بهداشت و پیشگیری

مدیر توسعه و ارتقاء دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش بی‌بدیل بهورزان و مراقبین سلامت در نظام بهداشتی کشور گفت: هم‌اکنون ۱۰۰۴ بهورز و بیش از ۱۸۰۰ مراقب سلامت در مناطق مختلف تحت پوشش این دانشگاه مشغول خدمت‌رسانی به مردم هستند.

دکتر حسن عبدالله‌زاده، در گفتگو با وب دا  اظهار کرد: در حال حاضر ۷۳۳ خانه بهداشت و یک‌هزار و چهار بهورز شاغل در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد حضور دارند و بیش از ۱۸۰۰ مراقب سلامت نیز در این مناطق خدمات‌رسانی می‌کنند.

وی افزود: ۵۵۰ دانشجوی بهورزی نیز در حال آموزش هستند و پس از تکمیل دوره دو ساله آموزشی به جمع سایر همکاران خود در حوزه بهداشت خواهند پیوست.

مدیر توسعه و ارتقاء دانشگاه با اشاره به نامگذاری ۱۲ شهریورماه به عنوان روز بهورز گفت: این روز فرصتی است برای ستایش صادقانه افرادی که زندگی خود را وقف آسایش دیگران کرده‌اند. بهورزان و مراقبین سلامت تلاشگران عرصه بهداشت هستند و نقش بسیار مهمی در تقویت نظام سلامت ایفا می‌کنند.

دکتر عبدالله‌زاده خاطرنشان کرد: توسعه سلامت در روستاها و درخشش موفقیت‌های نظام سلامت ایران در عرصه‌های بین‌المللی مرهون تلاش‌های خستگی‌ناپذیر بهورزان است؛ افرادی که عاشقانه و مخلصانه در دورافتاده‌ترین نقاط جغرافیایی کشور خدمات پیشگیرانه و مراقبتی را به آحاد جامعه ارائه می‌دهند.

وی با بیان اینکه بهورزان مسئولیت‌هایی همچون واکسیناسیون، بهسازی محیط، مراقبت از گروه‌های مختلف جامعه شامل کودکان، مادران باردار، میانسالان و سالمندان، همچنین ارائه خدمات درمانی اولیه را بر عهده دارند، گفت: بهورزان علاوه بر این، در آموزش و همکاری با سایر نهادهای اجتماعی و فرهنگی روستا نقش مؤثری ایفا می‌کنند و در توسعه اجتماعی و فرهنگی مشارکت فعال دارند.

مدیر توسعه و ارتقاء دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تصریح کرد: ضمن آرزوی موفقیت روزافزون برای تمامی بهورزان و مراقبین سلامت، این روز خجسته را به جامعه بهورزی، مراقبین سلامت، مدیران، مربیان و کارشناسان بهورزی تبریک عرض می‌کنم.

معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت توجه به موضوع جوانی جمعیت گفت: ترویج ازدواج آسان، فرزندآوری به‌موقع، حفظ حیات جنین و پیشگیری از سقط از اولویت‌های بهداشت است و باید با تلاش‌های جدی همکاران بهداشتی و ظرفیت‌های مردمی نتایج مطلوبی در این حوزه رقم بخورد.

به گزارش وب دا، دوره آموزشی «هادیان زندگی» با هدف فرهنگ‌سازی و تغییر رفتار جامعه در حوزه باروری و جوانی جمعیت، با حضور مشاور وزیر بهداشت در امور بانوان و ویژه مسئولان و کارشناسان جوانی جمعیت مراکز بهداشت پنج‌گانه مشهد و شهرستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد، برگزار شد.

در این مراسم، دکتر محمدمهدی ایزدپناه، معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت:برگزاری جشنواره‌ها و دوره‌های آموزشی در حوزه جوانی جمعیت فرصتی برای توجه به پژوهش، برنامه‌ریزی و اقدامات جدی‌تر در این عرصه است. ترویج ازدواج آسان و به‌موقع، مشاوره فرزندآوری به‌هنگام و متعدد، حفظ حیات جنین و پیشگیری از سقط، از اولویت‌های اصلی حوزه بهداشت در این موضوع به شمار می‌آید.

