آموزش

دکتر وحید سهیلی متولد ۱۳۶۴ در شهر مشهد، دانشیار گروه کنترل دارو و معاون دانشجویی- فرهنگی دانشکده داروسازی مشهد، یکی از چهره های جوان در حوزه های آموزشی، پژوهشی و مدیریتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد است که از سال 1396 همکاری خود را به عنوان عضو هیات علمی در این مجموعه آغاز نموده و از سال گذشته به پیشنهاد رئیس دانشکده داروسازی، مسئولیت خطیر معاونت دانشجویی- فرهنگی این دانشکده را نیز عهده دار شده و همزمان با فعالیت های تدریس و تحقیق، بر رسیدگی و پیگیری امور دانشجویان و اجرای برنامه های فرهنگی- سیاسی نیز اهتمام دارد. از جمله دستاوردهای پژوهشی این استاد جوان می توان به اخذ رتبه پژوهشی برتر در جشنواره هفته پژوهش دانشگاه به دلیل نگارش کتاب "تضمین وکنترل کیفیت میکروبی فرآورده های دارویی، آرایشی و بهداشتی" که با همراهی استاد دکتر فضلی بزاز انجام شده ، نگارش طرح مطالعاتی " ارزیابی و بررسی نقش ژن های کسب آهن و جزایر بیماریزایی (Pathogenicity island) در تولید بیوفیلم و  مقایسه آن با تایپینگ رپلیکون پلازمید در اشریشیا کلی بیماریزای ادراری مقاوم" که از سوی معاونت پژوهشی دانشگاه در سال جاری به عنوان اثر پژوهشی برتر شناخته شد و همچنین نگارش 45 مقاله در مجلات معتبر از سال 1396 تاکنون اشاره کرد. همچنین دکتر وحید سهیلی در ادوار مختلف جشنواره قرآن و عترت (ع) دانشگاههای علوم پزشکی کل کشور، در بخش معارفی، نیز موفق به کسب رتبه های برتر دانشگاهی و کشوری شده است. ایشان از سال 1397 تا 1402 مسئول دفتر نوآوری و ارتباط با صنعت دانشکده داروسازی بوده و  از مهرماه 1402 مسئولیت معاونت دانشجویی – فرهنگی این دانشکده را عهده دار می باشد.

وبدا: با سپاس از حضور شما در این گفتگو لطفا در ابتدا بیوگرافی مختصری از خود عنوان بفرمایید؟

من، وحید سهیلی، در سال ۱۳۶۴ در یک خانواده مذهبی به دنیا آمدم، پدر و مادرم فرهنگی بودند و همین نقطه قوتی بود که سبب شد در خانواده‌ای اهل دانش و فرهنگ پرورش یابم. دوران راهنمایی و دبیرستان را در سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان ( تیزهوشان ) گذراندم و سال 1382 از دبیرستان شهید هاشمی نژاد ( تیزهوشان) فارغ التحصیل و با زیر گروه ۵۱۵ داروسازی، وارد دانشکده داروسازی مشهد شدم؛ البته علاقه زیادی به این رشته داشتم و انتخاب شهر و رشته نیز بر اساس همین علاقه بود و خوشبختانه هیچ گاه از انتخابم پشیمان نشدم.

در سال 1388 دوره عمومی داروسازی را به اتمام رساندم و همان سال وارد آزمون دکترای تخصصی شدم. این تصمیم گیری هم به یکباره انجام شد؛ به طوری که زمان آزمون در خرداد ماه بود و من پس از عید نوروز همان سال تصمیم گرفتم که در آزمون شرکت کنم، زمان بسیار کم و منابع آزمون زیاد بود، بنابراین خیلی فشرده و مستمر درس ‌خواندم تا اینکه به لطف خدا در آزمون دستیاری پذیرفته شدم. همزمان با این موضوع، کار پایان‌نامه دکترای عمومی را هم انجام می دادم و شهریورماه همان سال از پایان نامه دوره دکترای عمومی دفاع کردم.

در همان سال 1388 وارد رشته تخصصی کنترل دارو شدم، اما مشکلی که وجود داشت این بود که رشته کنترل دارو در آن زمان، تنها در دانشگاه تهران دایر بود و دانشگاه‌های تبریز و مشهد تازه اقدام به تاسیس این رشته کرده بودند، بنابراین تا هماهنگی ها و برنامه ریزی ها در راستای راه اندازی رشته کنترل دارو در دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شود، چندماهی طول کشید و من به ناچار تحصیل را با یک ترم وقفه تحصیلی آغاز کردم.

وبدا: ماهیت رشته کنترل دارو چیست و آیا به دانشجویان، گرایش به این رشته را توصیه می کنید؟

به دوستانی که علاقمند به این رشته هستند، عرض می کنم که رشته کنترل دارو رشته ای بسیار جذاب و ترکیبی از رشته‌های شیمی دارویی و فارماسیوتیکس است و البته در کنار آن باید با قوانین و مقررات حوزه علوم دارویی هم آشنایی هم کامل داشته باشند و مسلط شوند. رشته کنترل دارو علمی است که هر چقدر هم در آن پیش بروید، همچون دریای بزرگی گسترده است و قوانین و مقررات حوزه دارویی هم هر روز در حال تکامل است و هیچ بن‌بستی ندارد، حتی خود شما هم می‌توانید در ارتباط با قوانین و مقرراتی اصلاحاتی پیشنهاد کنید. در کتاب فارماکوپه خیلی از قوانین از همین پیشنهادات منشأ می‌گیرد.

وبدا: دفاع از پایان نامه دکترای تخصصی در چه سالی انجام شد و موضوع آن چه بود؟

در فروردین ماه سال 1395 از پایان نامه دکترای تخصصی‌ام، با عنوان "طراحي و ساخت بيوسنسور مبتني بر آپتامر براي سنجش سريع و حساس باقي مانده استرپتومايسين در شير" که در واقع ترکیبی بود از کارهای آپتامتری، سنسورها و همینطور کارهای کنترلی (کنترل یک آنتی بیوتیک در شیر با روش آنالیز نوین) دفاع کردم. خیلی از کارهای آن از جمله استفاده از نرم‌افزارهای مدل سازی مولکولی برای آپتامرها برای نخستین بار بود که در یک پایان نامه به کار گرفته می‌شد.

وبدا: با پایان یافتن دوره دکترای تخصصی بلافاصله در دانشگاه مشغول به کار شدید؟

خیر... سال 1395 که فارغ التحصیل شدم، تقریباً تا سال ۹۶ یک توقفی اتفاق افتاد، چون باید وضعیت خدمت سربازی ام مشخص می‌شد. با توجه به اینکه شماره چشمم بالا بود و طبق قوانین معافیت سربازی می‌توانستم معاف شوم، برای این کار اقدام کردم، اما عنوان شد که شما به دلیل اینکه دکتر هستید، معافیت شامل حالتان نمی شود! بنابراین تصمیم گرفتم امریه بگیرم و از جهاد دانشگاهی مشهد پس از یک مصاحبه سخت امریه گرفتم، اما باز هم اعلام شد به دکتر ( پزشک، دندانپزشک و داروساز) امریه نمی‌دهیم! در گام بعدی تصمیم گرفتم از طریق سرباز هیئت علمی اقدام کنم و در آنجا گفته شد که دوره سرباز هیئت علمی ۵ ساله است و در دانشگاه تیپ یک هم نمی‌توانید باشید، لذا باید به شهرهای کوچکتر بروید. تصمیم گیری در این مورد از جهات مختلف بسیار برای من چالش برانگیز بود، به ویژه که خانواده‌ تشکیل داده بودم و بحث ازدواج این مسئله را به نوعی سخت‌تر می‌کرد.

تنها راه حلی که در آن مقطع پیش روی من گذاشته شد، بنیاد نخبگان ارتش بود که من توانستم از طریق این بنیاد اقدام کنم و طرح جایگزین خدمت را به جای سربازی گذراندم؛ یعنی یک دوره آموزشی سپری کردم و پس از آن طرحی را با یکی از اساتید دانشکده پزشکی ارتش در تهران گرفتم و طرح جایگزین خدمت را گذراندم. حُسن این طرح جایگزین، این بود که چون از طرف بنیاد نخبگان اجرا می شد، می‌توانستم همزمان به استخدام دانشگاه هم در بیایم؛ به عبارتی همزمان هم سرباز بودم و هم استخدام دانشگاه علوم پزشکی مشهد، و از مرداد ۹۶ بنده به عنوان عضو هیئت علمی در گروه کنترل داروی دانشکده داروسازی مشهد مشغول به کار شدم. برای من عضویت در این گروه باعث افتخار بود، چون در خدمت اساتید بزرگی همچون آقای دکتر حسن‌زاده خیاط ( که اکنون بازنشسته شده‌اند )، آقای دکتر رجبی و خانم دکتر فضلی بزاز بودم.

وبدا: دوره عمومی دکترای داروسازی و تخصص را در مشهد گذراندید؟

بله هم دوره عمومی و هم تخصص افتخار داشتم که در خدمت اساتید نخبه و بزرگمان در دانشگاه مشهد باشم و خیلی چیزها از ایشان آموختم و البته هنوز هم در حال یادگیری هستم.

وبدا: از آثار پژوهشی که تاکنون نگارش کرده اید بفرمایید؟

من از سال ۹۶ تاکنون یعنی در طول ۷ سال گذشته، در دوره‌های استادیاری و دانشیاری حدود ۴۵ عنوان مقاله به چاپ رساندم که از این تعداد برخی در ژورنال‌های معتبری مثل Antimicrobial Agents and Chemotherapy که متعلق به انجمن میکروبیولوژی آمریکا است، European Journal of Medicinal Chemistry که ژورنال شیمی دارویی مربوط به اروپا است و بعد از ژورنال Journal of Medicinal Chemistry ACS تصور می‌کنم که مهم‌ترین ژورنال در حوزه شیمی دارویی باشد، و Phytotherapy Research که از مهمترین ژورنال های حوزه فارماکوگنوزی است به چاپ رسیده است.

