عدالت‌محور در بیمارستان‌ها پیگیری و اجرا خواهد شد.

رئیس دانشکده پزشکی با تشکر از همراهی معاونت توسعه مدیریت منابع و برنامه‌ریزی دانشگاه افزود:با مساعدت معاون محترم توسعه، بخشی از کارانه دستیاران طی هفته‌های آینده پرداخت می‌شود و این موضوع به‌عنوان یکی از اولویت‌های دانشکده با جدیت دنبال خواهد شد.

در ادامه این نشست، دکتر علیرضا مسلم معاون توسعه منابع انسانی دانشگاه با اشاره به خدمات ارزشمند دستیاران بیان کرد:خدمات تخصصی دستیاران مایه افتخار دانشگاه است و در حوزه به‌روزرسانی پرداخت حقوق و کارانه، همچنین پیگیری بیمه مسئولیت حرفه‌ای اقدامات لازم انجام خواهد شد.

همچنین دکتر اللهیاری معاون آموزش تخصصی و فوق‌تخصص دانشکده، با تأکید بر اهتمام جدی دانشکده در بهبود رفاهیات دستیاران گفت:در دو سال اخیر اقدامات متعددی در زمینه ارتقای حقوق و کارانه، تسهیلات رفاهی و بهره‌مندی از امکانات رفاهی دانشگاه صورت گرفته است و این مسیر با قدرت ادامه دارد.

وی با اشاره به گستره فعالیت دستیاران افزود:بیش از ۹۸۰ دستیار تخصصی، فوق‌تخصصی و فلوشیپ در ۲۴ گروه آموزشی مشغول ارائه خدمات تخصصی در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه هستند و نقش کلیدی در نظام سلامت منطقه بر عهده دارند. حمایت از این عزیزان و تأمین رفاه آنان از اولویت‌های اصلی معاونت تخصصی و فوق‌تخصصی است.