وی با بیان اینکه جمعیت یکی از پایه‌های قدرت هر کشور است، افزود:جمعیت یک مؤلفه قدرت است و با پیش‌بینی سالمندی ۳۰ درصد جمعیت در آینده نزدیک و آسیب‌های ناشی از آن، وضعیت کاملاً جدی و زمان اندک است. امیدواریم با تلاش‌های خالصانه همکاران بهداشتی و استفاده از ظرفیت‌های مردمی بتوانیم نتایج موفق و مطلوبی را در این زمینه رقم بزنیم.

در ادامه، دکتر مونا زینالو، مشاور وزیر بهداشت در امور بانوان با اشاره به تاریخچه تحولات جمعیتی در جهان گفت:پس از انقلاب صنعتی و با رواج جریان‌های فمینیستی، وضع قوانین حمایتی و تولید قرص‌های خوراکی پیشگیری از بارداری طی دو دهه (۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰)، تغییرات بزرگی همچون از بین رفتن سبک زندگی خانواده‌محور، کاهش تعداد فرزندان، افزایش سن ازدواج و گسترش سقط جنین اتفاق افتاد.

وی با بیان اینکه کشورهای غربی خانواده مستحکم و جامعه جوان را دو پایه اصلی قدرت می‌دانند، افزود:سیاستمداران غربی در اسناد محرمانه، ضمن تقویت سیاست‌های ازدواج و فرزندآوری در کشورهای خود، بحران کاهش جمعیت را به کشورهای در حال توسعه منتقل کردند و در قالب نهادهای بین‌المللی با شعار توسعه و پیشرفت، عملاً به کاهش جمعیت این کشورها دامن زدند.

دکتر زینالو با ابراز تأسف از دریافت بیشترین جوایز بین‌المللی کنترل جمعیت در ایران اظهار داشت:در برنامه اول توسعه، مقرر شد طی ۲۲ سال (۱۳۶۸ تا ۱۳۹۰) میانگین تعداد فرزندان به ازای هر زن از ۶/۴ به ۴ کاهش یابد؛ اما این هدف تنها در چهار سال یعنی تا ۱۳۷۱ محقق شد. سپس در سال ۱۳۷۶ برای کاهش نرخ باروری به ۲/۱ هدف‌گذاری شد و در سال ۱۳۷۹ به این نرخ رسیدیم. طبق اعلام سازمان ملل، سقوط آزاد نرخ باروری ایران در تاریخ بشر بی‌نظیر است.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به نقش پررنگ بهورزان در افزایش جمعیت تحت پوشش گفت:برخی بهورزان توانستند طی یک سال تعداد تولدهای تحت پوشش خود را از ۴۵ به بیش از ۱۰۰ مورد برسانند. ارتباط چهره‌به‌چهره بهورزان، مراقبین سلامت و پرسنل بهداشتی با مردم، اهرمی قدرتمند در موفقیت برنامه‌های بهداشتی و جلب اعتماد جامعه است.

وی همچنین به پیامدهای سیاست‌های غلط غربالگری اشاره کرد و افزود: طبق مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۸، غربالگری دوران بارداری در کشورهای توسعه‌یافته با میانگین سن بارداری بالاتر، تنها برای ۳۵ درصد مادران انجام می‌شود، اما در ایران این رقم به ۹۵ درصد می‌رسد. به این ترتیب سالانه برای یافتن یک هزار جنین مبتلا به سندروم داون، بیش از ۲۲ هزار جنین سالم در یک فرآیند غیر استاندارد غربالگری، از دست می‌رود.