همچنین کتاب تضمین وکنترل کیفیت میکروبی فرآورده های دارویی، آرایشی و بهداشتی را با همراهی استاد محترم دکتر فضلی بزاز به چاپ رساندیم که یک راهنما برای بحث‌های کنترل میکروبی است؛ حدود ۳۰ سال بود که کتابی در این حوزه چاپ نشده بود، یعنی از آخرین کتابی که توسط خانم دکتر فاطمه کمال در حوزه کنترل میکروبی داروها به چاپ رسیده بود دیگر کتابی در این مورد نداشتیم.

وبدا: بخش اصلی کار شما حول چه موضوع یا موضوعات علمی و پژوهشی است؟

 قسمت اصلی کار من متمرکز بر کنترل میکروبی داروها است و بیشتر حول این موضوع انجام می‌شود، چون حوزه‌ای است که کمتر کسی وارد آن می‌شود و اکثر افرادی هم که به آن ورود می‌کنند میکروبیولوژیست‌ها هستند لذا اینکه یک نفر داروساز در حوزه میکروبیولوژی داروها صاحب نظر باشد و در این بخش اطلاعات لازم را کسب کند، امری ضروری به نظر می رسید. اما اکنون که صحبت از کنترل میکروبی شد، اجازه دهید این نکته را هم عرض کنم که هرچند کنترل میکروبی داروها بخش اصلی کار ما است، اما یکی از مشکلات موجود در حوزه میکروبی داروها بحث مقاومت دارویی است؛ موضوعی که تا حد زیادی به مباحث پزشکی و سلامت عمومی جامعه مربوط می‌شود و در باب اهمیت آن، همین بس که در سال 2011 شعار سال سازمان بهداشت جهانی "مقاومت به داروهای ضد میکروبی ، یک تهدید جهانی" بود و در سال 2017 این سازمان از بحث مقاومت دارویی به شدت ابراز نگرانی کرده و جدولی منتشر کرد که یک سری از میکروب‌ها از جمله میکروب سل را به عنوان بالاترین اولویت و بعد از آن باکتری‌های دیگری همچون سودوموناس آیرژینوزا، آسینتوباکتر بومانی و انتروباکتریاسه های مقاوم به کارباپنم ها و نسل سوم سفالوسپورین ها با اولویت حیاتی برای مطالعه و تحقیق اعلام شدند.

با توجه به شرایط هر کشوری این میکروب‌ها و مقاومت‌های آن متفاوت است و در کشورهای در حال توسعه مثل کشور ما و همینطور کشورهای همسایه ما، بحث مقاومت‌های آنتی بیوتیکی اهمیت دوچندان دارد. باز در همین کشورها سودوموناس یکی از مهم‌ترین یکروب‌های مقاوم دارویی خطرناک است. لذا تمرکز من از همان زمانی که به عضویت هیئت علمی دانشگاه مشهد در آمدم، بر روی همین میکروب سودوناس بود.

همچنین گفته شده که از سال ۲۰۵۰ میلادی، هر سال حدود ۱۰ میلیون نفر بر اثر ابتلا به بیماری‌های مقاوم به آنتی بیوتیک از بین خواهند رفت که از آن به عنوان آخرالزمان پست آنتی بیوتیکی یاد می کنند! این موضوع با توجه به مصرف بی‌رویه آنتی بیوتیک‌ها در کشور ما اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

اما یک نگاهی که در بین میکروبیولوژیست‌ها وجود دارد و طی سال‌های اخیر به شدت تقویت شده و مطالعات نیز به سمت آن رفته، این است که ما به جای اینکه بخواهیم میکروب‌ها را از بین ببریم و یا چیزی را علیه آنها استفاده کنیم تا مانع رشدشان بشویم (که در مقابل میکروب‌ها هم تلاش می‌کنند نسبت به آن مقاوم بشوند)، روش‌هایی را به کار بگیریم که میکروب‌ها را خنثی کند و بدون اینکه بر رشد آنها تأثیر بگذارد، صرفاً فاکتورهای سمی و پاتوژنیسته آنها را خنثی کند. در این صورت میکروب تبدیل به یک موجود بی‌خاصیت می‌شود که خود سیستم ایمنی بدن می‌تواند آن را از بین ببرد. این نگاه در چند سال اخیر بسیار تقویت شده و من نیز در این زمینه و به طور اختصاصی در مورد سودوموناس خیلی کار کرده‌ام و تصور می‌کنم نخستین مقاله مروری منتشر شده در خصوص ترکیباتی که قادر به خنثی‌سازی پاتوژنیسیته سودوموناس از طریق اخلال در شبکه ارتباطی آن هستند، توسط بنده در ژورنال معتبر European Journal of Medicinal Chemistry چاپ شده است.

موضوع دیگری که در راستای فعالیت‌های تحقیقاتی من به طور جدی دنبال شد، موضوع بهداشت دهان و دندان بود که به دلیل بالا رفتن هزینه‌ها و عدم پوشش‌های بیمه‌ای در سال‌های اخیر، در شرایط نامطلوبی قرار گرفته است. لذا نکته‌ای که در این خصوص توجه مرا جلب کرد این بود که روی همان سیستمی که برای سودوموناس کار کردم، برای عامل اصلی پوسیدگی‌های دهان و دندان نیز کار کنم. این توضیح ضروری است که باکتری به نام استروپتوموکوس موتانس عامل اصلی پلاک‌های دندانی و چسبندگی میکروب‌ها به دندان‌ها است و سبب پوسیدگی دندان می‌شود، لذا اگر ما بتوانیم از عاملی استفاده کنیم که این باکتری دیگر خاصیت چسبندگی نداشته باشد، در این صورت این باکتری در دهان به حالت آزاد باقی مانده و در ادامه یا بلعیده می‌شود و یا توسط فلور طبیعی دهان فعالیت آن محدود می‌شود. این طرح پژوهشی اکنون توسط یکی از دانشجویان دوره دکترای تخصصی در حال انجام می‌باشد و هدف نهایی طراحی یک دهانشویه هدفمند بر همین مبنا می باشد. ایده‌ی فوق در رویداد نوآوری های دارویی کشور که به ابتکار دانشکده داروسازی طی ۵ سال گذشته در سطح کشور برگزار شده است، به عنوان سومین ایده برتر معرفی شد.

یکی دیگر از حوزه‌هایی که جدیداً در آن شروع به کار کرده‌ام، تولید خمیر مایه‌هایی است که بسیاری از افزودنی‌ها را در داخل خود داشته باشد، چون در حال حاضر بسیاری از نانوایی‌ها این مواد را به عنوان مواد مغذی روی سطح نان می‌پاشند با این هدف که نان به لحاظ تغذیه ای کیفیت بالاتری پیدا کند. اما مقداری که برای هر نان استفاده می‌شود، هیچ معیار و میزان مشخصی ندارد. از سوی دیگر چنانچه شرکت‌های تولید کننده خمیرمایه، این مواد مغذی را با پودر خمیرمایه مخلوط کنند، چون از لحاظ سایز با یکدیگر یکسان نیستند، مخلوط همگنی به دست نمی آید و از هم جدا خواهند شد. اما اگر بتوانیم محتوای سلولی ساکارومیسز را تخلیه و در آن این مواد مغذی را جایگزین کنیم در این صورت یک خمیرمایه یکنواخت خواهیم داشت که در هر شرایطی همگن باقی خواهد ماند.

 این طرح پژوهشی هم اکنون در مورد افزودن آسکوربیک اسید یا ویتامین C با عنوان "ریزپوشانی مواد بهبود دهنده نان در مخمر ساکارومایسس سرویزیه به عنوان یک حامل  نوین فرآورده های غذایی و دارویی" توسط یکی از دانشجویان کنترل دارو در حال انجام است و طرح ایشان در رویداد حفاظت از دستاوردهای فناورانه (فن تز) در حوزه صنایع غذایی جزو یکی از سه طرح برگزیده از سوی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری معرفی و در حال امضای قرارداد مربوطه هستیم تا ثبت بین المللی شود.

وبدا: توضیحاتی درباره فعالیت های خود در پست معاونت دانشجویی فرهنگی دانشکده داروسازی بفرمایید؟

حدود ۲۰ روز پس از حکم دانشیاری، ریاست محترم دانشکده سرکار خانم دکتر رضوی به بنده پیشنهاد معاونت دانشجویی فرهنگی دانشکده داروسازی را دادند و من هم پذیرفتم، به دلیل اینکه هم در این حوزه احساس وظیفه می کردم و هم اینکه یک تجربه جدید و متفاوت بود.

وبدا: نگاه شما به این مسئولیت و جایگاه شغلی چیست؟

به نظر بنده کار در حوزه معاونت دانشجویی فرهنگی یک کار عاشقانه است و در واقع شما باید عاشق دانشجویان و دانشکده باشید تا بتوانید در کار خود موفق عمل کنید. دانشجویان ما هم این موضوع را کاملاً درک می‌کنند و اگر شما عاشق کار خود نباشید آنها به خوبی این موضوع را به متوجه می شوند. در مقابل اگر عاشق کار خود باشید و خالصانه کار کنید، حتی اگر تلاشتان به ثمر نرسد، دانشجویان این موضوع را درک خواهند کرد، من بارها این موضوع را تجربه کردم.

کمتر از یک سال است که من در پست معاونت دانشجویی فرهنگی قرار گرفتم و در این مدت، نگاهی که شخصاً به این حوزه داشتم، اینگونه بوده که اتاق معاونت دانشجویی و فرهنگی پناهگاهی امن باشد برای دانشجویان، و هر دانشجویی مشکل یا مسئله‌ای دارد و احساس می‌کند کاری از دست بنده به عنوان معاون دانشجویی و فرهنگی برمی‌آید، بدون خجالت و تردید مطرح کند. من هم تلاش می‌کنم که در این راستا به او کمک کنم.

همچنین در حوزه دانشجویی سعی می‌کنم، شرایط به گونه‌ای فراهم شود که دانشجویان دغدغه نیازهای اولیه‌ همچون تغذیه و خوابگاه و به طور را نداشته باشند تا با آرامش خاطر تحصیل کنند. از طرف دیگر، در بحث‌های روحی، روانی و عاطفی سعی کرده ام که توجهم معطوف به دانشجویان باشد و در مواردی که متوجه افت تحصیلی دانشجویان یا عدم حضور آنها در دانشکده شده‌ام، پیگیری‌هایی داشته‌ام و مواردی را هم به مشاور دانشکده معرفی کردم تا به آنها کمک کند. در بحث مشاوره تحصیلی نیز تا آنجا که در حد دانش و توان علمی بنده بوده به آنها کمک کردم.

