بهداشت و پیشگیری

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از اجرای طرح ویژه تشدید نظارت‌های بهداشتی در ایام دهه پایانی ماه صفر خبر داد و گفت: این اقدام با هدف تقویت اقدامات پیشگیرانه و حفظ سلامت زائران و عزاداران رضوی در دستور کار قرار گرفته است.

دکتر مهدی قلیان در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا اظهار کرد: یکی از مأموریت‌های ویژه همه‌ساله معاونت بهداشت در این ایام، نظارت‌های گسترده بهداشتی است که از اجتماع جاماندگان اربعین آغاز شده و تا روز شهادت امام رضا(ع) ادامه دارد.

وی افزود: در این مدت بازرسان و ناظران بهداشتی به‌طور ویژه در حوزه‌های مختلف فعالیت دارند و اوج کار آنان در روزهای رحلت پیامبر اکرم(ص)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت امام رضا(ع) خواهد بود.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به حوزه‌های مورد توجه گفت:نظارت ویژه بر کیفیت آب، بررسی بهداشتی محل‌های برگزاری محافل سوگواری، مراکز اسکان و همچنین محل‌های تهیه و توزیع نذورات از اولویت‌های اصلی ماست تا این ایام با سلامت و آرامش سپری شود.

دکتر قلیان با اشاره به کمبود نیروی انسانی در این ایام تصریح کرد: با وجود محدودیت‌ها، تمام توان نیروهای بهداشت برای اجرای این مأموریت به‌کار گرفته شده است. سلامت زائران و مجاوران امام رضا(ع) در این روزها در صدر برنامه‌های ما قرار دارد و خدمات بهداشتی به‌صورت دقیق، مستمر و چندجانبه ارائه می‌شود.

وی همچنین از فعالیت‌های گسترده در مبادی ورودی کشور خبر داد و گفت: در مرزها مراقبت‌های سندرمیک با جدیت انجام می‌شود و همزمان تشدید نظارت‌ها در فرودگاه‌ها، راه‌آهن و پایانه‌های مسافربری در دستور کار است. این اقدامات در طول سال وجود دارد اما در ایام خاص مانند دهه پایانی صفر با کمیت و کیفیت بیشتری دنبال می‌شود.

مسئول حوزه طب سنتی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از انتشار توصیه‌های تغذیه‌ای و بهداشتی طب سنتی ویژه زائران پیاده حضرت رضا(ع) در فضای مجازی خبر داد

دکتر زهرا نیک‌اختر در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: محتواهای آموزشی طب سنتی شامل نکات تغذیه‌ای، آداب سفر، و راهکارهای حفظ سلامت در روزهای گرم و مسیرهای طولانی، در اختیار سفیران و داوطلبان سلامت و مراقبین بهداشتی قرار گرفته تا از طریق فضای مجازی در دسترس زائران قرار گیرد.

وی با تأکید بر اهمیت آماده‌سازی زائران پیش از سفر افزود: زائران پیاده می‌توانند با مطالعه این محتواهای تأیید شده، که با آرم و لوگوی معتبر حوزه بهداشت و درمان منتشر می‌شود، برای داشتن سفری سالم برنامه‌ریزی کنند.

دکتر نیک‌اختر هشدار داد: برخی توصیه‌های رایج طب سنتی که از منابع غیرمعتبر منتشر می‌شود، می‌تواند به سلامت افراد آسیب بزند. بنابراین، پیروی از توصیه‌های طب سنتی باید صرفاً بر اساس منابع معتبر مانند دانشکده طب ایرانی و مکمل و وزارت بهداشت انجام شود.

مسئول حوزه طب سنتی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین از ارائه خدمات مراقبتی، بهداشتی و درمانی در قالب موکب‌های سلامت در مسیر زائران خبر داد و گفت: در این موکب‌ها، خدمات پزشکی و پرستاری ارائه شده و توصیه‌های طب سنتی نیز برای بهبود وضعیت سلامتی زائران، به صورت محتوای آموزشی در فضای مجازی منتشر می‌شود.

رئیس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: یک رژیم غذایی غنی از مواد مغذی که اغلب به عنوان آنتی اکسیدان عمل می کنند، می‌تواند به کاهش استرس اکسیداتیو و آسیب ناشی از قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش کمک کرده و تا حدودی از پوست در برابر اثرات مضر اشعه ماوراء بنفش (UV) محافظت کند.

دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با وب دا افزود: ویتامین‌های C و Eبا هم برای محافظت از پوست در برابر آسیب اشعه ماوراء بنفش کار می‌کنند، به طوری که ویتامین C به بازسازی ویتامین E کمک می‌کند. این ویتامین ها همچنین در تولید کلاژن نقش دارند که برای سلامت و خاصیت ارتجاعی پوست مهم است.