در ادامه این دوره، دکتر حسین گلرخی، مدرس دانشگاه و دکترای مشاوره خانواده، نیز به تشریح سرفصل‌های آموزشی در حوزه فرزندآوری، پیامدهای تک‌فرزندی، کم‌فرزندی و دیرفرزندی پرداخت.

شرکت‌کنندگان این دوره قرار است به‌عنوان هسته‌های آموزشی، محتوای ارائه‌شده را به‌صورت آبشاری در مراکز بهداشت و شهرستان‌های تابعه برای بهورزان، مراقبین سلامت و ماماها اجرا کنند.

بر اساس اعلام واحد بهداشت هوای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکي مشهد، شاخص ۲۴ساعته کیفیت هوا ، عدد 144را نشان می‌دهد که بیانگر وضعیت «ناسالم برای گروه‌های حساس» است. شاخص لحظه‌ای نیز تا ساعت انتشار این خبر عدد 132را ثبت کرده است.

به گزارش وب دا ، مدير سلامت محيط و کار معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد به شهروندان به ويژه گروههاي در معرض آسيب از جمله بیماران تنفسی و قلبی عروقی، زنان باردار، كودكان، بیماران مزمن و صعب العلاج و سالمندان توصیه کرد از تردد غیر ضروری در هوای آلوده خودداری کنند .

دکتر فرشید وفا گفت:ورزشكاران باید از فعالیت های ورزشی در روزهای آلوده خودداری کنند زیرا با افزایش حركت، بدن به اكسیژن بیشتری نیاز دارد و تنفس در هوای آلوده علاوه بر انباشت ذرات معلق در ریه ، روند اكسیژن رسانی كافی در خون و بافت¬ها را نیز مختل می كند.

وی همچنین افزود: افرادی که بیشترین زمان مواجهه با آلودگی هوا را دارند از جمله پرسنل نيروي انتظامي و پليس راهور ، کارکنان پايگاههاي اورژانس، هلال احمر، کارکنان شهرداري ها و خدمات شهري و همچنين کودکان و افراد سالخورده می باید از وسایل کمک حفاظت تنفسي(ماسک) مورد تاييد وزارت بهداشت ودرمان و آموزش پزشکی  استفاده کنند.

مدير سلامت محيط و کار معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از شهروندان محترم خواست در خانه بمانند و در صورت لزوم برای خروج از منزل از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنند.

همزمان با هفته دولت، مرکز خدمات جامع سلامت مرحوم امیر بهروانفر و ۱۰ مرکز بهداشتی دیگر در حوزه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد افتتاح شد.

به گزارش وب دا، دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در آیین افتتاح این پروژه‌ها گفت: ما باید در مسیر رفع محرومیت‌زدایی به‌طور ویژه تلاش کنیم تا هدف اصلی عدالت در سلامت، به‌ویژه در شهرهای کوچک، روستاها و مناطق محروم محقق شود و در این مسیر نباید از ظرفیت خیران عزیز غافل شویم.

وی افزود: خراسان رضوی یکی از استان‌های پیشگام کشور در زمینه توسعه پروژه‌های بهداشتی است. روز گذشته چند پروژه در نیشابور افتتاح شد و امروز نیز شاهد بهره‌برداری از پروژه‌های متعدد در مشهد هستیم. خوشبختانه حمایت‌های مردمی و اقدامات خیران باقیات‌الصالحات ارزشمندی برای آنان به شمار می‌رود و بی‌تردید فعالیت یک پایگاه تجمیعی بسیار اثربخش‌تر از مراکز پراکنده و کوچک خواهد بود.

خراسان رضوی، پیشرو در حوزه سلامت

معاون بهداشت وزیر بهداشت تاکید کرد: مشهد و خراسان رضوی همواره جزو استان‌های پیشرو در حوزه سلامت بوده‌اند و با توجه به جمعیت میلیونی زائران و مجاوران بارگاه منور رضوی، این استان باید به‌طور ویژه دیده شود.