 نگاه دیگری که در معاونت دانشجویی و فرهنگی داشته‌ام این بود که زمینه رشد دانشجویان به لحاظ اعتقادی و سیاسی را فراهم کنم که البته این کار بسیار سخت است. کار عمده‌ای هم که در این راستا انجام داده ام، برگزاری مراسم مذهبی اعم از جشن‌ها و اعیاد و عزاداری‌ها بوده و سعی کردم که همواره این مراسمات هرچه پررنگ‌تر برگزار شود. در کنار این موضوع به این نکته اهتمام داشته‌ام که در مراسمات مختلف، مطالبی تبیین شود که در سطح دانشگاه باشد و در این راستا همواره به دنبال استفاده از پوسترها و کلیپ ها با مضامینی عمیق تر بوده ام. در حوزه سیاسی هم بنده تلاش کردم که در مناسبت‌های مختلف مفاخر فرهنگی، سیاسی و اجتماعی همچون امیرکبیر ، آیت الله مدرس، میرزا کوچک خان و ... را به دانشجویان معرفی کنم و نیز روایت صحیح رویدادهای مهم تاریخی کشور و انقلاب را از طریق پوستر و کلیپ تبیین نمایم.

 اما نکته مهمی که متاسفانه کار ما را در این راستا با مشکل مواجه کرده است بحث بودجه فرهنگی است که در سال جاری تامین نشده و به طور کلی در برنامه‌ها می‌توان گفت که بودجه برنامه های فرهنگی اغلب نادیده گرفته می‌شود و دانشجویان ما در حالی از دانشگاه فارغ التحصیل می‌شوند که در عین دانش آموختگی و سطح علمی مطلوب، از سطح آگاهی‌های سیاسی، فرهنگی و اعتقادی پایینی برخوردار هستند و نکته آزاردهنده‌تر اینکه این دانشجویان حتی از تاریخ کشورمان هم بی‌ اطلاع هستند.

 بنابراین باید هزینه بخش فرهنگی نیز مانند سایر بخش‌های دانشگاه جدی گرفته شود و از سوی مسئولان مربوطه تامین شود و به عنوان یک بخش از دانشگاه که صرفاً هزینه روی دست دانشگاه می‌گذارد به آن نگاه نشود. خوشبختانه در دانشکده داروسازی ریاست محترم دانشکده سرکار خانم رضوی همواره کمک‌های بی دریغی را در بحث تامین بودجه برنامه‌های فرهنگی دانشکده داشته‌اند و تا حد ممکن در این زمینه کمک کرده و می کنند.

از دیگر فعالیت هایی که در حوزه فرهنگی و دانشجویی پیگیری و مورد استقبال قرار گرفته است راه‌اندازی بازارچه‌های خیریه بوده که طی 10 ماه گذشته بازارچه های خیریه عید نوروز، بازارچه گل و گیاه و عطر و ادکلن، و همچنین بازارچه پوشش و حجاب بوده است. همچنین جشن‌های دانش آموختگی دانشجویان داروسازی که به دلایل مختلف متوقف شده بود، مجدداً احیا گردید و در خرداد ماه سال جاری جشن دانش آموختگی دانشجویان ورودی مهر ۹۷ برگزار شد. به طور کلی سعی بر این بوده که در حوزه معاونت دانشجویی و فرهنگی مسیرهای صحیحی ریل گذاری شود تا کسانی هم که در آینده در این سمت قرار می گیرند، در مسیری هموار گام بردارند. این اعتقاد و باور قلبی بنده است که باید هر یک از ما در هر پست و جایگاهی قرار داریم، تا زمانی که فرصت هست، مسیرها و ریل گذاری‌های درستی را ایجاد کنیم تا در آینده، ما یا هر مسئول دیگری که در این جایگاه قرار گرفت بتواند در مسیر درست حرکت کند.

وبدا: در مسیر تحصیل و کار خود آیا با چالش‌هایی هم روبرو بوده‌اید؟

بله... قطعاً در مسیر همه افراد چالش‌ها و موانع ممکن است ظاهر شود ، اما مهم آن است که فرد توکل و انگیزه خود را از دست ندهد. ما در حال حاضر در بین دانشجویان دوره تخصص نگرانی‌هایی را در خصوص آینده شغلی و درآمدی شاهد هستیم که البته برای من این نگرانی کاملاً قابل درک است، چون شخصاً با این نگرانی‌ها مواجه بوده‌ام. اما به این دانشجویان توصیه می‌کنم که نگران نباشند و بدانند که پول و درآمد تا حدی که برای آنها رضایت بخش باشد، بالاخره به دست خواهد آمد.  اما آنچه که شاید همیشه مجال به دست آوردنش فراهم نباشد، فرصت تحصیل است، چون اغلب، از حدود سن ۳۰ سالگی به بعد انگیزه و حس و حال و انرژی درس خواندن کاهش پیدا می‌کند و بنابراین نباید این فرصت را از دست بدهند، همه ما باید طوری زندگی کنیم که سالهای آینده وقتی به گذشته فکر می‌کنیم از مسیری که آمده‌ایم، خوشحال و راضی باشیم. این موضوع تنها در ارتباط با مباحث تحصیلی نیست بلکه در موضوعات اخلاقی و اجتماعی نیز باید به همین شکل حرکت کنیم و رفتار ما طوری باشد که بعدها از آنچه که انجام داده‌ایم شرمنده و دچار عذاب وجدان نباشیم.

شرایط خانوادگی من نیز به لحاظ مالی متوسط بود و برای ورود به دانشگاه و یافتن موقعیت کاری مطلوب توکلم به خدا بود، لذا معتقدم که اگر ما مسیر را درست انتخاب کنیم و به خدا توکل داشته باشیم، قطعاً خداوند راه حل لازم را پیش پای ما می‌گذارد. دو آیه از آیات قرآن کریم را هم به دانشجویان توصیه می‌کنم که هر زمان با مشکل یا دوراهی‌های زندگی مواجه شدند، از این آیات کمک بگیرند؛ اول آیه شریفه "أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ" ( غافر/44 ) و آیه شریفه "... رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَ اجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطاناً نَصِيراً" ( اسراء/80 ) این اذکار برای بنده بسیار راهگشا بوده و در سختی های زندگی و تصمیم گیری‌ها از آنها کمک گرفتم و نتایج معجزه آسایی نیز داشته است. به طور کلی معنویات به انسان کمک می‌کند که روحیه و انگیزه خود را در برهه‌های مختلف زندگی از دست ندهد و اصطلاحا نشکند.

وبدا: آیا نکته نظر یا پیشنهادی برای بهتر شدن فضای دانشگاه دارید؟

از مسئولان دانشگاه خواهش می‌کنم که به مباحث فرهنگی و اعتقادی و حتی سیاسی دانشجویان توجه بیشتری داشته باشند، دانشجویان ما متاسفانه از فضای سیاسی کشور درک درستی ندارند و هنوز ما با دانشجویانی مواجهیم که مثلاً عنوان می‌کنند مسئله فلسطین جنگ اعراب با اسرائیل است و ارتباطی به ایران ندارد! یا این صحبت‌های نادرست و کلیشه‌ای بیان می‌شود که چرا ما باید پول مردم خودمان را صرف فلسطین، لبنان و سوریه کنیم؟ این ذهنیت‌ها باید اصلاح شود و سطح دانش سیاسی دانشجویان ارتقا یابد. شش سال بودن با دانشجویان در فضای دانشکده فرصت کمی نیست و ما وقت زیادی داریم که این دانش سیاسی و فرهنگی و اعتقادی را در دانشجویان ارتقاء دهیم.

در سال‌های دهه‌ی چهل تا هفتاد جریان دانشگاه یک جریان نخبگی بود و در واقع نخبگان دانشگاهی به جامعه خط می‌دادند اما متأسفانه اکنون نمی‌توانیم ادعا کنیم که دانشجویان و نخبگان دانشگاهی به جامعه خط می‌دهند، بلکه به نظر می‌رسد این قضیه برعکس شده است و این جامعه است که به دانشگاه خط می‌دهد و دانشجوی ما حرف‌هایی را که در کف جامعه است بدون هیچ نقد و تحلیل درستی در دانشگاه مطرح می‌کند. این در واقع نشانه ضعف کار ما در دانشگاه است که هزینه و زمان لازم را برای برگزاری جلسات و گردهمایی هایی که بتوان در آنها پیرامون مسائل مختلف فرهنگی، اجتماعی و سیاسی کشور صحبت کرد، اختصاص نمی‌دهیم.

اینکه مقام معظم رهبری می‌فرمایند "جهاد تبیین" واقعاً ما در مورد آن کم کاری کرده‌ایم و واقعیت‌هایی را نگفته‌ایم و بعد همان واقعیت‌ها به صورت معکوس به جوانان گفته می شود، به طوری که جای ظالم و مظلوم عوض می شود. ما باید بسیار کار کنیم تا جوانان را نسبت به واقعیت‌ها آگاه کنیم و این کار کردن مستلزم صرف وقت و  هزینه کافی است.

در حوزه‌های علمی و دانشجویی نیز با عدم وجود امکانات کافی و فرسودگی تجهیزات مواجه هستیم، این مسئله به ویژه در گروه‌های تازه تأسیس مانند گروه کنترل دارو که قدمت زیادی ندارد پررنگ‌تر است. البته در این مورد پیگیری هایی جدی از سوی ریاست محترم دانشکده صورت گرفته که انشاالله مثمر ثمر باشد. همچنین در بحث تجهیزات نیازمند تجهیزات جدیدتر و بروز هستیم به عنوان مثال در حال حاضر آنالیز دستگاهی از HPLC به سمت LC-MS سوق یافته اما ما هنوز در انتظار خرید HPLC  هستیم، بنابراین حمایت از گروه‌های کمتر توسعه یافته نیز موضوعی است که نیازمند توجه است. خوشبختانه در سایر موارد شرایط تا حد زیادی مطلوب است و چالش خاصی وجود ندارد ضمن اینکه ما هم وظیفه داریم از هیچ تلاشی کوتاهی نکنیم تا علی رغم همه این کمبودها و محدودیت‌ها کارها به پیش برود و انشالله که روز به روز شرایط بهتری بر فضای دانشگاه و کشور حاکم شود..