وی اظهار داشت: کاروتنوئیدها که در میوه‌ها و سبزیجاتی مانند هویج و سیب زمینی شیرین یافت می‌شوند، می‌توانند نور ماوراء بنفش را جذب کرده و اثرات مضر آن را خنثی کنند. همچنین پلی فنول‌های موجود در چای سبز، انواع توت‌ها و سایر غذاهای گیاهی، می‌توانند در برابر اشعه ماوراء بنفش و اثرات مضر آن نقش محافظت کننده داشته باشند.

دکتر اباصلتی با بیان اینکه افزایش مصرف امگا ۳ ممکن است با پاسخ‌های بهتر پوست به قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش و کاهش التهاب همراه باشد، تصریح کرد: اگرچه یک رژیم غذایی غنی از مواد مغذی می‌تواند مزایایی داشته باشد، اما نباید جایگزین کرم ضد آفتاب موضعی در نظر گرفته شود.

وی خاطرنشان کرد: در برنامه غذایی خود انگور سیاه ( سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند آنتوسیانین‌ها)، هندوانه (سرشار از لیکوپن)، آجیل و دانه‌ها (سرشار از ویتامین E)، هویج (سرشار از بتاکاروتن، که بدن آن را به ویتامین A تبدیل می‌کند، و منبع خوبی از ویتامین  Cاست) و چای سبز (حاوی کاتچین‌هایی برای مقاوم‌تر شدن پوست در برابر اشعه ماوراء بنفش است)، گوجه فرنگی(حاوی لیکوپن و محافظت از قرمزی ناشی از اشعه ماوراء بنفش)، سیب زمینی شیرین (حاوی بتاکاروتن، ویتامین A، C و E ) و گل کلم را بگنجانید.

رئیس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشگاه تأکید کرد: عوامل دیگری مانند انتخاب سبک زندگی، ژنتیک و سلامت کلی نیز بر سلامت پوست تأثیر می‌گذارند و مواد غذایی نقش محافظت مکمل را دارند.

رییس گروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیردار دانشگاه علوم پزشکی مشهد اعلام کرد که طی پنج سال گذشته، شیوع دیابت در خراسان رضوی بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته است و هم‌اکنون از هر هشت فرد بزرگسال در این استان، یک نفر به این بیماری مبتلا است.

دکتر بابک اقبالی در گفتگو با وب دا با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده گفت: برآورد می‌شود بیش از ۵۰۰ هزار نفر در استان خراسان رضوی به دیابت مبتلا باشند که حدود ۱۰۰ هزار نفر از آنان از بیماری خود بی‌اطلاع هستند.

وی افزود: در حال حاضر بیش از ۱۶۰ هزار بیمار در مراکز سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تحت مراقبت قرار دارند و سایر بیماران نیز در مراکز خصوصی خدمات درمانی دریافت می‌کنند. همچنین از ابتدای سال جاری تاکنون، ۹ هزار بیمار جدید در جمعیت تحت پوشش دانشگاه شناسایی شده‌اند.

رییس گروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیردار با بیان اینکه دیابت شایع‌ترین بیماری متابولیک و پنجمین علت مرگ‌ومیر است، اظهار داشت: این بیماری مهم‌ترین علت نارسایی کلیه و دیالیز محسوب می‌شود و در صورت عدم کنترل مناسب، خطر سکته قلبی و مغزی را تا سه برابر افزایش می‌دهد. همچنین دیابت شایع‌ترین علت قطع پای بزرگسالان پس از حوادث است.

دکتر اقبالی خاطرنشان کرد: یک‌سوم بیماران دیابتی دچار مشکلات بینایی می‌شوند که در برخی موارد به نابینایی منجر می‌شود. وی در توضیح ماهیت بیماری گفت: مهم‌ترین علامت دیابت، بی‌علامتی است. قند خون کمتر از ۱۰۰ طبیعی، بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ پیش‌دیابت و بیش از ۱۲۵ دیابت محسوب می‌شود.

او افزود: دیابت در مراحل اولیه معمولاً بدون نشانه است، اما در مراحل پیشرفته با علائمی چون پرنوشی، پرخوری، پرادراری و دیرتر بهبود یافتن زخم‌ها همراه است.

رییس گروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیردار دانشگاه علوم پزشکی مشهد بهترین راه تشخیص دیابت را مراجعه به مراکز سلامت و انجام آزمایش قند ناشتا دانست و گفت: متأسفانه از هر چهار بیمار دیابتی، یک نفر از بیماری خود اطلاعی ندارد و زمانی آگاه می‌شود که به عوارض مبتلا شده باشد.

وی در پایان، افزایش فعالیت بدنی روزانه به‌مدت ۳۰ دقیقه، تغذیه سالم، کاهش مصرف قند و شکر و نوشابه‌های قندی، کاهش مصرف روغن، افزایش مصرف حبوبات و حفظ وزن در محدوده مناسب را از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از ابتلا به دیابت عنوان کرد و بر تداوم درمان و اصلاح سبک زندگی برای بیماران دیابتی تأکید نمود.