وی افزود: دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ایام بحران کرونا یکی از موفق‌ترین دانشگاه‌های کشور بود و توانست با اقدامات پیشگیرانه و اثربخش، عملکرد درخشانی در کنترل بیماری داشته باشد.

پزشک خانواده، نظام ارجاع و برنامه‌های SDH

دکتر رئیسی با اشاره به ضرورت تمرکز بر اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، اظهار داشت: تمام فرآیندها باید مطابق برنامه تعیین‌شده پیش برود و در کنار آن، بر اجرای برنامه "عوامل اجتماعی تعیین‌کننده سلامت" SDH در حوزه سلامت نیز تاکید داریم که تحقق آن مستلزم مشارکت مردم است. وی ادامه داد: در این برنامه، خوداظهاری مردم نیز پیش‌بینی شده که جزئیات آن به‌زودی اعلام خواهد شد.

وی تاکید کرد: سلامت تنها به جسم و روح محدود نمی‌شود و باید موضوعاتی مانند آب، هوا، غذا و سایر عوامل موثر بر سلامت را نیز مدنظر قرار داد. به همین دلیل، مسئولیت تحقق سلامت تنها بر عهده وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی نیست، بلکه همه دستگاه‌ها و اقشار باید نقش‌آفرینی داشته باشند.

معاون بهداشت وزیر بهداشت ارتقای سواد سلامت و توسعه برنامه‌های پیشگیرانه و خودمراقبتی را از اولویت‌ها دانست و افزود: ما در حوزه جمعیت نیز با کاهش جدی روبه‌رو هستیم، به‌گونه‌ای که در یک سال اخیر شمار موالید به کمتر از یک میلیون نفر رسیده و پیش‌بینی می‌شود در شش‌ماهه نخست امسال نیز آمار تولدها کمتر از مدت مشابه سال قبل باشد.

نقش خیران در توسعه زیرساخت‌های بهداشتی

در ادامه این مراسم، دکتر مهدی قلیان، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: خیران نیک‌اندیش حوزه سلامت سهمی ۷۰ درصدی در اجرای پروژه‌های بهداشتی داشته‌اند. به‌عنوان نمونه، در محدوده میدان بسیج، بولوار کوشش و مسیرهای اطراف، دانشگاه علوم پزشکی مشهد ملکی در اختیار نداشت و اغلب اماکن استیجاری بود، اما خانواده مرحوم بهروانفر ملک ۵۰۰ میلیارد تومانی خود را به دانشگاه اهدا کردند.

وی افزود: ساختمان این مرکز در زیربنای ۹۰۰ مترمربع و چهار طبقه ساخته شده که در این مرحله دو طبقه آن به بهره‌برداری رسیده است. همچنین برای اجرای کل پروژه‌های بهداشتی دانشگاه که ۱۱ طرح را شامل می‌شود، مبلغ ۲۷ میلیارد تومان هزینه شده است.

افتتاح ۱۱ پروژه بهداشتی با ۲۵ میلیارد تومان اعتبار

همچنین دکتر حسن عبدالله‌زاده، مدیر توسعه شبکه و ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اعلام کرد: همزمان با هفته دولت، ۱۱ پروژه بهداشتی با اعتباری بالغ بر ۲۵ میلیارد تومان به بهره‌برداری رسید.

وی در حاشیه افتتاح مرکز خدمات جامع سلامت مرحوم امیر بهروانفر گفت: این پروژه‌ها شامل ۸ مرکز بهداشت، ۲ مرکز خدمات جامع سلامت و یک زنجیره سرد با زیربنای ۲۳۰۰ مترمربع است.

دکتر عبدالله‌زاده افزود: از مجموع ۱۱ پروژه افتتاح‌شده، ۷ پروژه در مشهد و ۴ پروژه دیگر در شهرستان‌های رشتخوار، درگز و خلیل‌آباد قرار دارند. از کل اعتبار تخصیص‌یافته، مبلغ ۱۰ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان برای پروژه مرکز خدمات جامع سلامت مرحوم بهروانفر هزینه شده است.