پنجم شهریورماه سالروز ولادت حکیم نامی زکریای رازی و روز داروساز، فرصتی ارزشمند است در پاسداشت تلاشها و مجاهدتهای علمی و عملی جامعه فرهیخته داروسازان که به عنوان یکی از اصلی ترین حلقه های زنجیره درمان، نقشی محوری را در ارائه خدمات نظام سلامت و تکمیل پروسه درمان بیماران ایفا می کنند. بدون شک پیشرفتهای چشمگیر کشور ما در عرصه درمان، مرهون این شخصیت های علمی وارسته است که با تلاشی مستمر و متعهدانه ،تلخی دارو را به شهد شیرین درمان بیماران مبدل میسازند. دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز یکی از مجموعه های پرافتخاری است که متخصصین پرتلاش آن با انجام فعالیت های آموزشی، پژوهشی و درمانی شاخص، در رویدادهای علمی- پژوهشی  داخلی و خارجی خوش درخشیده اند و هم اکنون این دانشکده مفتخر به حضور بیشترین تعداد دانشمندان یک درصد برتر دانشگاه علوم پزشکی مشهد است،پایگاه خبری وبدا ضمن تبریک روز داروساز و به پاس تکریم و تقدیر از همت بلند متخصصین حوزه‌ی داروسازی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفتگویی با چند تن  از اساتید برجسته گروه فارماکولوژی داشته که شرح آن را در ادامه می خوانید:

*وبدا: ضمن سپاس از قبول دعوت اساتید ارجمندی که در این جلسه حضور دارند، آقای دکتر پارسایی به عنوان استاد پیشکسوت گروه فارماکولوژی لطفاً بیوگرافی مختصری از خود عنوان بفرمایید؟

من دکتر حیدر پارسایی، متولد شهرستان قائن هستم، دوران تحصیل مدرسه را در زادگاهم گذراندم و با توجه به اینکه در آن زمان محدودیت‌های خاصی وجود داشت و دانش آموزان در مقطع دبیرستان، تنها می‌توانستند در رشته تجربی تحصیل کنند من هم دیپلم را در این رشته أخذ کردم.

در سال ۵۳ که برای اولین بار در کنکور شرکت کردم، به دلیل کمبود اطلاعات و آگاهی نسبت به رشته‌های دانشگاهی، به صورت اتفاقی رشته‌ها را انتخاب کردم و پس از اینکه نتایج کنکور اعلام شد، یکی از دوستان به من گفتند که نام شما در روزنامه اعلام شده و در دانشگاه پذیرفته شده‌اید پرسیدم در چه رشته‌ای؟ گفت: رشته جغرافیا!... اما این انتخاب برای من غیر منتظره بود و فکر کردم، شاید اشتباهی رخ داده است، اما پس از آنکه خودم نتایج را مشاهده کردم، دریافتم که در رشته جغرافیا در شهر تبریز پذیرفته شده‌ام و به این ترتیب برای ثبت نام از شهر خودم به تبریز رفتم و تحصیل را در همین رشته آغاز کردم، در همان ترم نخست، اعتصابات و شلوغی‌هایی در دانشگاه رخ داد که به همین دلیل دانشگاه تعطیل شد و من بعد از ترم اول به زادگاهم برگشتم، با توجه به اینکه در آن فاصله زمانی کاری نداشتم تصمیم گرفتم دوباره در کنکور شرکت کنم، این بار دیگر می‌دانستم که چه رشته‌ای را باید انتخاب کنم و در واقع انتخابم از روی اطلاعات و آگاهی بود و خوشبختانه در رشته داروسازی مشهد پذیرفته شدم و در سال ۵۴ به دانشکده داروسازی مشهد آمدم.

 این فرایند تا سال ۵۷ و وقوع انقلاب ادامه یافت که مجدداً دانشگاه ها تعطیل شد و دانشجویان دانشگاه مشهد برای تکمیل دوره، پس از انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌های دیگر تقسیم شدند تا دوره تکمیلی و پایان دوره را بگذرانند، من هم به دانشگاه اصفهان منتقل شدم و حدود ۲ سال در آنجا تحصیل کردم و در نهایت سال ۶۲ در این رشته فارغ التحصیل شدم.

*وبدا: پس از اتمام تحصیل چه برنامه ای داشتید؟

در همان سال 62 به مشهد آمدم و درخواست‌هایی به دانشگاه دادم، اولین درخواست را به گروه سم شناسی دادم که آقای دکتر بلالی مدیر گروه بودند، مصاحبه حضوری و مدارک را هم ارائه دادم که در نهایت پذیرفتند در این گروه مشغول به کار شوم و دوره خدمت سربازی را در دانشگاه بگذرانم. پس از آن صحبتی بین آقای دکتر بلالی و خانم دکتر بهروش شد که در نتیجه آن مقرر شد من به گروه فیزیو فارماکولوژی ملحق شوم و در آن‌جا فعالیت های خود را آغاز کنم.

*وبدا: آقای دکتر بروشکی شما حدود سه دهه در گروه فاموکولوژی خدمت کرده‌اید، شرایط آن زمان و هم اکنون را چطور ارزیابی و مقایسه می‌کنید؟

من در سال ۶۶ از رشته داروسازی در دانشکده مشهد فارغ التحصیل شدم و طرحم را در استان کرمان؛ شهرستان بم بودم و پس از آن با ارائه درخواستی به مشهد آمدم و در محضر آقای دکتر پارسایی در گروه فارماکولوژی فعالیت داشتم و اینکه در سال‌های ۶۳ و ۶۴ دانشجوی اساتید بزرگ، سرکار خانم دکتر فیروزیان و آقای دکتر پارسایی بودم و در سال ۶۸ مدیر گروه فارماکولوژی شدم.

در آن سال ها بخاطر دارم که کلاس‌ها بسیار پرجمعیت بود و تمام جلسات درس در آمفی تئاتر، تالار شهید چمران و یا در تالار هاشمی‌نژاد بیمارستان امام رضا(ع) برگزار می‌شد و اگر بخواهیم شرایط کنونی و گذشته را مقایسه کنیم واضح است که اکنون امکانات و پیشرفت‌ها بسیار زیاد شده؛ ضمن اینکه دانشجویان هم متفاوت و خیلی باهوش‌تر هستند و مقداری ناسازگارتر... البته این کلمه بار منفی ندارد، بلکه زمان تغییر کرده و دانشجویان بیشتر پرسشگر هستند و هر پرسشی که دارند باید با منطق به آنها پاسخ داد. دنیای اطلاعات و دسترسی آزاد به دانش باعث شده که دانشجویان پیش از استاد بعضی مطالب را بیاموزند و حتی با استاد بحث هم می‌کنند و به نوعی استاد را هم به چالش می‌کشند و مطالبه‌گر هستند؛ البته در گذشته همچنین دانشجویانی بودند اما کمتر.

*وبدا: آقای دکتر موسوی به عنوان مدیر گروه فارماکولوژی بفرمایید که در حال حاضر در این گروه چند استاد و عضو هیئت علمی وجود دارد و چند دانشجو؟

در حال حاضر ۶ عضو هیئت علمی داریم که اخیراً یک عضو هیئت علمی هم اضافه شده و گروه ۷ استاد هیئت علمی دارد. ما چند نوع دانشجو داریم، یکی از رسالت‌های ما تدریس فارماکولوژی برای همه دانشجویان علوم پزشکی مشهد است؛ از جمله دانشجویان پزشکی، پرستاری، هوشبری و...،طیف بعدی دانشجویان تخصصی هستند که در حال حاضر دو دانشجوی phd را پذیرش کرده‌ایم و طی هفته‌های آینده کار خود را آغاز خواهند کرد

*وبدا: خانم دکتر فیروزیان لطفاً یک بیوگرافی مختصری از خود عنوان بفرمایید؟

من اولین دوره کنکور سراسری بودم که در سال ۴۹ در دانشگاه پذیرفته شدم. در آن سال دانشگاه مشهد ۳۰۰ دانشجو گرفت که همگی به مرکز تعلیمات رفتند و در آنجا یک سال دوره عمومی را گذراندند و  در سال دوم انتخاب رشته می‌کردند. با توجه به اینکه دوره پزشکی عمومی در آن زمان ۷ ساله بود و من مایل بودم که زودتر دوره تحصیلم را به اتمام برسانم، رشته داروسازی را که در آن زمان ۴ ساله بود انتخاب کردم، در سال سوم همه دانشجویان اعتصاب و اعتراض کردند که چرا دانشگاه مشهد تنها لیسانس می‌دهد و ما باید مطابق دانشگاه‌های دیگر دکترا داشته باشیم و به این ترتیب یک سال اعتراض دانشجویان طول کشید. در آن زمان با توجه به اینکه من ازدواج کرده بودم و باردار بودم، اصلاً تمایل نداشتم که دوره داروسازی دکترا بشود، اما به هر حال این موضوع تصویب شد و ما اولین فارغ التحصیلان رشته داروسازی با درجه دکترا بودیم.

سال ۵۶ اولین دوره فارغ التحصیلی دانشجویان در دانشکده داروسازی مشهد انجام شد و بعد تقاضای استخدام در دانشگاه مشهد را دادم که پذیرفته شد و من از اردیبهشت ۵۷ کارم را در بخش فارماکولوژی و فیزیولوژی آغاز کردم. در آن زمان بیوفیزیک و بیوشیمی و فارماکولوژی و فیزیولوژی همگی یک گروه بودند و مدیر گروه آقای دکتر قهرمان بودند و قبل از ایشان آقای دکتر اژدری و رئیس بخش ما آقای دکتر دارابی بودند. با توجه به وقوع انقلاب اسلامی مدتی دانشگاه‌ها تعطیل شد و ما به بخش‌های مختلف و داروخانه‌ها منتقل شدیم تا اینکه مجدداً کلاس‌ها و آموزش آغاز شد.

*وبدا: آقای دکتر پارسایی از اقدامات مهم گروه در آن زمان که شما حضور داشتید بفرمایید؟

در ابتدای شروع به کارم در گروه چهارگانه فیزیولوژی، فارماکولوژی، بیوفیزیک و بیوشیمی در سال ۶۲ وارد گروه که شدم، دکتر فیروزیان حضور داشتند و خانم دکتر ضیایی، آقای دکتر خلیقی و آقای دکتر دارابی هم رییس بخش بودند.

*وبدا: ( در گفتگویی جداگانه ) خدمت آقای دکتر محمد رضا خلیقی در منزل شان هستیم تا گفتگویی با ایشان داشته باشیم، آقای دکتر خلیقی چه سال گروه فارماکولوژی تاسیس شد؟ و شما چند دانشجو داشتید؟

در سال 1342 زمانیکه دکتر ناصر گیتی هم فارماکولوژی تدریس می‌کرد و هم فیزیولوژی...من 40 دانشجو برای کارهای عملی فارماکولوژی تجربی داشتم، ولی تئوری آن در سالن بیمارستان قائم برگزار می‌شد و دانشجوها ۹۲ نفر بودند.

*وبدا: چند فرزند دارید و اکنون در چه حال هستید؟

سه فرزند دارم و این روزها در حال استراحت هستم.

*توضیحات تکمیلی دکتر بروشکی درباره دکتر خلیقی : پس از دکتر دارابی، بنیانگذار گروه فارماکولوژی، از سال 1348 به بعد دکتر خلقی بودند و گروه فارماکولوژی هر آنچه دارد از ایشان است. دکتر خلیقی و همکارانشان به خوبی گروه را مدیریت می‌کردند و من که در سال ۶۸ وارد گروه شدم دکتر خلیقی مدیر گروه بودند، دکتر فیروزیان و دکتر ضیایی و دکتر پارسایی هم حضور داشتند و همینطور آقای دکتر شفیعی.

دکتر خلیقی تقریباً همه کار را در گروه فارماکولوژی انجام می‌دادند و با استخدام نیروهای جوان گروه را سرپا نگه داشتند و اکنون هم این گروه جزو فعال‌ترین گروه‌های دانشکده است که در زمینه‌های مختلف آموزشی و پژوهشی کار می‌کند و شخصاً همه این‌ها را مرهون مدیریت دکتر خلیقی و تلاش و پیگیری ایشان می‌دانم.

ایشان در سال ۸۱ بازنشسته شدند و از آن زمان تاکنون همچنان در تماس با استاد هستیم و از راهنمایی‌های ایشان استفاده می‌کنیم، استاد هم حقیقتاً نسبت به بنده بسیار لطف داشتند و توصیه‌ها و نکات خوبی را برای پیشبرد کارمان ارائه می‌کنند.

*وبدا: دکتر پارسایی شرایط و امکانات را از گذشته تا کنون چطور ارزیابی می کنید؟

امکانات آن زمان قابل مقایسه با اکنون نیست، ما با همان امکانات اولیه که وجود داشت، کار آموزش را در گروه فارماکولوژی انجام می دادیم و بعدها مراحل مختلف طی شد و من در سال ۶۷ بورس ادامه تحصیل در رشته فارماکولوژی را گرفتم و در دانشگاه لندن ۴ سال مشغول تحصیل شدم و بعد از اخذ مدرک PHD  فارماکولوژی مجدداً برگشتم و در سال 1371 در گروه فارماکولوژی به کارم ادامه دادم.

*وبدا: چه مسئولیت هایی در حوزه آموزشی و اداری داشتید؟

در زمینه امور آموزشی یک سری مسئولیت‌های آموزشی و اداری داشته‌ام. قبل از رفتن به انگلستان در دانشکده پزشکی مسئولیت آموزشی داشتم و پس از آن هم در برهه‌ای معاون آموزشی دانشکده بودم،  در یکی از سال‌هایی که وضعیت ارزی وزارتخانه در کشور شرایط مطلوبی داشت یک سهمیه ارزی به وزارتخانه داده شد و در یک مدت خیلی کوتاه در پایان سال گفته شد که از دانشگاه‌های مختلف هر کس در هر حدی که توان دارد تجهیزات از خارج کشور برای دانشگاه خود خریداری کند، می‌تواند اقدام کند. در آن زمان آقای دکتر بهرامی ریاست دانشگاه بودند که به من ماموریت دادند تا پیگیر این امر باشم و در مدت یک یا دو ماه، پیگیر این کار شدم تا بتوانم هرچه بیشتر تجهیزات برای دانشگاه تهیه کنم. در آن مدت کوتاه بیش از یک میلیون دلار توانستم تجهیزات برای دانشگاه تهیه کنم؛ از جمله یک دستگاه میکروسکوپ الکترونیک و یک دستگاه اولتراساتتروفیژ که اکنون هم برای امور پژوهشی و تحقیقاتی در دسترس دانشگاهیان است و امکاناتی دیگر که در حد خود مورد توجه مسئولین دانشگاه بود.

*وبدا: دکتر بروشکی لطفاً مقایسه ای داشته باشید وضع گذشته و اکنون را در گروه فارماکولوژی ؟

اکنون دستگاه‌های جدیدی آمده و با توجه به تجهیزات اندازه‌گیری دقیق و امکانات تحقیقاتی که در اختیار ما است، طبیعتاً کار تحقیقات اکنون نسبت به زمانی که ما دانشجو بودیم آسان‌تر شده است. فیلد تحقیقاتی و میزان تحقیقات افزایش یافته است. ضمن اینکه همکاران بین بخشی هم زیاد شده اند، آزمایشگاه مرکزی در دانشکده است که همه گروه‌ها استفاده می‌کنند و در زمینه ارتباطات بین گروه و تجهیزاتی که در سایر گروه‌هاست، ظرفیت‌های جدید داریم، ارتباطات بین بخشی و بین دانشگاهی زیاد شده و در مجموع خیلی متفاوت با ۳۵ سال قبل است.

*وبدا: دکتر موسوی از دستاوردها و موفقیت‌های برنامه‌های پژوهشی اساتید و دانشجویان گروه بفرمایید؟

گروه ما جز اولین گروه‌هایی بود که اتاق کشت سلولی برای آن راه اندازی شد و در ادامه اساتید این مسیر را ادامه دادند. آقای دکتر قربانی در این زمینه کارهای خوبی انجام داده‌اند و ما مفتخریم که در گروهمان سه نفر از دانشمندان یک درصد؛ یعنی آقایان دکتر قربانی، دکتر صادق نیا و خانم دکتر حسینی را داریم.

رسالت‌های گروه ما این بوده که تحقیقات کاربردی فراموش نشود و اساتید واقعاً در این زمینه موفق هستند. آقای دکتر درخشنده حداقل سه مورد از کارهایشان به تولید محصول رسیده و وارد بازار شده و اکنون هم یک کار تحقیقاتی خوب در زمینه سلیاک انجام می‌دهند که در صورت نتیجه بخش بودن خدمت بزرگی به بیماران سلیاک خواهد بود.

در زمینه کنسر کار کرده‌ایم و به موازات آن تحقیقات بالینی هم مد نظر بوده است. نخستین کلینیکال ترایال در خصوص اثر زعفران در کنسر را گروه ما انجام داد؛ با همکاری گروه آنکولوژی و دکتر همایی طرح تحقیقاتی انجام دادیم که منجر به پاپلیکیشن شد و در مطالعات پایه نشان داد که زعفران اثرات ضد توموری دارد و توانسته میزان متاستاز را در بیماران سرطانی کمتر کند یا سایز تومور کوچکتر شود؛ ضمن اینکه نشان داده شد کیفیت زندگی افراد را بهبود بخشیده و اثرات ضد افسردگی داشته است. همچنین اساتید در گروه به موازات کار پایه کارهای بالینی هم انجام داده‌اند و منجر به محصول هم شده است.

*وبدا: خانم دکتر فیروزیان در خصوص ارتباط با دانشجویان و اهمیت برنامه‌های آموزشی در گروهتان توضیحاتی بفرمایید ؟

در زمانی که ما شروع به کار کردیم، بعد از انقلاب فرهنگی تعداد دانشجویان بسیار زیاد بود و با توجه به این موضوع ناچار بودیم که کلاس‌ها را در سالن‌های آمفی تئاتر سینما و فضاهای بزرگتر از کلاس برگزار کنیم و کلاس‌ها بیشتر حالت سمینار داشت. اداره کلاس ها در این شرایط کمی سخت بود، چون دانشجویان در رفت و آمدشان چندان ساعت را رعایت نمی‌کردند و گاهی باید تذکر می‌دادیم که هرچند کلاس به صورت سمیناری برگزار می‌شود، اما باید تابع قوانین رفت و آمد باشند.

همچنین ارتباط اساتید با دانشجویان کمتر بود، چون بعد از انقلاب فرهنگی دانشجویان هنوز جایگاه خود را پیدا نکرده بودند و از طرفی تعدادشان هم زیاد بود و ما در ارتباط گرفتن با همه آنها فرصت زیادی نداشتیم. تا اینکه این ارتباطات در گذر زمان بیشتر شد و درب اتاق ما همیشه به روی دانشجویان باز بود و هر نوع راهنمایی که نیاز داشتند به آنها می‌دادیم.

از نظر رفرنس‌ها، گایدلاین‌ها و کتاب‌ها به آنها مشورت می‌دادیم و دانشجویانی که تحقیقات داشتند یا قرار بود تست بگذرانند آنها را هدایت می‌کردیم. امکانات تحقیق ما برای ارائه دادن به دانشجو در آن زمان محدود بود و برای هر کار تحقیقاتی باید کلی پیگیری می‌کردیم. بودجه ای که می‌گرفتیم محدود بود و اتاق حیواناتمان خیلی جمع و جور، چقدر باید منتظر می‌ماندیم تا یک خرگوش، موش و ... برسد. در عین حال با چنگ و دندان برنامه‌ها را اجرا می‌کردیم اما اکنون کار بسیار راحت‌تر است و با وجود امکانات و همکاران و اساتید توانمند دانشجویان هم بیشتر برخوردار هستند.

‌*وبدا:  استاد پارسایی شما در چه سالی برای دوره PHD به انگلستان رفتید؟ و علیرغم علیرغم موقعیت‌هایی که در آنجا داشتید چطور شد که بازگشتید به کشور ؟

من سال ۱۳۶۷ به انگلستان رفتم و ۴ سال تحصیلم طول کشید. به هر حال وظیفه‌ای که از ابتدا مد نظر داشتم و هدفی که دنبال می‌کردم این بود که یک سری معلومات و تجربیات را کسب کنم و آن را در داخل کشور جهت پیشرفت رشته خودم و اطلاعات فنی علمی و آموزشی که در دانشکده مورد نیاز بود به کار بگیرم و بلافاصله پس از اینکه در آنجا پایان نامه را دفاع کرده‌ام، تصمیم به بازگشت گرفتم. موقعیت برای ماندن در گروه فارماکولوژی دانشگاه لندن وجود داشت. اما خوب هدف من کار در ایران بود.

*وبدا: فعالیت‌های علمی تحقیقاتی که در لندن داشتید چه بود ؟

در دانشگاه لندن پروژه تحقیقاتی من در رابطه با کشت سلولی بود و پایان نامه و مقالاتی که در آنجا تالیف شد، در همین موضوع نوشته شد و مطالعاتم در زمینه فارما کولوژی بود، پایان نامه‌هایی که در اینجا بعداً ارائه شد هم در همان راستا صورت گرفت و پس از بازگشت گروه فارماکولوژی یکی از اولین گروه‌هایی بود که در اینجا توانست دوره phd را مجوز شورای انقلاب فرهنگی بگیرد و راه اندازی کند . اساتید فعلی دانشکده از دانشجویان همان زمان بودند از جمله؛ آقای دکتر موسوی، آقای دکتر صادق‌نیا و آقای دکتر ایمن شهیدی و خانم دکتر حسینی.

*وبدا: استاد پارسایی چند فرزند دارید ؟

۴ فرزند دارم؛ دو پسرم دندانپزشک هستند و مشغول به کارند و دخترانم هم در رشته مهندسی و بیولوژی تحصیل کردند.

*وبدا: و اکنون چه می‌کنید؟

بعد از بازنشستگی در داروخانه ای که قبلاً تاسیس کرده بودم، در برخی شیفت‌ها حضور پیدا می‌کنم و به عنوان کار پایان خدمت در آنجا مشغولم.

*وبدا: استاد بروشکی شما از برنامه‌های تحقیقاتی خود بفرمایید و پایان نامه‌هایی که هدایت کرده‌اید ؟

من در سال 1376 برای ادامه تحصیل به انگلستان رفتم و سال 1380به کشور بازگشتم. زمانی که برگشتم، از دو سال قبل پذیرش دانشجویان phd آغاز شده بود و دومین دوره را جذب می‌کردند. آقای دکتر شفیعی مدیر گروه بودند و به من گفته شد که شما مسئولیت آموزش تحصیلات تکمیلی گروه را بر عهده بگیرید. آن زمان هر دو سال یکبار ما دانشجو می‌گرفتیم  و هر بار هم دو دانشجو. بعداً کمی سهمیه بالاتر رفت و همکاران دیگری هم آمدند و تعداد دانشجویان بیشتر شد و تا چند سال قبل مسئولیت آموزشی دانشجویان را بر عهده داشتم ، پس از آن به نیروهای جوان‌تر سپردیم.

در یک مقطعی دانشجوی پسا دکترایی داشتم که تقریباً دو سال با من کار کردند و حاصل آن ۴ مقاله وزین بود و یکی از این مقالات در دوره کرونا نوشته شد و علی رغم اینکه من تخصص را نداشتم، اما به دلیل علاقه به یک روش جدید الکتروشیمیایی با همین دانشجوی پسا دکترا طرح کشوری را آغاز کردیم و بسیار کار خوبی بود که با ایمپکت 10 و نیم هم انجام شد.

*وبدا: استاد موسوی دوره PHD  را در ایران بودید ؟

بله، در دانشگاه علوم پزشکی ایران گذراندم و شش ماه هم فرصت مطالعاتی در استرالیا بودم.

*وبدا: از ارتباط حوزه فارماکولوژی با حوزه بالین بفرمایید؟

اساساً شروع بالین را می‌توانیم درس فارماکولوژی بدانیم، یعنی در دوره پزشکی پس از تشخیص که بحث درمان پیش می‌آید، سنگ بنا در درمان بحث فارماکولوژی است و بحث جذابی برای دانشجویان پزشکی است اما در عین حال سخت.

 یکی از رسالت‌های ما آموزش فارماکولوژی است؛ هم در جنبه کاری و هم جنبه بالینی. از زمانی که PHD فارماکولوژی در اینجا تاسیس شد، ۳۰ دانشجو تاکنون فارغ التحصیل شدند و در کنار آن گروه در آموزش رزیدنت‌ها، در قالب پایان‌نامه یا بالین همکاری دارد. همچنین در مقطع استاژری درسی تعریف شده که در گذشته نبود و در جهت تقویت بنیه فارماکولوژی دانشجویان است. چندین آزمایشگاه به صورت اختصاصی برای رشته داروسازی داریم، آزمایشگاه کاردی وسکولار، نوروفارکولوژی، توپسیکولوژی و آزمایشگاه جنرال که برای آموزش درس فارماکولوژی عملی برای دانشجویان است.

*وبدا: خانم دکتر فیروزیان همکاری دانشجویان در بحث‌های تحقیقاتی در گذشته نسبت به اکنون چطور بود ؟

فکر می‌کنم اکنون همکاری بیشتر باشد، البته در آن زمان هم بود اما امکانات کمتر بود و طبیعتاً زمینه کار محدود بود. برای تهیه برخی مواد مشکل داشتیم و به طور کلی کار سخت‌تر بود.

 اما در عین حال تحقیقات هم داشتیم و تحقیقاتی که با بچه‌های پایان نامه گرفتم، در رابطه با اثرات آنتی بیوتیک‌ها بر سیستم ایمنی که خانم دکتر رضوی رئیس دانشکده داروسازی انجام دادند، چون تصور می شد که آنتی بیوتیک‌ها سیستم ایمنی را ضعیف می‌کنند اما در این تحقیقات نتیجه نشان داد که آنتی بیوتیک‌ها چندان به سیستم ایمنی بدن اثرگذار نیستند. یک تحقیق دیگر هم در زمینه اثر محافظتی عسل بر مخاط معده برای موش انجام شد، نشان داد که عسل اثر محافظتی بر مخاط معده دارد. به هر حال در گذشته هم دانشجویان تمایل داشتند اما اکنون هوش اجتماعی تغییر کرده و اینترنت سبب شده تا دانشجویان بیشتر در پی چراها باشند و سبب رشدشان شده است. امکانات و تجهیزات هم زیاد است.

*وبدا: آقای دکتر موسوی ما در کشور در چه جایگاهی هستیم؟

البته در کشور تقسیم بندی و رنکینگی وجود ندارد، اما همانطور که عرض شد ۳ دانشمند یک درصد برتر در گروه فارماکولوژی وجود دارند و بقیه اساتید نیز اچ ایندکس‌های بسیار بالایی دارند و خوشبختانه از نظر پابلیکیشن در گروه‌های سرآمد دانشگاه هستند.

 آقای دکتر قربانی کتابی را در زمینه اثرات گیاهان دارویی بر دیابت تالیف کرده‌اند و اساتید دیگر هم در تالیف کتاب‌های بین‌المللی و چپترها مشارکت داشتند. در زمینه مقالات نیز ما جزو گروه‌های پرمقاله هستیم و ضمن اینکه ما یک مرکز تحقیقات فرماکولوژی گیاهان دارویی را داریم که بار تحقیقاتی گروه بر دوش آن گروه است. این مرکز جزو معدود مراکزی است که مصوب وزارت بهداشت است و چندین سال در رتبه برتر کشوری بوده است و اکنون هم جز مراکز پرمقاله و فعال است.

*وبدا: استاد پارسایی چه توصیه ای به دانشجویان دارید؟

با روند پیشرفتی که در کل دانشگاه بوده و از جمله در گروه فارماکولوژی که به جرات میتوان گفت یکی از گروه‌های فعال در سطح دانشگاه است و همزمان با روند پیشرفت دانشگاه از جمله گروه‌های بوده که یکی از اولین مراکز تحقیقاتی را فعال کرده و همچنان فعال نگه داشته؛ چه در زمینه تحقیقات مرکز تحقیقات و چه در زمینه تحقیقاتی که در داخل گروه است و همزمان با فعالیت‌های آموزشی که در سطح دانشگاه گروه داشته و اکنون هم دارد و در آینده هم خواهد داشت.

 در تکمیل فرمایشات همکاران نکته ای را باید عرض کنم، و آن اینکه همزمان با اینکه دانشگاه مشهد پذیرش حدود ۳۰۰ دانشجو را در زمان جنگ تحمیلی داشت و بمباران در کشور انجام می‌شد، هجوم دانشجویان مختلف دانشگاه کشور به مشهد را داشتیم و همزمان با کلاس‌های پرحجم ما سیل عظیم دانشجویان پزشکی را هم داشتیم، در آن زمان من مسئولیت امور آموزشی دانشکده را داشتم و همانطور که همکاران فرمودند سالن‌های مختلف سینما را در ساعتی که مراجعین کمتر داشتند به کار می‌گرفتیم برای برگزاری کلاس‌های دانشگاه.

*وبدا: خانم دکتر فیروزیان اکنون مشغول چه کاری هستید؟ و چند فرزند دارید؟

در موعد مقرر تقاضای بازنشستگی کردم و به دلیل برنامه هایی که برای بچه‌ها داشتم، بعد از آن در داروخانه نیمه وقت در ساختمان پزشکان گلستان مشغول به کار هستم،  من سه فرزند دارم، که در رشته های مهندس عمران، دندانپزشکی و رشته الکترونیک و ام بی ای تحصیل کرده اند.

معاون مرکز مطالعات علوم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از پوشش مستقیم همایش بین‌المللی آموزش علوم پزشکی ۲۰۲۴ سوئیس توسط این دانشگاه خبر داد و گفت: برنامه‌های این رویداد بین‌المللی که در بازل سوئیس برگزار می‌شود به‌صورت زنده و مستقیم در از طریق سیستم‌های مجهز و هوشمند موجود در تالار شهید هاشمی‌نژاد پخش می‌شود.

دکتر مجید خادم‌رضائیان در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: امسال و همزمان با برگزاری همایش بین‌المللی آموزش علوم پزشکی که توسط انجمن علوم پزشکی اروپا در بازل سوئیس برگزار می‌شود پخش زنده این رویداد مهم بین‌المللی را همانند سال‌های گذشته و با همت و کمک دانشگاه علوم پزشکی هوشمند در مشهد خواهیم داشت.

وی تصریح کرد: ما پوشش کامل این همایش بین‌المللی آموزش علوم پزشکی را که از ۲۶ تا ۲۸ آگوست سال ۲۰۲۴ میلادی (از پنجم تا هفتم شهریور ماه سال ۱۴۰۳ شمسی) برگزار می‌شود به‌صورت زنده و مستقیم در محل تالار شهید هاشمی‌نژاد بیمارستان امام رضا(ع) و با همکاری دانشگاه‌های کلان منطقه ۹ آمایشی خواهیم داشت.

معاون مرکز مطالعات علوم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تاکید کرد: در کنار پخش زنده همایش بین‌المللی آموزش علوم پزشکی برگزاری پنل‌های تخصصی و مباحث آموزش پزشکی روز دنیا را داریم و مواردی که در طول برگزاری این کنگره بین‌المللی در بازل بحث می‌شود در مشهد هم مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد تا که از غنای علمی این همایش بین‌المللی برای تقویت حوزه آموزش کشور و دانشگاه علوم پزشکی مشهد استفاده شود.

دکتر خادم‌رضائیان گفت: ما از ظرفیت بسیارخوبی در حوزه آموزش علوم پزشکی برخوردار هستیم و می‌خواهیم که با دنبال کردن برنامه‌های همایش بین‌المللی آموزش علوم پزشکی همگام با دیگر کشورهای دنیا در مسیر فراگیری و انتقال آموزش‌های روز علوم پزشکی گام برداریم.

وی افزود: به حاضران در این برنامه ضمن اعطای گواهی آموزشی و اجرایی از دانشگاه علوم پزشکی مشهد، امتیاز آموزش مداوم از سوی دانشگاه علوم پزشکی هوشمند داده می‌شود و علاقه‌مندان به حضور در این رویداد بین‌المللی می‌توانند با مراجعه به آدرس اینترنتی: https://mums.porsline.ir/s/amee2024 ثبت نام خود را انجام دهند.

دکتر الهام عتباتی، عضو هیات علمی و فوق تخصص روماتولوژی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد یکی از چهره های جوان و پر تلاش این مجموعه است که پس از کسب تجارب علمی و مهارتی در دانشگاه های شیراز، بیرجند و مشهد، از سال 1401 به عنوان استادیار در گروه روماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشغول آموزش دانشجویان و درمان بیماران است. این استاد و پزشک جوان که در مرحله بورد داخلی و تخصص جزء 10 درصد برتر دانشگاه شناخته شده و تجربه های متعددی از کار آموزشی، درمانی و مدیریتی را در کارنامه فعالیت های خود دارد، مهمترین رکن در گرایش افراد به رشته پزشکی را علاقمندی می داند و معتقد است که " تنها به مدد این علاقه است که مسیر سخت و طولانی حرفه پزشکی را می توان تا انتها و با موفقیت طی کرد". پایگاه خبری وبدا در راستای انجام مصاحبه و آشنایی بیشتر با اساتید جوان هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفتگویی با این استاد جوان داشته که شرح آن را در ادامه می خوانید:  

وبدا: لطفاً در ابتدا خود را براي مخاطبان اين گفتگو معرفی و شرح مختصري از سوابق تحصيلي دوران مدرسه و دانشگاه بفرماييد؟

من دکتر الهام عتباتی هستم، متولد استان تهران، دوران تحصیل در مدرسه را در شهرستان سبزوار گذراندم و برای طی دوره تحصیلات عالیه در رشته پزشکی، به دانشگاه علوم پزشکی بیرجند رفتم. با اتمام دوره عمومی پزشکی در سال 1380 و گذراندن طرح در معاونت بهداشتی، دوره تخصصص را در دانشگاه علوم پزشکی شیراز آغاز کردم و در نهایت برای سپری کردن مقطع فوق تخصص به دانشگاه علوم پزشکی مشهد آمدم. دو سال طرحم را نیز در یکی از روستاهای سبزوار گذراندم و در نهایت درآبان ماه سال 1387 در دانشگاه علوم پزشكي بیرجند به عنوان ضریب کا مشغول خدمت شدم.

 از سال 1389 چون طرح تعهداتم را در دانشگاه بیرجند می گذراندم، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند شدم؛ تا سال 1393 که برای دوره فلوشیپ به دانشگاه مشهد آمدم و سال 1395 چون تعهدات فلوشیپم بود، مجدداً به دانشگاه بیرجند برگشتم؛ تا شهریور ماه سال 1401 که به عنوان استادیار روماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد مشغول به فعالیت شدم.

وبدا: چطور با حوزه های EDC و آموزش پزشکی آشنا شدید؟

 زمانیکه دوره رزیدنتی را در دانشگاه شیراز می گذراندم، اساتید دانشگاه شیراز باعث شدند که من با حوزه های EDC و آموزش پزشکی و جوی که آنجا وجود داشت، آشنا شوم. با خانم دکتر علیزاده و آقای دکتر کجوری که از بنیان گذاران EDC در شیراز بودند، ارتباط نزدیکی داشتم و پایان نامه ام را نیز با دکتر کجوری گذراندم.

وبدا: علاقه شما به کارهای علمی و آموزشی در کنار درمان از کجا نشأت می گیرد؟

 از همان دوره رزیدنتی با توجه به اینکه در خانواده فرهنگی بزرگ شده بودم، به غیر از پزشکی به کار آموزشی و علمی هم علاقمند بودم و دوره تخصص که با دکتر کجوری و دکتر علیزاده، ارتباط نزدیکی داشتم، باعث شد که با مفهوم EDC و مرکز مطالعات آشنا شوم و از همان جا کارهای من شروع شد.

یک سری کلاس های آموزش مهارت های بالینی را برای اولین بار جهت استفاده اینترن ها راه اندازی کردیم و یکسری جزوه های چگونگی شرح حال و معانیه و... را فراهم کردیم. همچنین با مفهوم استدلال بالینی از طریق همان تیمی که اولین بار وارد ایران کردند آشنا شدم و چون دوره پزشکی عمومی ام را دانشگاه بیرجند گذرانده بودم، با مسئولین آنجا آشنایی بیشتری داشتم و زمانی که وارد شدم این دانشگاه در هیچ رشته ای رزیدنت نداشت؛ علیرغم اینکه از سال ها پیش برای جذب رزیدنت اقدام کرده بودند اما نیاز به پیگیری داشت تا امکانات فراهم شود.

اوایل ورودم مصادف شد با اعتبار بخشی که در امور درمانی بیمارستان ها در شاخه درمان تازه باب شده بود و دورانش را گذراندم. در ارتقاء وضعیت درمانی بخش داخلی، خود ما تصمیم گرفتیم یکی از آی سی یوها را به عنوان آی سی یو جنرال در نظر بگیریم و این بخش را دست گرفتم که تجربه خوبی بود. به لحاظ روانی و تنظیم یکسری گاید لاین های محدود به آی سی یوی خودمان و بیمارستان از سوی وزارت خانه تصویب شد که اعتبار بخشی و ارتقاء نظام سلامت آن زمان شروع شده بود و به صورت الان پا نگرفته بود، فعالیت کردم و تجربه های خیلی خوبی بود.

سروسامان دادن آموزش در مقطع اینترنی و یک مدتی مسئول آموزش پاسخگوی آموزش پزشکی جامعه نگر بودم که در آن زمان تازه مطرح شده بود و تجربه بسیار جالبی بود و در تغییر کاربری برای برخی از مراکز بهداشتی و مراکز آموزش پاسخگو بود، دانشجویان اینترن را می بردیم و حوزه فعالیت خود را در زمینه EDC جلوتر بردم.

قبل از اینکه فرآیند جذب رزیدنت را داشته باشیم کاری که انجام شد، آشنایی گروه داخلی با کمک واحد ای دی سی اکثر بخش ها با مفهوم پزشکی مبتنی بر شواهد، راه انداختن morning های مبتنی بر شواهد بود که مدت ها هر کسی برای morning های داخلی همان سئوال پیکوی آموزش پزشکی مبتنی بر شواهد را طرح می کرد.

همچنین اویدنس ویس داشتیم و ژورنال کلاب های اویدنس ویس راه اندازی کردیم .تمام این موارد با اینکه جدید نبود اما دانشگاه بیرجند سالها پیگیر آن ها بود و ما برای آن  تلاش ها کردیم. قبل از همکاران رادیولوژیست خانم دکتر محمدی فرد از هم کلاسی های دوره عمومی من که رتبه بورد داشتند ترجیح دادند دنبال جذب دانشجوي رزیدنت رشته رادیولوژی باشند. وزارت خانه به ایشان گفته بود که باید یک رشته ماژوری هم بگیرد تا مجوز رادیولوژی را بدهیم این بود که با کمک مسئولین وقت تصمیم گرفتیم به طور خیلی جدی به فکر جذب رزیدنت داخلی باشیم، سال 1389 بود که زیر ساختها را کامل کردیم، تلاش کردیم و با وزارت خانه رایزنی کردیم و اولین گروه رزیدنت داخلی را در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند جذب کردیم که یکی از روماتولوژیست های خوب مشهد هستند.

 بعد از آن فعالیت های آموزشی ما گسترش یافت و این موارد فعالیت های آموزشی ام بود که به طور کلی کمک کردند در حیطه اویدنس ویس نویسی و استدلال بالینی که دوره های اولیه آن را در دانشگاه علوم پزشکی شیراز طی کردم و سپس المپیادهای پزشکی راه اندازی شد که در این حیطه باید قوی می شدیم و لایفسنس آن هم از دانشگاه شیراز گرفتم.

وبدا: در دوره مدرسه و دانشگاه وضعیت تحصیلی تان چطور بود؟

من در دوران مدرسه همیشه شاگرد اول بودم و در دانشگاه هم بورد داخلی و تخصصم را جزء 10 درصد شدم.

وبدا: با توجه به تجربه اي كه در فضاي شغلي خود در دانشگاه داشته ايد تصور مي كنيد چه اقدامات و برنامه هايي مي تواند به هر چه بهتر شدن اين فضا كمك كند؟

 با توجه به شرایطی که اکنون دانشجویان ما دارند نسبت به سنوات گذشته انگیزه دانشجویان تا حدی کم شده است. شکل آموزش هم تغییر کرده است، دسترسی دانشجویان به منابع عوض شده و آموزش دیگر به شیوه سنتی جوابگو نیست. لذا نظام نگاه از بالا به پایین جواب نمی دهد که من استادم و شما دانشجو هستید.

باید به صورت تیم ورک جلو برویم و چیزی که جای آن بسیار خالی است همان اویدنس ویس است که دانشجویان یاد بگیرند و حفظ مطلب درست نیست ، دانشجویان آموزش پزشکی باید مثل علوم دیگر با اصول و قاعده یاد بگیرند و جلو بروند. افزایش تعداد باعث می شود که کسانی که حتی علاقمند نیستند وارد این رشته شوند؛ چرا که هر رشته ای قابلیت خود را می خواهد و وقتی توانایی ادامه آن را نداشته باشند، هم خود و هم تیم آموزش را خسته می کنند.

من و استاد کاری که از دستمان بر می آید این است که تعامل با نسل جدید را یاد بگیرم و از آموزش های جدید استفاده کنم و مدل آموزش را به صورت استدلالی و به صورت تیمی جلو ببرم ؛ بجای اینکه از سبک سنتی و قدیمی و حفظ کردن استفاده کنم.

وبدا: با توجه به نقش مهم و اثرگذار اساتید در فضاهاي مختلف آموزشي، پژوهشي و درماني دانشگاه، از نگاه شما يك استاد موفق در اين حوزه ها چه شاخصه هايي دارد؟

به لحاظ تئوری اول آموزش است که یاد بگیریم، سپس درمان خوبی و پژوهش که بتوانیم در آن ادامه دهیم؛ این الویت خطی است. اما واقعیت این است که ما در طول عمر خود آن قدر زمان نداریم که این کار را بتوانم انجام دهیم لذا اگر ما از همان ابتدای آموزش پزشکی، آموزش خوبی به دانشجو داشته باشیم و مدل آموزش ما به شکل پژوهش محور باشد باز هم می گویم که دانشجو یاد بگیرد که سیستم درست، سیستمی است که اویدنس ویس و مبتنی بر شواهد باشد مجبور می شود از همان اول پژوهش را بشناسد که کدام مقالات ارزشمند هستند.

الان دوره سرچ و جستجو و پیدا کردن گایدلاین و مطلب است و دوره رفرنس زیاد گذشته است. اینجاست که دانشجو از همان ابتدای ورود آموزش و پژوهش را یاد می گیرد تا وقتی که وارد حوزه درمان می شود. در حیطه درمان بالاخره همه درس می خوانیم تا درمان خوبی انجام دهیم و در هر شرایطی بهترین استاد دانشگاه هم که باشم نتیجه کارم درمان خوب مردم است.

 پس باید یک پزشک خوب هم زیردست من پرورش پیدا کند؛ اینجاست که به غیر از آموزش و پژوهش درمان را هم به بیمارم آموزش می دهم، پزشک خوب تربیت کردن را آموزش می دهم و پزشک خوب تربیت کردن تنها حفظ کردن، هوش، استعداد و درس نیست یک شخصیت سازی است. یک پزشک خوب کسی است که وقتی من استاد را از فاصله 2 متری می بیند از حرکات و برخورد من با مریض و نحوه درمان من چیزی یاد بگیرد. اگر من اشتباه می کنم در نحوه درمانم و از روشهایی استفاده می کنم که جنبه علمی نداشته باشد این باعث می شود که دانشجو یاد بگیرد.

حوزه پژوهش را هم علاقمند هستم؛ به لحاظ نوشتن مقاله در رشته خودم و دانشیاری ام رزومه قابل قبولی دارم. هدف اصلی ام از یک جایی به بعد فعالیت پژوهشی است و در آینده و اولویت من خواهد بود. شاید انسان نظریه پردازی باشم اما اجرایی نیستم استاد موفق، استادی است که زمان خود را بشناسد و زبان دانشجوی خود را درک کند و درک زبان این نسل جدید کار آسانی نیست و برای درک زبان نسل جدید فکر کنم باید روی خودمان کار کنیم ، چون این نسل همین که می بینیم هستند و چنانچه بخواهیم جلوی آنها بایستیم آنها موفق می شوند و ما را شکست می دهند. شاید کار سختی باشد، بنابراین چالش بزرگ این است که زبان آنها را بفهمیم و یاد بگیریم که با این نسل چگونه باید تعامل کنیم.

دانشجویان امروز نسلی نیستند که خیلی اهل آن مدلی که ما یاد گرفتیم و برای هر چیزی سختی کشیدیم باشند و من باید به عنوان استاد این را بفهمم و باید به عنوان فعالیت تیم ورک و کارگروهی خوب را به دانشجو یاد بدهم و طبق ضرب المثل اینکه بجای ماهی به آنها ماهیگیری را آموزش دهیم. در آموزش پزشکی هم آنقدر حجم مطلب زیاد است که من باید دانشجوی خود را طوری پرورش دهم که بتواند دنبال مطلب برود و آن را یاد بگیرد؛ نه اینکه من متکلم وحده باشم و از ابتدا تا انتهای مطالب را به آنها آموزش دهم.

پزشکی رشته سختی است و حجم مطالب آن زیاد است . اگر دانشجوی من یاد بگیرد که تنها حفظیات مهم نیست و ارتباط دادن منطقی و استدلال درست می تواند از او یک پزشک موفق بسازد به نظر من موضوعی است که از من هم یک استاد موفق می سازد.و باعث می شود که دانشجویان به من اعتماد داشته باشند.

وبدا: در مسير تحصيل و فعاليت هاي كاري آيا چالش ها وموانعي را هم تجربه كرديد؟

چالش و موانع با توجه به اینکه رشته پزشکی طولانی است قطعا وجود دارد و چالش یک زندگی کامل است. این رشته برای من دوری و سختی زیادی به همراه داشته است و اگر با تکیه بر توانایی خود جلو بروی و استفاده از راههای میانبر نداشته باشی سخت است.

وقتی راهی را که رفته ای نگاه و فکر می کنی و تلاش می کنی ، می بینی ارزش داشته است و خیلی موارد در این راه دخیل بوده است؛ نه سوء استفاده از امکانات داشتم و نه کسی کمک غیر منطقی به من کرده است.

 به نظر من به عنوان یک مادر می توانم به فرزندم بگویم که به گذشته من نگاه کن و یاد بگیر که هر سختی یک نتیجه ای در بر دارد و چون فرزندان نسل جدید، بسیار با هوش هستند دیگر فرزندم به من نمی تواند بگوید که تو این کمک را داشتی، واقعا تلاش شخصی است . بنابراین چالش و موانع در تمام رشته ها و شاغل وجود دارد شاید خستگی و فرسودگی رشته پزشکی زیاد باشد، ولی ما انتخاب کردیم و چون دوست داریم سختی های آن را هم قبول کردیم.

وبدا: آيا خانواده هم در پيشرفت  هاي تحصيلي و كاري شما نقش داشتند؟

من در خانواده ای بزرگ شدم که تحصیل و درس و موفقیت علمی حرف اول را می زد تا حدی این مساله مهم بود که نمی توانم خانواده ام را جدا کنم. در تمام امتحاناتم اگر بعد مسافتی بود خانواده ام همیشه همراه من بودند و تمام آزمون های سراسری که شرکت می کردم پدرم تمام مدت پشت در سالن امتحانات حضور داشت. نمی توانم فکر کنم که اگر من فرزند آن خانواده نبودم چطوری درس می خواندم.

پدر من یک استاد موفق در رشته خودش بود و همیشه آرزو دارم مثل پدرم باشم. با خانواده ای ازدواج کردم که اهل علم و تحصیل بودند و الان که صاحب فرزند هستم اگر همسرم حامی من نبود مسلما خیلی مشکل داشتم. مادرم معلم دبستان و در رشته علوم تربیتی کودک تحصیل کرده است و همیشه معلم نمونه بوده. پدرم رشته ریاضی خوانده و از دبیرهای مشهور ریاضی بودند و در تألیف کتاب های درسی در آن زمان و نقش داشتند.فرزند اول خانواده هستم، خواهرم دکتری بیولوژی دریا و عضو هیات علمی دانشگاه حکیم سبزوار است و برادرم مهندس آی تی و یک برنامه نویس موفق است.یک فرزند 13 ساله دارم و همسرم مهندس عمران است.

وبدا: چنانچه نكته با مطلب ناگفته اي در اين گفتگو باقي مانده بفرماييد؟

  یک مقطعی از زمان همه دوست داشتند فرزندانشان رشته پزشکی را انتخاب و در آن تحصیل کند. این حالت به نظر من تا حدودی از بین رفته است، اما هنوز هم یک دید غیر منطقی و رویایی از رشته پزشکی در والدین وجود دارد. اگر کسی به خاطر مسائل مالی وارد این رشته می شود کار اشتباهی است. در همه جای دنیا پول و بیزینس معنای دیگری پیدا کرده است. اگر بدون علاقه وارد رشته پزشکی شوید عاقبت آن سرخوردگی خواهد بود. من فکر می کنم به خانواده و دانشجویان یک جایی، در آموزش و پرورش و یا ما ،در همان ابتدا باید این موضوع را روشن کنیم.

 البته قبول دارم کسی که وارد رشته پزشکی می شود، درآمد خوب و زندگی خوبی خواهد داشت اما اگر سختی ها و میزان درآمد را در یک کفه ترازو قرار دهیم با هم جور در نیاید و اگر رشته پزشکی را کسی علاقه نداشته باشد، قطعا هیچ وقت آدم موفقی نخواهد شد . ما دانشجویان با هوشی را داریم که چون دوست ندارند خیلی نتیجه خوبی نمی گیرند. شاید وظیفه ما استادها است که این موارد را به دانشجویان بگوییم و به نظرم شاید ورودی زیاد باشد و کسانی که قابلیت وارد شدن به این رشته را نداشته باشند هم به دانشجویان و هم به خود فردی که علاقه و توانایی را ندارد ظلم می شود این موارد دست استاد نیست بلکه به دست تصمیم گیرندگان است.